Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Μια άκρως ενδιαφέρουσα και επίκαιρη ανάλυση φιλοξενεί λίαν έγκριτο σε στρατιωτικά θέματα Διεθνές ΜΜΕ με τίλο "Ο νέος ανταγωνισμός στο πεδίο της μάχης: Η μετατροπή των δεδομένων σε στρατιωτική ισχύ", την οποία παραθέτουμε στη συνέχεια για ανάγνωση αλλά κυρίως για μελέτη-προβληματισμό -ανάλυση των Στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας μας,.
Η ανάλυση αυτή βασίστηκε κυρίως στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, στην τεχνολογία αιχμής των ΗΠΑ και στην αναζήτηση αυτοματοποιημένων λύσεων που εκμεταλλεύονται τις πληροφορίες στο ελάχιστο δυνατόν χρονικό διάστημα για λήψη των καλύτερων αποφάσεων στο πεδίο της μάχης από τους Διοικητές στρατιωτικών Μονάδων και Σχηματισμών σε διακλαδικό επίπεδο.
Ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος ανέδειξε μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες ένοπλες δυνάμεις, αφού η παραγωγή μεγάλου όγκου πληροφοριών στο πεδίο της μάχης δεν αρκεί.
Η πραγματική πρόκληση έγκειται στην επεξεργασία αυτών των πληροφοριών την κατάλληλη στιγμή και στη μετατροπή τους σε επιχειρησιακές αποφάσεις.
Τα μη επανδρωμένα εναέρια μέσα, οι δορυφορικές εικόνες, τα ραντάρ, τα συστήματα ηλεκτρονικών πληροφοριών και οι μονάδες αναγνώρισης παράγουν συνεχώς δεδομένα.
Ωστόσο, εάν οι πληροφορίες από αυτές τις πηγές παραμένουν περιορισμένες σε ξεχωριστά δίκτυα και δεν φτάνουν εγκαίρως στις αρμόδιες μονάδες, η τεχνολογική υπεροχή θα αποτύχει να αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Ο νέος ανταγωνισμός στο πεδίο της μάχης: Η μετατροπή των δεδομένων σε στρατιωτική ισχύ
Για τον λόγο αυτό, τα συστήματα διοίκησης και ελέγχου έχουν αποκτήσει στρατηγική σημασία, εξίσου μεγάλη με εκείνη των οπλικών συστημάτων στον σύγχρονο πόλεμο. Η μείωση του χρόνου μεταξύ του εντοπισμού ενός στόχου και της ανάληψης δράσης εναντίον του αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης των φίλιων δυνάμεων, ενώ παράλληλα δυσχεραίνει τη λήψη αποφάσεων από την πλευρά του αντιπάλου.
Στη στρατιωτική ορολογία, ο όρος ISTAR αναφέρεται στη συλλογή και αξιολόγηση πληροφοριών από αισθητήρες και στη χρήση τους για τον εντοπισμό στόχων, ενώ το C4ISR περιλαμβάνει την ενσωμάτωση δυνατοτήτων διοίκησης, ελέγχου, επικοινωνιών, πληροφορικής, πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης.
Στον πόλεμο επόμενης γενιάς, η ενοποίηση αυτών των δυνατοτήτων εντός μιας κοινής ψηφιακής υποδομής καθίσταται ολοένα και πιο καθοριστική.
Η εμπειρία της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης και το σύστημα "Delta"
Ως απάντηση στη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας, η Ουκρανία ανέπτυξε ένα ψηφιακό σύστημα διαχείρισης μάχης, με την ονομασία "Delta", προκειμένου να παρακολουθεί ταχύτερα τις εξελίξεις στο πεδίο της μάχης και να ενισχύσει τη ροή πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων μονάδων.
Ενώ αρχικά εστίαζε στην παροχή επίγνωσης της κατάστασης μέσω ενός κοινού ψηφιακού χάρτη, το σύστημα εξελίχθηκε σταδιακά σε μια πιο ολοκληρωμένη πλατφόρμα, η οποία ενσωματώνει ποικίλες πηγές πληροφοριών και επιχειρησιακά εργαλεία.
Τα επίσημα βήματα που έγιναν τον Αύγουστο του 2025 για την ανάπτυξη του συστήματος σε όλα τα επίπεδα των ουκρανικών αμυντικών δυνάμεων κατέδειξαν την αυξανόμενη σημασία του εντός της στρατιωτικής δομής.
Το σύστημα "Delta" ενσωματώνει εικόνες από μη επανδρωμένα εναέρια μέσα, αναφορές αναγνώρισης, δεδομένα από αισθητήρες και τοποθεσίες στόχων σε μια κοινή επιχειρησιακή εικόνα.
Αυτό επιτρέπει στις μονάδες της πρώτης γραμμής και στους ανώτερους διοικητές να παρακολουθούν τις ίδιες εξελίξεις, να ανταλλάσσουν πληροφορίες για τους στόχους με μεγαλύτερη ταχύτητα και να συντονίζουν την υποστήριξη πυρός πιο αποτελεσματικά.
Οι δυνατότητες ανάλυσης εικόνας του συστήματος, οι οποίες υποβοηθούνται από την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), έχουν σχεδιαστεί επίσης για να επιταχύνουν την εξέταση πολυάριθμων ροών εικόνας και τον εντοπισμό εχθρικών μέσων.
Η στρατιωτική σημασία αυτής της προσέγγισης εκτείνεται πέρα από τον απλό εντοπισμό περισσότερων στόχων. Ο προσδιορισμός της θέσης ενός στόχου, η παρακολούθηση της κατάστασης των φίλιων δυνάμεων, ο συντονισμός της υποστήριξης πυρός και η αξιολόγηση των επιχειρησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν όλα τμήματα της ίδιας αλυσίδας πληροφοριών. Όσο πιο γρήγορα και αξιόπιστα λειτουργεί αυτή η αλυσίδα, τόσο πιο άμεσα μπορούν οι διοικητές να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Το κενό διοίκησης και ελέγχου των ΗΠΑ και η πρωτοβουλία τους για την τεχνητή νοημοσύνη
Ο στρατός των ΗΠΑ εργάζεται για την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης διοίκησης και ελέγχου, γνωστής ως CJADC2 (Combined Joint All-Domain Command and Control – Συνδυασμένη Διοίκηση και Έλεγχος σε Όλα τα Πεδία), με στόχο την ενοποίηση των πληροφοριακών συστημάτων των διαφόρων κλάδων των ενόπλων δυνάμεων σε μια κοινή αρχιτεκτονική.
Στόχος είναι ο συνδυασμός πληροφοριών από το χερσαίο, το θαλάσσιο, το εναέριο, το διαστημικό και το κυβερνοχώρο, ώστε να παρέχεται στους διοικητές μια πληρέστερη επιχειρησιακή εικόνα. Αυτή η προσέγγιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν πολλοί κλάδοι των ενόπλων δυνάμεων και συμμαχικές δυνάμεις επιχειρούν από κοινού στο πλαίσιο της ίδιας αποστολής.
Το σύστημα "Maven Smart System", το οποίο αναπτύχθηκε από την Palantir, αποτελεί μία από τις πλατφόρμες που αποσκοπούν στην υποστήριξη αυτού του στόχου, μέσω της ανάλυσης δεδομένων και της υποστήριξης λήψης αποφάσεων με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Επεξεργαζόμενο εικόνες και δεδομένα από διάφορες πηγές, το σύστημα βοηθά το στρατιωτικό προσωπικό να αξιολογεί τις εξελίξεις με μεγαλύτερη ταχύτητα.
Σε ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026, ο Στρατός των ΗΠΑ ανέφερε επίσης ότι καταβάλλονται προσπάθειες για την ενσωμάτωση του "Maven "στις διαδικασίες εκπαίδευσης στη διοίκηση και τον έλεγχο, καθώς και στη γενικότερη στρατιωτική εκπαίδευση.
Ωστόσο, η εισαγωγή νέου λογισμικού δεν επιλύει αυτόματα κάθε πρόβλημα. Τα ραντάρ, τα δίκτυα επικοινωνιών, τα συστήματα ελέγχου οπλικών συστημάτων και οι υποδομές συλλογής πληροφοριών που χρησιμοποιούνται από τους διάφορους κλάδους των ενόπλων δυνάμεων ενδέχεται να λειτουργούν βάσει διαφορετικών τεχνικών προτύπων.
Ενώ ορισμένα συστήματα μπορούν να μεταδίδουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, άλλα ενδέχεται να μοιράζονται πληροφορίες με καθυστερήσεις ή σε περιορισμένες μορφές.
Η πραγματική πρόκληση, επομένως, δεν έγκειται απλώς στην ανάπτυξη λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης, αλλά στη διασφάλιση ότι οι υφιστάμενες στρατιωτικές υποδομές μπορούν να λειτουργούν από κοινού, με ασφάλεια και απρόσκοπτα, εντός του ίδιου δικτύου.
Η μετασχηματιστική διαδικασία απαιτεί εκπαίδευση προσωπικού και επικαιροποίηση του στρατιωτικού δόγματος
Οι Διοικητές πρέπει να είναι σε θέση να ερμηνεύουν ορθά τις πληροφορίες που προέρχονται από νέα συστήματα, να κατανοούν τους περιορισμούς της αυτοματοποιημένης ανάλυσης και να επαληθεύουν ανεξάρτητα τις αποφάσεις, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων, ωστόσο ένα σύστημα στο οποίο εισάγονται ανακριβή, ελλιπή ή παραπλανητικά δεδομένα ενδέχεται να οδηγήσει, με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα, στη λήψη λανθασμένων αποφάσεων.
Ενσωμάτωση ηλεκτρονικού πολέμου, επικοινωνιών και υποστήριξης πυρών
Στα πεδία των μαχών του μέλλοντος, τα ψηφιακά συστήματα διοίκησης και ελέγχου δεν μπορούν να διαχωριστούν από τις δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου και επικοινωνιών.
Η ικανότητα ενός αντιπάλου να παρεμβάλλεται στα δίκτυα επικοινωνιών, να διακόπτει τις δορυφορικές συνδέσεις ή να παραπλανά τα συστήματα εντοπισμού θέσης, μπορεί να υπονομεύσει την κοινή επιχειρησιακή εικόνα που διαθέτουν οι στρατιωτικές μονάδες.
Συνεπώς, ένα προηγμένο δίκτυο διοίκησης και ελέγχου πρέπει να είναι σε θέση όχι μόνο να συλλέγει δεδομένα, αλλά και να αντέχει σε διαταραχές των επικοινωνιών και σε κυβερνοεπιθέσεις.
Ένας ακόμη κρίσιμος στρατιωτικός παράγοντας είναι η διασύνδεση μεταξύ αναγνώρισης και υποστήριξης πυρών.
Όταν ένα μη επανδρωμένο εναέριο μέσο εντοπίζει έναν στόχο, η πληροφορία πρέπει να διαβιβάζεται με ασφάλεια σε μονάδες πυροβολικού, πυραυλικά συστήματα ή αντίστοιχα εναέρια μέσα.
Αυτό προϋποθέτει την επαλήθευση των πληροφοριών για τον στόχο, την παρακολούθηση των θέσεων των φίλιων δυνάμεων, τον συντονισμό των περιοχών πυρός και την τήρηση των κανόνων εμπλοκής.
Καθώς η ροή των δεδομένων επιταχύνεται, καθίσταται ακόμη πιο σημαντικό να διασφαλίζεται ότι οι διαδικασίες αυτές διατηρούν επαρκή επίπεδα ασφάλειας και ελέγχους ακρίβειας.
Η διαλειτουργικότητα μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων είναι εξίσου καθοριστική.
Οι προσπάθειες της Ουκρανίας για τη βελτίωση της συμβατότητας του συστήματός της, «Delta», με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ και τις υποδομές διοίκησης και ελέγχου διαφόρων χωρών, καταδεικνύουν τη σημασία αυτής της απαίτησης.
Κατά τη διάρκεια της άσκησης του ΝΑΤΟ «Coalition Warrior Interoperability eXploration, eXperimentation, eXamination Exercise» (CWIX) το 2024, δοκιμάστηκε η ικανότητα του συστήματος Delta να ανταλλάσσει δεδομένα με άλλα συστήματα.
Τέτοιου είδους δραστηριότητες είναι απαραίτητες προκειμένου δυνάμεις από διαφορετικές χώρες να μπορούν να μοιράζονται μια κοινή επιχειρησιακή εικόνα κατά τη διάρκεια κοινών επιχειρήσεων.
To κλειδί της "νίκης" μας σε περίπτωση στρατιωτικής σύρραξης με την Τουρκία
Ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος αποδεικνύει ότι η τεχνολογική υπεροχή δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα προηγμένα οπλικά συστήματα ή τους μεγάλους αμυντικούς προϋπολογισμούς.
Η ερμηνεία των πληροφοριών που συλλέγονται από αισθητήρες, η παροχή τους στους Διοικητές την κατάλληλη στιγμή και η αξιοποίησή τους ώστε να επιτρέπεται η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών στρατιωτικών κλάδων, έχουν καταστεί θεμελιώδη στοιχεία της στρατιωτικής αποτελεσματικότητας.
Ωστόσο, η ψηφιοποίηση δεν αποτελεί λύση που εξαλείφει κάθε πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ένοπλες δυνάμεις.
Η ασφάλεια των δεδομένων, οι ηλεκτρονικές παρεμβολές, οι διαταραχές στις επικοινωνίες, η εκπαίδευση του προσωπικού και οι ασυμβατότητες μεταξύ των συστημάτων παραμένουν κίνδυνοι που πρέπει να διαχειρίζονται προσεκτικά.
Συνεπώς, η πιο αποτελεσματική αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου είναι εκείνη που αντιμετωπίζει την τεχνητή νοημοσύνη, την ανθρώπινη λήψη αποφάσεων, τις ασφαλείς επικοινωνίες και τα διάφορα οπλικά συστήματα ως αλληλένδετα μέρη ενός ενιαίου συνόλου.
Στον μελλοντικό πόλεμο, ο καθοριστικός παράγοντας δεν θα είναι απλώς ο εντοπισμός του εχθρού κατά προτεραιότητα, αλλά η ακριβής αξιολόγηση των πληροφοριών που συλλέγονται, η ανάπτυξη των απαραίτητων δυνάμεων την κατάλληλη στιγμή και η παρεμπόδιση του αντιπάλου από το να εκτελέσει την ίδια διαδικασία με αποτελεσματικότητα.
Η υπεροχή στην πληροφόρηση μετατρέπεται σε πραγματικό στρατιωτικό πλεονέκτημα μόνο όταν όλα αυτά τα στοιχεία λειτουργούν συνδυαστικά.
