Με αφορμή την υπογραφή σε ιταλικό έδαφος των διαδικασιών μεταβίβασης των ιταλικής κατασκευής φρεγατών Carlo BERGAMINI (F-590) και Virginio FASAN (F-591) στο Πολεμικό μας Ναυτικό και την τοποθέτηση κάποιων συστημάτων, πράγματι εμφανίστηκαν σενάρια τοποθέτησης "στρατηγικών όπλων" σε αυτές.
Πρόκειται για ένα θέμα που συζητήθηκε πολύ και για τις γαλλικής κατασκευής Φρεγάτες FDI, όπου υπάρχει ανοικτό ενδεχόμενο τοποθέτησης στο μέλλον βαλλιστικών πυραύλων.
Το ερώτημα όμως όλων είναι το αν είναι στρατιωτικά ορθό να "φορτώσουμε" τις Φρεγάτες ή τα νέα υποβρύχια μας με στρατηγικά όπλα μακρού βεληνεκούς με στόχο τουρκικές υποδομές στην Μικρά Ασία;
Η χρήση πυραύλων Cruise επιφανείας-επιφανείας (όπως οι MdCN / Scalp Naval) από πλοία επιφανείας σε κλειστές θάλασσες όπως το Αιγαίο ενέχει σημαντικές προκλήσεις.
Ας δούμε συνοπτικά τα δύο κύρια επιχειρήματα :
Οι φρεγάτες εντοπίζονται ευκολότερα από τα ραντάρ, τα drones και την εχθρική αεροπορία σε σχέση με τα υποβρύχια.
Σε περιβάλλον υψηλής αεροπορικής απειλής, η φρεγάτα πρέπει να καταναλώσει πόρους και βλήματα κυρίως για να επιβιώσει η ίδια (αεράμυνα περιοχής).
Κάθε κελί κάθετου εκτοξευτή (VLS) που καταλαμβάνεται από έναν πύραυλο στρατηγικού πλήγματος (π.χ. MdCN), είναι ένα λιγότερο κελί διαθέσιμο για αντιαεροπορικούς πυραύλους (π.χ. Aster 30).
Όσοι υποστηρίζουν την τοποθέτηση τέτοιων όπλων σε φρεγάτες προβάλλουν συνήθως δύο επιχειρήματα:
Κορεσμός της εχθρικής άμυνας: Η δυνατότητα ταυτόχρονης προσβολής στόχων από πολλές διαφορετικές πλατφόρμες (ξηρά, αέρα, υποβρύχια και πλοία).
Ευελιξία: Η ικανότητα ενός πλοίου να αλλάζει γρήγορα θέση και να παρέχει άμεση ισχύ πυρός, λειτουργώντας ως αποτρεπτικός παράγοντας σε καιρό ειρήνης ή κρίσης μέσω της ορατής παρουσίας του.
Το πλεονέκτημα των ελληνικών υποβρυχίων με πυραύλους μακρού βεληνεκούς
Τα ελληνικά υποβρύχια (ειδικά με συστήματα AIP) επιχειρούν απαρατήρητα. Ο αντίπαλος δεν γνωρίζει από πού και πότε μπορεί να δεχθεί πλήγμα, γεγονός που καθιστά τα υποβρύχια μας, τον ιδανικό φορέα για όπλα μακρού πλήγματος.
Τα ελληνικά υποβρύχια Type 214 (κλάση Παπανικολής) αποτελούν την κορυφαία πλατφόρμα stealth του Πολεμικού Ναυτικού, ωστόσο η ικανότητά τους να φέρουν όπλα στρατηγικού πλήγματος ξηράς (όπως ο γαλλικός MdCN / Scalp Naval) παρουσιάζει σημαντικούς τεχνικούς και επιχειρησιακούς περιορισμούς.
Τα Type 214 είναι συμβατικά υποβρύχια (εκτοπίσματος ~2.000 τόνων). Δεν διαθέτουν κυψέλες κάθετης εκτόξευσης (Vertical Launch System).
Οι πύραυλοι Cruise μακρού πλήγματος, όπως ο MdCN, απαιτούν είτε μεγάλα VLS σιλό στο σώμα του υποβρυχίου (κάτι που συναντάται κυρίως σε πυρηνοκίνητα ή πολύ μεγαλύτερα συμβατικά υποβρύχια, όπως το κορεατικό KSS-III), είτε ειδικά τροποποιημένους τορπιλοσωλήνες.
Τα ελληνικά Type 214 βασίζονται αποκλειστικά στους 8 τορπιλοσωλήνες των 533 χλστ. για την άφεση των όπλων τους.
Εκτόξευση πυραύλοων Κρουζ μέσω Τορπιλοσωλήνων
Θεωρητικά, η εκτόξευση πυραύλων Κρουζ από τους υφιστάμενους τορπιλοσωλήνες των 533 χλστ. είναι εφικτή μέσω ειδικών κανίστρων (capsules). Για παράδειγμα, οι αμερικανικοί Tomahawk (έκδοση UGM-109) ή οι παλαιότεροι γαλλικοί Exocet SM39 εκτοξεύονται με αυτόν τον τρόπο.
Γαλλικός MdCN (Scalp Naval): Η έκδοση που προορίζεται για υποβρύχια (capsule-launched) αναπτύχθηκε για τα γαλλικά πυρηνικά υποβρύχια κλάσης Suffren (Barracuda) και δεν είναι πιστοποιημένη ή ενσωματωμένη στο γερμανικό σύστημα μάχης (ISUS) των ελληνικών Type 214.
Η κατασκευάστρια εταιρεία (TKMS) έχει προτείνει κατά καιρούς την ενσωμάτωση του πυραύλου IDAS (κυρίως για αντιαεροπορική άμυνα/μικρούς στόχους ξηράς) ή μελλοντικά βλημάτων όπως ο Taurus (σε μεγαλύτερες σχεδιάσεις όπως το Type 216), αλλά τίποτα από αυτά δεν είναι επιχειρησιακό στα ελληνικά σκάφη.
Ακόμα και αν ξεπερνιόταν το τεχνικό εμπόδιο της πιστοποίησης του λογισμικού, προκύπτει το ζήτημα της χωρητικότητας, αφού τα ελληνικά Type 214 μεταφέρουν συνολικά μόλις 16 όπλα (8 στους σωλήνες και 8 στις θέσεις αποθήκευσης).
Εάν το υποβρύχιο αναλάβει ρόλο στρατηγικού πλήγματος και φορτώσει, για παράδειγμα, 4 ή 6 πυραύλους Κρουζ , μειώνεται δραματικά ο διαθέσιμος χώρος για το βασικό του όπλο, που είναι οι τορπίλες βαρέος τύπου (όπως οι πρόσφατα ενσωματωμένες SeaHake Mod4) και οι αντιπλοϊκοί πύραυλοι Sub-Harpoon. Αυτό υπονομεύει την κύρια αποστολή του, που είναι η άρνηση θαλάσσιας πρόσβασης στους Τούρκους σε σενάριο πολεμικής κρίσης στο Αιγαίο.
Το Πολεμικό μας Ναυτικό εστιάζει στην αναβάθμιση μέσης ζωής των Type 214, η οποία θα περιλαμβάνει το νέο σύστημα μάχης ORCCA, βελτιώνοντας τις επιδόσεις τους στον κλασικό υποβρύχιο πόλεμο, και όχι στην προσθήκη όπλων μακρού πλήγματος.
Η εισαγωγή πραγματικής ικανότητας στρατηγικού πλήγματος από τον βυθό εξετάζεται πλέον αποκλειστικά για τα επόμενης γενιάς υποβρύχια που σχεδιάζει να αποκτήσει η Ελλάδα μακροπρόθεσμα (με τις γαλλικές σχεδιάσεις Scorpene/Barracuda ή μεγαλύτερες γερμανικές πλατφόρμες να βρίσκονται στο μικροσκόπιο λόγω της εγγενούς δυνατότητάς τους για τέτοια όπλα).