Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Υπάρχει ένα αεροσκάφος που έχει συνδέσει το όνομά του με δεκάδες πολέμους, αμέτρητες αποστολές και εκατομμύρια ώρες πτήσης. Το F-16 Fighting Falcon θεωρείται ένα από τα πιο επιτυχημένα μαχητικά στην ιστορία της στρατιωτικής αεροπορίας. Όμως υπάρχει κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον στην ιστορία του.
Ένα F-16 έχει καταρριφθεί σε αερομαχία αέρος-αέρος και αυτή η περίπτωση συνδέεται άμεσα με την Ελλάδα και το Αιγαίο.
Στις 8 Οκτωβρίου του 1996, ένα τουρκικό F-16D κατέπεσε στο Αιγαίο, μετά από εμπλοκή με ελληνικά Mirage 2000. Το τουρκικό αεροσκάφος είχε αριθμό σειράς 91-0023 και ανήκε στην 192η Μοίρα της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας. Στο διθέσιο μαχητικό επέβαιναν ο σμηναγός Nail Erdoğan και ο αντισμήναρχος Osman Çiçekli. Ο πρώτος έχασε τη ζωή του, ενώ ο δεύτερος κατάφερε να εκτιναχθεί και διασώθηκε από ελληνικές δυνάμεις.
Και το σημαντικότερο; Το όπλο που, σύμφωνα με την εκδοχή που έχει επικρατήσει και αργότερα επιβεβαιώθηκε από την τουρκική πλευρά, έπληξε το F-16 ήταν ένας γαλλικής κατασκευής R.550 Magic II, που εκτοξεύθηκε από ελληνικό Mirage 2000.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα τεθωρακισμένα που μας προτείνει για συμπαραγωγή η Νότια Κορέα
Το Αιγαίο Στα Μέσα Της Δεκαετίας Του ’90
Για να καταλάβουμε τι συνέβη εκείνη την ημέρα, πρέπει πρώτα να επιστρέψουμε στο ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα της εποχής.
Το 1996, μόλις λίγους μήνες μετά την κρίση των Ιμίων, οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας βρίσκονταν σε εξαιρετικά επικίνδυνο σημείο. Το Αιγαίο είχε μετατραπεί σε έναν τεράστιο χώρο καθημερινών αναχαιτίσεων, όπου ελληνικά και τουρκικά μαχητικά συναντιούνταν συχνά σε πολύ μικρές αποστάσεις.
Οι εμπλοκές δεν ήταν θεωρητικές. Οι πιλότοι πραγματοποιούσαν συνεχώς αναχαιτίσεις, ελιγμούς και εικονικές αερομαχίες, με τις δύο πλευρές να προσπαθούν να αποκτήσουν το τακτικό πλεονέκτημα.
Στις 8 Οκτωβρίου, σχηματισμός της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας αποτελούμενος από δύο F-16 και τέσσερα F-4 συμμετείχε σε εκπαιδευτική αποστολή στο Αιγαίο. Ελληνικά Mirage 2000 απογειώθηκαν για αναχαίτιση. Σύμφωνα με την ελληνική εκδοχή, τα τουρκικά αεροσκάφη είχαν εισέλθει στον ελληνικό εναέριο χώρο και δεν συμμορφώθηκαν με τις διαδικασίες αναχαίτισης.
Το σημείο όπου εξελίχθηκε η εμπλοκή βρισκόταν δυτικά της Χίου. Και εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι.
Η Αερομαχία Και Το Mirage 2000
Τα δύο ελληνικά Mirage 2000 της 331 Μοίρας, που επιχειρούσαν από την Τανάγρα, βρέθηκαν απέναντι στα τουρκικά F-16.
Το F-16 είναι ένα εξαιρετικά ευέλικτο μαχητικό, σχεδιασμένο ακριβώς για τέτοιου είδους αερομαχίες. Διαθέτει υψηλή αναλογία ώσης προς βάρος, εξαιρετική ευελιξία και πολύ καλές επιδόσεις σε κλειστές εμπλοκές.
Από την άλλη πλευρά, το ελληνικό Mirage 2000 δεν ήταν σε καμία περίπτωση εύκολος αντίπαλος. Με τον κινητήρα SNECMA M53, υψηλή επιτάχυνση και, κυρίως, τη δυνατότητα χρήσης του Magic II, μπορούσε να αποτελέσει ιδιαίτερα επικίνδυνο αντίπαλο σε εμπλοκή μικρής απόστασης.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες μαρτυρίες, η εμπλοκή εξελίχθηκε σε πραγματικό dogfight. Οι πιλότοι εκτελούσαν συνεχείς ελιγμούς, προσπαθώντας να βρεθούν πίσω από τον αντίπαλο και να αποκτήσουν λύση βολής.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της υπόθεσης.
Το τουρκικό F-16D, με τους Erdoğan και Çiçekli, βρέθηκε σε εμπλοκή με τα ελληνικά Mirage. Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά και μεταγενέστερες πηγές, ένα από τα ελληνικά Mirage 2000 εκτόξευσε πραγματικό R.550 Magic II.
Ο πύραυλος ήταν υπέρυθρης καθοδήγησης και προοριζόταν για εμπλοκές μικρής απόστασης. Το Magic II ήταν εξέλιξη της οικογένειας Magic και μπορούσε να εγκλωβίσει θερμική υπογραφή του στόχου χωρίς να απαιτείται ενεργή καθοδήγηση από το ραντάρ του αεροσκάφους.
Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό.
Το F-16 χτυπήθηκε, τυλίχθηκε στις φλόγες και κατέπεσε στο Αιγαίο. Ο Nail Erdoğan δεν κατάφερε να εγκαταλείψει το αεροσκάφος, ενώ ο Osman Çiçekli εκτινάχθηκε και διασώθηκε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Θα μπορεί η Ελλάδα να ελέγχει το λογισμικό των F-35;
Η Μοναδική Κατάρριψη F-16 Σε Αερομαχία
Και εδώ βρίσκεται και η ιστορική σημασία του περιστατικού.
Το F-16 έχει χάσει αεροσκάφη σε διάφορες πολεμικές επιχειρήσεις και ατυχήματα. Όμως η περίπτωση της 8ης Οκτωβρίου 1996 ξεχωρίζει επειδή πρόκειται για τη μοναδική ευρέως καταγεγραμμένη περίπτωση όπου F-16 καταρρίφθηκε σε πραγματική εμπλοκή αέρος-αέρος από αντίπαλο μαχητικό.
Και το αεροσκάφος που βρέθηκε σε αυτή τη θέση ήταν τουρκικό.
Ο σειριακός αριθμός 91-0023 αντιστοιχούσε σε F-16D Block 40 της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας. Το αεροσκάφος χάθηκε στη θάλασσα περίπου εννέα ναυτικά μίλια από τη Χίο.
Το περιστατικό, ωστόσο, δεν ανακοινώθηκε τότε με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς σήμερα.
Η Ελλάδα αρχικά δεν παραδέχθηκε ότι είχε καταρρίψει το τουρκικό μαχητικό. Η επίσημη ελληνική θέση ήταν ότι το F-16 κατέπεσε μετά την εμπλοκή και ότι δεν υπήρχε ελληνική ευθύνη για την πτώση.
Για χρόνια, λοιπόν, παρέμενε ένα από τα πιο καλά κρυμμένα επεισόδια του ελληνοτουρκικού αεροπορικού ανταγωνισμού.
Τα πράγματα όμως άλλαξαν με το πέρασμα των χρόνων.
Το 2003, ο τότε Έλληνας υπουργός Εθνικής Άμυνας Γιάννος Παπαντωνίου αναφέρθηκε δημόσια στο περιστατικό και συνέδεσε την απώλεια του τουρκικού F-16 με την αναχαίτιση από ελληνικά μαχητικά.
Και το 2012 ήρθε μία ακόμη πιο σημαντική εξέλιξη. Ο τότε Τούρκος υπουργός Άμυνας İsmet Yılmaz επιβεβαίωσε, απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση, ότι το τουρκικό F-16D είχε καταρριφθεί από ελληνικό Mirage 2000 με πύραυλο R.550 Magic II.
Με άλλα λόγια, η ίδια η Τουρκία επιβεβαίωσε τελικά αυτό που επί χρόνια αποτελούσε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα περιστατικά του Αιγαίου.
Και υπάρχει μία ακόμη σημαντική λεπτομέρεια.
Ο Osman Çiçekli, ο οποίος επέζησε από την πτώση, διασώθηκε από ελληνικές δυνάμεις. Δηλαδή, σε μια στιγμή όπου ελληνικά και τουρκικά μαχητικά είχαν μόλις εμπλακεί στον αέρα, ελληνικές δυνάμεις έρευνας και διάσωσης περισυνέλεξαν τον Τούρκο χειριστή από το Αιγαίο και του παρείχαν ιατρική βοήθεια.
Αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της υπόθεσης: στον αέρα υπήρχε αντιπαράθεση, αλλά μετά την πτώση ενεργοποιήθηκε η υποχρέωση διάσωσης ενός ανθρώπου που βρισκόταν πλέον στη θάλασσα.
Και έτσι, στις 8 Οκτωβρίου 1996, γράφτηκε μία ιδιαίτερη σελίδα στην ιστορία του F-16.
Ένα από τα πιο επιτυχημένα μαχητικά αεροσκάφη που κατασκευάστηκαν ποτέ βρέθηκε απέναντι σε ένα ελληνικό Mirage 2000 στο Αιγαίο. Η εμπλοκή κατέληξε στην απώλεια ενός τουρκικού F-16D και στον θάνατο του χειριστή του.
Για την Ελλάδα, το περιστατικό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιχειρησιακής αξίας που μπορούσε να προσφέρει το Mirage 2000 στην Πολεμική Αεροπορία, αλλά και της αποφασιστικότητας των Ελλήνων χειριστών σε μια εποχή όπου κάθε αναχαίτιση στο Αιγαίο μπορούσε να εξελιχθεί σε πραγματική αερομαχία.
Και κυρίως, μας θυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε: η αποτροπή δεν βασίζεται μόνο στα αεροσκάφη και στα όπλα. Βασίζεται στους ανθρώπους που βρίσκονται μέσα στα cockpit και στην εκπαίδευση που τους επιτρέπει, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, να πάρουν αποφάσεις που μπορούν να αλλάξουν την ιστορία.
