Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Μετά την γνωστή γαλλική ρηματική διακοίνωση και την στάση του Παρισιού, τώρα έχουμε εμπράκτως την απροθυμία της Αιγύπτου να αντιπαρατεθεί ευθέως με την Τουρκία, στα ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, κάτι αποτελεί μια συνειδητή γεωπολιτική επιλογή, η οποία εξυπηρετεί τη διπλωματική ευελιξία του Καΐρου και αποτρέπει την εμπλοκή του στον πυρήνα της ελληνοτουρκικής διαμάχης.
Παρότι η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή τον Οκτώβριο του 2026 οδήγησε Αθήνα και Κάιρο στην επανεκκίνηση των συνομιλιών για την επέκταση της ΑΟΖ, η Αίγυπτος εξακολουθεί να κινείται με ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά σε ότι έχει να κάνει με την Τουρκία του Ερντογάν, και για αυτό υπάρχει σοβαρός λόγος στον οποίο θα αναφερθούμε παρακάτω.
Οι βασικοί λόγοι της αιγυπτιακής επιφυλακτικότητας
Αποφυγή εμπλοκής στο ζήτημα του Καστελλορίζου
Ανατολικά του 28ου μεσημβρινού (που διέρχεται ανατολικά της Ρόδου) βρίσκεται το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου, όπου η Τουρκία αμφισβητεί ευθέως την επήρεια των ελληνικών νησιών στην υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Το Κάιρο διστάζει ιστορικά να υπογράψει μια συμφωνία που θα το έφερνε σε μετωπική σύγκρουση με την Άγκυρα για μια διαφορά που θεωρεί πρωτίστως διμερή ελληνοτουρκική διαμάχη.
Διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με την Άγκυρα
Όπως ανακοίνωσε το αιγυπτιακό Υπουργείο Εξωτερικών στην εφημερίδα Asharq Al-Awsat, η Αίγυπτος επιμένει στην επίλυση των θαλάσσιων διαφορών μέσω διαλόγου και διατηρεί ανοιχτές επαφές με την Τουρκία, παρά την απόρριψη του τουρκολιβυκού συμφώνου. Η σταθεροποίηση των διμερών οικονομικών και στρατιωτικών σχέσεων με την Τουρκία αποτελεί προτεραιότητα για το Κάιρο.
Περιφερειακές κρίσεις και εσωτερική ασφάλεια
Η Αίγυπτος αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις στα σύνορά της λόγω των συγκρούσεων στη Γάζα και το Σουδάν, καθώς και οικονομικές προκλήσεις. Η αιγυπτιακή ηγεσία επιδιώκει να αποφύγει ένα νέο μέτωπο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο που θα αποσπούσε διπλωματικούς και στρατιωτικούς πόρους.
Η τουρκική προσφορά «δελεασμού»
Η Άγκυρα προσπαθεί συστηματικά να αποσπάσει το Κάιρο από την ελληνική πλευρά, επαναφέροντας προτάσεις για διμερή οριοθέτηση ΑΟΖ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Nordic Monitor, η Τουρκία υποστηρίζει ότι μια απευθείας συμφωνία μαζί της θα απέφερε στην Αίγυπτο πάνω από 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα επιπλέον θαλάσσιας δικαιοδοσίας, παρακάμπτοντας την επήρεια των ελληνικών νησιών.
Αν και το Κάιρο δεν αποδέχεται αυτή την πρόταση λόγω προσήλωσης στο Δίκαιο της Θάλασσας, χρησιμοποιεί την ύπαρξή της ως διαπραγματευτικό χαρτί.
Ανάγκη συναίνεσης τρίτων κρατών
Το Άρθρο 1(ε) της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας του 2020 προβλέπει ρητά ότι οποιαδήποτε μελλοντική οριοθέτηση πέραν του 28ου μεσημβρινού θα ολοκληρωθεί «σε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα γειτονικά κράτη» (δηλαδή την Τουρκία και την Κύπρο), δίνοντας στην Αίγυπτο το νομικό έρεισμα να κινείται με αργά και προσεκτικά βήματα.
Εμβάθυνση των τουρκοαιγυπτιακών σχέσεων
Παρά τις δημόσιες διαφωνίες για τα θαλάσσια σύνορα, Αίγυπτος και Τουρκία διατηρούν τη δυναμική της επαναπροσέγγισής τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πραγματοποίηση της κοινής ναυτικής άσκησης «Θάλασσα Φιλίας» στην Αλεξάνδρεια τον Νοέμβριο του 2026, μόλις δύο εβδομάδες μετά την επικύρωση του μνημονίου στη Λιβύη, καθώς και οι συζητήσεις για κοινά ναυπηγικά προγράμματα.
Προτεραιότητα στη δυτική οριοθέτηση
Το Κάιρο εστιάζει πρωτίστως στην ακύρωση των διεκδικήσεων που θίγουν τη δική του δυτική ΑΟΖ (όπως έκανε με το προεδρικό διάταγμα 595/2022 που όρισε μονομερώς τα θαλάσσια σύνορά του με τη Λιβύη), αποφεύγοντας να χρεωθεί το κόστος μιας μετωπικής σύγκρουσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η θέση της Αιγύπτου έναντι του τουρκολιβυκού μνημονίου χαρακτηρίζεται από σαφή νομική απόρριψη, αλλά ταυτόχρονα από στρατηγική αποφυγή μιας άμεσης διπλωματικής ή ναυτικής σύγκρουσης με την Τουρκία ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές και διεθνείς αναλύσεις, η στάση του Καΐρου διαμορφώνεται από μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προάσπιση των κυριαρχικών του δικαιωμάτων και τη διατήρηση της εξομάλυνσης των σχέσεών του με την Άγκυρα.
Η νομική και διπλωματική στάση του Καΐρου είναι διαφορετική κατά του παράνομου Τουρκολιβυκού μνημονίου
Η αιγυπτιακή κυβέρνηση παραμένει σταθερή στις θέσεις αρχών της για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Μετά την ομόφωνη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στην ανατολική Λιβύη τον Οκτώβριο του 2026, το Κάιρο χαρακτήρισε εκ νέου τη συμφωνία «άκυρη και ανυπόστατη» χωρίς κανένα νομικό αποτέλεσμα.
Προστασία της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας
Η Αίγυπτος επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της στη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ που υπέγραψε με την Ελλάδα το 2020, η οποία εκτείνεται μέχρι τον 28ο μεσημβρινό (ανατολικά της Ρόδου).
Διάλογος με τη Λιβύη
Αντί να στραφεί μετωπικά κατά της Άγκυρας, ο Αιγύπτιος Υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι επέλεξε να ανοίξει απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τη λιβυκή πλευρά, τονίζοντας ότι τα θαλάσσια σύνορα πρέπει να καθοριστούν βάσει της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Αυτό όμως που πρέπει να γνωρίζει πολύ καλά η ελληνική και ελληνοκυπριακή πλευρά για την Αίγυπτο, είναι το ότι το καθεστώς Ερντογάν κρατά " γερά" την κυβέρνηση του Αιγύπτιου προέδρου Αλ Σίσι, με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους.
Η ΜΙΤ ελέγχει 30.000 και πλέον μέλη της αδελφότητας αυτής στην Τουρκία, τα οποία σε περίπτωση " σύγκρουσης" με την Αίγυπτο, θα τους αμολήσει στην χώρα αυτή, ενώ ταυτόχρονα θα προκαλέσει εξέγερση εντός Αιγύπτου.
Ο Αλ Σίσι είναι ουσιαστικά " όμηρος" της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, παρά την καταστολή αυτής της οργάνωσης, που ελέγχει την πλειοψηφία του αιγυπτιακού λαού, και αυτό οφείλει η Αθήνα να το γνωρίζει πολύ καλά.
Άγκυρα και Κάιρο έχουν κάνει κάποιες μυστικές συμφωνίες( άγνωστες στο ευρύ κοινό), με τις οποίες δεν υπάρχει περίπτωση να αντιπαρατεθούν επουδενί, εκτός και αν μία από τις δύο παραβιάσει αυτές τις συμφωνίες.
Είτε μας αρέσει είτε όχι, το καθεστώς Ερντογάν μπορεί να προκαλέσει νέα Αραβική Άνοιξη στην Αίγυπτο, με στόχο την άνοδο στην εξουσία ισλαμιστών πολιτικών ( που το βολεύει) , και αυτό θα το πράξει όταν ελέγξει πλήρως την Ανατολική Μεσόγειο φέρνωντας τον Αλ Σίσι προ τετελεσμένων γεγονότων.
Έτσι λειτουργούν οι Νεο-Οθωμανοί Τούρκοι από την εποχή του Μωάμεθ του Β'.
