Υπάρχουν χώρες που απέσυραν τα Mirage τους. Υπάρχουν αεροπορίες που πέρασαν ολοκληρωτικά σε F-35 ή σε νεότερες πλατφόρμες. Και όμως, στην Ελλάδα, τα γαλλικά Mirage όχι μόνο παραμένουν σε υπηρεσία αλλά συνεχίζουν να θεωρούνται από τα πιο κρίσιμα αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας. Γιατί συμβαίνει αυτό; Είναι επειδή δεν έχουμε χρήματα να τα αντικαταστήσουμε; Είναι επειδή τα κρατάμε από συνήθεια; Ή μήπως υπάρχει κάτι πολύ πιο επιχειρησιακό πίσω από αυτή την απόφαση;
Γιατί ενώ ακούμε συνεχώς για Rafale, F-35 και εκσυγχρονισμούς F-16, τα Mirage 2000-5 εξακολουθούν να θεωρούνται τόσο σημαντικά ώστε κανείς σοβαρά να μην μιλά για άμεση απόσυρσή τους;
Σήμερα θα δούμε όχι γενικές κουβέντες αλλά αριθμούς, δυνατότητες, επιχειρησιακά κενά και το πραγματικό κόστος του να φύγουν τα Mirage από την Ελλάδα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ποια χώρα έχει τους καλύτερους πιλότους στο ΝΑΤΟ
Πόσα Mirage Έχουμε
Η ελληνική Πολεμική Αεροπορία διαθέτει σήμερα συνολικά περίπου 24 Mirage 2000-5 Mk2 σε ενεργή κατάσταση.
Η ιστορία ξεκινά από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 όταν η Ελλάδα αγόρασε 40 Mirage 2000EG και BG. Αργότερα μέρος του στόλου εκσυγχρονίστηκε στο επίπεδο Mirage 2000-5 Mk2 και προστέθηκαν νέα αεροσκάφη.
Σήμερα πρακτικά το επιχειρησιακά σημαντικό κομμάτι είναι τα Mirage 2000-5 Mk2 που επιχειρούν κυρίως από την 114 Πτέρυγα Μάχης στην Τανάγρα.
Και εδώ έρχεται το πρώτο μεγάλο ερώτημα.
Γιατί να κρατάμε μόνο 24 αεροσκάφη όταν διαθέτουμε ήδη δεκάδες F-16 και πλέον Rafale;
Η απάντηση είναι ότι τα Mirage δεν είναι απλώς «άλλα μαχητικά».
Έχουν έναν πολύ συγκεκριμένο επιχειρησιακό ρόλο.
Το Όπλο που Κάνει την Διαφορά
Αν έπρεπε να εξηγήσουμε σε μία πρόταση γιατί δεν αποσύρονται τα Mirage, αυτή θα ήταν:
SCALP EG.
Ο γαλλικός πύραυλος cruise μεγάλης ακτίνας είναι ίσως το σημαντικότερο στρατηγικό όπλο που διαθέτει η ελληνική Πολεμική Αεροπορία.
Μιλάμε για όπλο με εκτιμώμενη εμβέλεια άνω των 250 χιλιομέτρων και σύμφωνα με αρκετές διεθνείς εκτιμήσεις πιθανώς αρκετά μεγαλύτερη.
Ο πύραυλος πετά χαμηλά, ακολουθεί το ανάγλυφο και έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι δύσκολο να εντοπιστεί.
Αυτό σημαίνει ότι αεροσκάφος που απογειώνεται από ελληνική βάση μπορεί θεωρητικά να πλήξει στρατηγικούς στόχους χωρίς να χρειαστεί να εισέλθει βαθιά μέσα σε εχθρικό εναέριο χώρο.
Η Ελλάδα διαθέτει περιορισμένο αριθμό SCALP αλλά πρόκειται για δυνατότητα στρατηγικής κρούσης.
Και εδώ είναι το πρόβλημα.
Τα Mirage είναι η βασική πλατφόρμα χρήσης τους.
Ναι, τα Rafale μπορούν επίσης να φέρουν SCALP.
Αλλά μέχρι να αποκτηθεί επαρκής αριθμός Rafale και να ενσωματωθεί πλήρως η αποστολή σε μεγαλύτερη κλίμακα, η απόσυρση των Mirage θα δημιουργούσε επιχειρησιακό κενό.
Ο Κρίσιμος Ρόλος
Πέρα από τον SCALP, τα Mirage έχουν και άλλο σημαντικό πλεονέκτημα.
Τον πύραυλο αέρος-αέρος MICA.
Τα Mirage 2000-5 χρησιμοποιούν MICA EM και IR.
Ο πρώτος βασίζεται σε ενεργό ραντάρ.
Ο δεύτερος είναι υπέρυθρης καθοδήγησης.
Το ενδιαφέρον είναι ότι και οι δύο έχουν δυνατότητα εμπλοκής πέρα από το οπτικό πεδίο αλλά και υψηλή ευελιξία σε κοντινές αποστάσεις.
Το Mirage 2000-5 διαθέτει επίσης το ραντάρ RDY με δυνατότητα πολλαπλών στόχων.
Μπορεί να μην είναι AESA όπως τα νεότερα συστήματα αλλά παραμένει αξιόπιστο.
Σε περιβάλλον Αιγαίου, όπου οι αποστάσεις είναι μικρές και ο χρόνος αντίδρασης περιορισμένος, το αεροσκάφος εξακολουθεί να θεωρείται απόλυτα επιχειρησιακό.
Επιπλέον, το Mirage είναι σχετικά ελαφρύ, με πολύ καλές επιδόσεις αναχαίτισης και υψηλή διαθεσιμότητα όταν υποστηρίζεται σωστά.
Γιατί Άλλες Χώρες τα Αποσύρουν
Εδώ υπάρχει μία μεγάλη παρανόηση.
Δεν αποσύρουν όλες οι χώρες Mirage επειδή είναι κακά.
Τα αποσύρουν επειδή άλλαξαν δόγμα.
Η Γαλλία αντικαθιστά τα Mirage με Rafale επειδή θέλει ομοιογένεια στόλου.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επίσης περνούν σταδιακά σε νεότερες λύσεις.
Η Ελλάδα όμως έχει τελείως διαφορετικές ανάγκες.
Έχουμε περίπου 150+ σύγχρονα μαχητικά αν συνυπολογίσουμε F-16 διαφόρων εκδόσεων, Rafale και Mirage.
Η απόσυρση 24 Mirage δεν σημαίνει απλά λιγότερα αεροπλάνα.
Σημαίνει λιγότερες διαθέσιμες έξοδοι, λιγότερες δυνατότητες κρούσης και μικρότερη διασπορά.
Σε ενδεχόμενη κρίση, οι αριθμοί μετράνε.
Ένα επιπλέον επιχειρησιακό σμήνος μπορεί να αλλάξει την εξίσωση.
Τα Ζητήματα
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα Mirage δεν έχουν προβλήματα.
Το μεγαλύτερο είναι η υποστήριξη.
Τα προηγούμενα χρόνια υπήρξαν σημαντικά θέματα με ανταλλακτικά και συμβάσεις υποστήριξης.
Η χαμηλή διαθεσιμότητα είχε γίνει αντικείμενο συζήτησης πολλές φορές.
Όμως τα τελευταία χρόνια έγιναν κινήσεις αποκατάστασης.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι η ηλικία.
Τα νεότερα Mirage της Ελλάδας έχουν πλέον πάνω από δύο δεκαετίες υπηρεσίας ενώ η βασική σχεδίαση πλησιάζει τα 50 χρόνια.
Δεν είναι λογικό να περιμένει κανείς ότι θα μείνουν για πάντα.
Επίσης δεν υπάρχει μεγάλο διεθνές οικοσύστημα εξέλιξης όπως συμβαίνει με F-16 ή F-35.
Κάποια στιγμή η υποστήριξη γίνεται ακριβή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Hellfire AGM-114R2: Νέο βέλος στην φαρέτρα των ελληνικών Apache
Πότε θα τα Αποσύρουμε
Το πιο πιθανό σενάριο σήμερα δεν είναι η άμεση απόσυρση.
Το πιο ρεαλιστικό σενάριο είναι σταδιακή έξοδος μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Πρακτικά υπάρχουν δύο πιθανοί διάδοχοι.
Ο πρώτος είναι περισσότερα Rafale.
Ο δεύτερος είναι η έλευση των F-35.
Αν η Ελλάδα προχωρήσει σε δεύτερη παρτίδα Rafale και παραλάβει σταδιακά F-35 προς το τέλος της δεκαετίας, τότε τα Mirage πιθανότατα θα αρχίσουν να αποσύρονται μετά το 2030.
Μέχρι τότε όμως έχουν λόγο ύπαρξης.
Γιατί δεν αντικαθίστανται μόνο αεροπλάνα.
Αντικαθίστανται αποστολές.
Και σήμερα οι αποστολές των Mirage δεν έχουν ακόμη απορροφηθεί πλήρως από άλλες πλατφόρμες.
Συμπέρασμα
Τα Mirage 2000-5 δεν μένουν στην Ελλάδα επειδή δεν μπορούμε να αγοράσουμε κάτι καλύτερο.
Μένουν επειδή εξακολουθούν να καλύπτουν συγκεκριμένες επιχειρησιακές ανάγκες.
Διατηρούν δυνατότητα στρατηγικής κρούσης μέσω SCALP.
Διατηρούν ξεχωριστή γραμμή οπλισμού.
Προσφέρουν επιπλέον αριθμούς σε περίοδο αυξημένης έντασης.
Και κυρίως, κοστίζει λιγότερο να τα κρατήσεις για μερικά ακόμη χρόνια παρά να δημιουργήσεις αμέσως ισοδύναμη δυνατότητα από το μηδέν.
Κάποια στιγμή θα αποσυρθούν.
Αλλά σήμερα, για την ελληνική Πολεμική Αεροπορία, τα Mirage δεν είναι παλιά αεροπλάνα που απλά ξέμειναν.
Είναι ακόμη εργαλείο που καλύπτει ένα πολύ συγκεκριμένο κενό.
