Υπάρχουν όπλα που προσθέτουν ισχύ. Και υπάρχουν όπλα που αλλάζουν εντελώς τον τρόπο που σκέφτεται ο αντίπαλος πριν καν ξεκινήσει μια σύγκρουση.
Ο SCALP EG ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.
Δεν είναι ο μεγαλύτερος πύραυλος που διαθέτει η Ελλάδα. Δεν είναι ο ταχύτερος. Δεν είναι καν όπλο που προορίζεται για μαζική χρήση. Και όμως, είναι πιθανότατα το πιο στρατηγικά σημαντικό όπλο της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Γιατί;
Γιατί για πρώτη φορά δίνει δυνατότητα προσβολής στόχων βαθιά μέσα στο εχθρικό έδαφος χωρίς το αεροσκάφος που τον εκτοξεύει να χρειάζεται να μπει σε επικίνδυνη ζώνη αεράμυνας.
Αυτό αλλάζει τα πάντα.
Μέχρι πριν από την εμφάνιση τέτοιων πυραύλων, ένα μαχητικό έπρεπε να πλησιάσει αρκετά ώστε να χρησιμοποιήσει βόμβες ή πυραύλους μικρότερης εμβέλειας. Αυτό σημαίνει έκθεση σε αντιαεροπορικά συστήματα, μαχητικά αεροσκάφη και ραντάρ.
Με τον SCALP EG, η λογική αντιστρέφεται.
Το αεροσκάφος μπορεί να παραμείνει πολύ πιο πίσω και ο πύραυλος αναλαμβάνει να ολοκληρώσει την αποστολή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γιατί δεν αποσύρουμε τα μαχητικά Mirage 2000;
Δεν Είναι Ένας Απλός Πύραυλος
Ο SCALP EG είναι γαλλικός πύραυλος cruise αέρος–εδάφους μεγάλης εμβέλειας. Το όνομά του προέρχεται από το Systeme de Croisiere Autonome a Longue Portee ενώ η έκδοση EG σημαίνει Emploi General.
Κατασκευάζεται από τη MBDA και σχεδιάστηκε με μία συγκεκριμένη φιλοσοφία: να μπορεί να καταστρέψει στόχους υψηλής αξίας χωρίς το αεροσκάφος φορέα να εκτεθεί.
Ο πύραυλος έχει μήκος περίπου 5,1 μέτρα και βάρος κοντά στα 1.300 κιλά.
Η πολεμική κεφαλή του είναι περίπου 450 κιλά τύπου BROACH, διπλής φάσης. Αυτό σημαίνει ότι πρώτα ανοίγει δίοδο μέσα σε ενισχυμένες κατασκευές και στη συνέχεια ακολουθεί η κύρια έκρηξη.
Με απλά λόγια, δεν σχεδιάστηκε για να χτυπά απλές εγκαταστάσεις.
Σχεδιάστηκε για στόχους όπως υπόγεια κέντρα διοίκησης, καταφύγια αεροσκαφών, στρατιωτικές βάσεις, εγκαταστάσεις επικοινωνιών και κρίσιμες υποδομές.
Η εμβέλειά του εκτιμάται δημόσια ότι ξεπερνά τα 250 χιλιόμετρα, αν και για τέτοια όπλα οι πραγματικές επιδόσεις συχνά δεν δημοσιοποιούνται πλήρως.
Η καθοδήγηση είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά του.
Χρησιμοποιεί συνδυασμό αδρανειακής πλοήγησης, GPS, συστήματος αντιστοίχισης εδάφους και τελικής αναγνώρισης στόχου με αισθητήρα υπερύθρων.
Με άλλα λόγια, δεν πετάει απλά σε μια ευθεία.
Ακολουθεί προγραμματισμένη διαδρομή, πετά πολύ χαμηλά ώστε να δυσκολεύει τον εντοπισμό και στο τέλος αναγνωρίζει τον στόχο πριν χτυπήσει.
Η ταχύτητά του είναι υποηχητική, περίπου κοντά στα 900 χιλιόμετρα ανά ώρα.
Κάποιος θα πει: γιατί να μην είναι υπερηχητικός;
Η απάντηση είναι ότι ο SCALP δεν βασίζεται στην ταχύτητα.
Βασίζεται στη χαμηλή παρατηρησιμότητα, στο ύψος πτήσης και στην ακρίβεια.
Στόχος του δεν είναι να τρέξει γρήγορα.
Στόχος του είναι να φτάσει χωρίς να τον καταλάβεις.
Η Ελλάδα τον ενσωμάτωσε στα μαχητικά Mirage 2000-5 και αργότερα η δυνατότητα αυτή συνδέθηκε και με τη συνολική φιλοσοφία κρούσης μεγάλης ακτίνας της Πολεμικής Αεροπορίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Γιατί σταμάτησε η Ρωσία την παραγωγή του T-14 Armata
Αλλάζεις τις Ισορροπίες
Για να καταλάβουμε την αξία του SCALP πρέπει να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε σε επίπεδο ενός πυραύλου.
Πρέπει να σκεφτούμε σε επίπεδο αποστολής.
Ας υποθέσουμε ένα θεωρητικό σενάριο υψηλής έντασης.
Ο στόχος δεν είναι να καταρρίψεις αεροσκάφη.
Ο στόχος είναι να μειώσεις την επιχειρησιακή δυνατότητα του αντιπάλου.
Αν μπορείς να πλήξεις διαδρόμους αεροδρομίων, αποθήκες καυσίμων, κέντρα διοίκησης και σταθμούς αεράμυνας από μεγάλες αποστάσεις, τότε επηρεάζεις όλο το δίκτυο.
Και εδώ είναι το πραγματικό νόημα του SCALP.
Δεν προσπαθεί να κερδίσει αερομαχίες.
Προσπαθεί να δημιουργήσει συνθήκες ώστε οι αερομαχίες να γίνουν πιο ευνοϊκές.
Ένα μαχητικό που μεταφέρει τέτοιο όπλο δεν χρειάζεται να πλησιάσει όσο ένα αεροσκάφος με συμβατικές βόμβες.
Άρα μειώνεται ο χρόνος έκθεσης.
Μειώνεται ο κίνδυνος.
Αυξάνεται η πιθανότητα επιβίωσης.
Παράλληλα ο αντίπαλος αναγκάζεται να διαθέσει περισσότερα μέσα αεράμυνας, περισσότερα ραντάρ και περισσότερη επιτήρηση σε βάθος.
Και αυτό κοστίζει.
Υπάρχει επίσης ο παράγοντας της αβεβαιότητας.
Αν γνωρίζεις ότι κρίσιμες εγκαταστάσεις μπορούν να βρεθούν υπό απειλή από μεγάλη απόσταση, τότε αναγκάζεσαι να διασπείρεις δυνάμεις, να δημιουργήσεις εφεδρείες και να επενδύσεις σε προστασία.
Αυτό είναι στρατηγική αποτροπή.
Όχι επειδή εκτόξευσες.
Αλλά επειδή μπορείς να εκτοξεύσεις.
Η ύπαρξη τέτοιων όπλων υποχρεώνει κάθε σχεδιαστή επιχειρήσεων να υπολογίζει ότι κανένα σημείο δεν θεωρείται απόλυτα ασφαλές.
Το Στρατηγικό Πλεονέκτημα
Εδώ όμως χρειάζεται ψυχραιμία.
Ο SCALP δεν είναι «υπερόπλο».
Κανένα όπλο μόνο του δεν κερδίζει πολέμους.
Αυτό που κάνει είναι να πολλαπλασιάζει την αξία ενός ήδη οργανωμένου δικτύου.
Για να αξιοποιηθεί σωστά χρειάζονται πληροφορίες, αναγνώριση στόχων, σχεδιασμός αποστολής, αεροπορική κάλυψη και σωστός χρόνος χρήσης.
Ένας πύραυλος αυτού του τύπου είναι ακριβός και χρησιμοποιείται επιλεκτικά.
Δεν προορίζεται για καθημερινές αποστολές.
Προορίζεται για κρίσιμες αποστολές μεγάλης σημασίας.
Το σημαντικότερο όμως είναι άλλο.
Η Ελλάδα ιστορικά δεν είχε στόχο μόνο την άμυνα σημείου.
Επένδυσε στην ικανότητα να δημιουργεί κόστος στον αντίπαλο σε μεγάλο βάθος.
Ο SCALP είναι ίσως η πιο καθαρή έκφραση αυτής της φιλοσοφίας.
Δεν προσθέτει απλά χιλιόμετρα εμβέλειας.
Προσθέτει χρόνο αντίδρασης, επιχειρησιακή ευελιξία και κυρίως αβεβαιότητα στον σχεδιασμό του αντιπάλου.
Και πολλές φορές στην στρατηγική, η αβεβαιότητα αξίζει περισσότερο από την καθαρή ισχύ.
Γιατί ένα όπλο που σε αναγκάζει να αλλάξεις ολόκληρο το σχέδιό σου, έχει ήδη πετύχει μέρος της αποστολής του χωρίς να εκτοξευτεί ποτέ.
Ο SCALP EG λοιπόν δεν είναι απλά ένας πύραυλος μεγάλης εμβέλειας.
Είναι ένα εργαλείο στρατηγικής πίεσης.
Ένα όπλο σχεδιασμένο όχι μόνο για να χτυπά στόχους, αλλά για να επηρεάζει αποφάσεις.
Και αυτός είναι ο λόγος που πολλοί τον θεωρούν μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά όπλα που διαθέτει η Ελλάδα.
