Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Η συζήτηση που τις τελευταίες ημέρες γέμιζε τα πρωτοσέλιδα και τα τηλεοπτικά πάνελ στην Τουρκία πέρασε πλέον στο ανώτερο επίπεδο της τουρκικής διπλωματίας. Ο Χακάν Φιντάν χαρακτήρισε τη στρατιωτική παρουσία σε συγκεκριμένα ελληνικά νησιά «απειλή» για την Τουρκία και κάλεσε την Αθήνα να τηρήσει αυτό που η Άγκυρα θεωρεί υποχρεώσεις αποστρατιωτικοποίησης βάσει διεθνών συνθηκών.
Οι δηλώσεις έγιναν μετά τις επαφές του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών στο Αζερμπαϊτζάν και προσθέτουν νέο βάρος στην πίεση που ασκείται τις τελευταίες εβδομάδες γύρω από το Αιγαίο. Ο Φιντάν υποστήριξε ότι η Άγκυρα έχει ήδη γνωστοποιήσει τις «πολύ σοβαρές ανησυχίες» της στην ελληνική πλευρά και ότι το ζήτημα έχει τεθεί όχι μόνο διμερώς, αλλά και στο ΝΑΤΟ και στα Ηνωμένα Έθνη.
«Για εμάς αποτελεί απειλή»
Ο Φιντάν δεν περιορίστηκε σε μία γενική αναφορά στις ελληνοτουρκικές διαφορές. Δήλωσε ότι «η στρατιωτικοποίηση των νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς, για εμάς αποτελεί απειλή» και κατηγόρησε την Ελλάδα ότι ενεργεί, σύμφωνα με την τουρκική θέση, κατά παράβαση συμβατικών υποχρεώσεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μήνυμα Τσελίκ σε Αθήνα και Δύση! "Μην δοκιμάζετε την Τουρκία"
Παρουσίασε μάλιστα το θέμα ως διαφορά που δεν εμφανίστηκε τώρα, αλλά βρίσκεται στην ατζέντα από τη δεκαετία του 1960. Ταυτόχρονα κάλεσε την Ελλάδα να κινηθεί «σύμφωνα με το πνεύμα της συμμαχίας» και υποστήριξε ότι η Αθήνα δεν πρέπει να μετατραπεί σε «εργαλείο» δυνάμεων που, κατά την άποψή του, θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή.
Παρά τον υψηλό τόνο, ο Τούρκος υπουργός υποστήριξε επίσης ότι πρέπει να διατηρηθεί η «θετική ατμόσφαιρα» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η διπλή αυτή γραμμή —συνέχιση του διαλόγου από τη μία, επαναφορά των αξιώσεων για τα νησιά από την άλλη— έχει εμφανιστεί επανειλημμένα στις πρόσφατες τουρκικές τοποθετήσεις.
Τι απαντά η Αθήνα για τα νησιά
Η επίσημη ελληνική θέση δεν αντιμετωπίζει τα νησιά ως μία ενιαία νομική κατηγορία.
Για τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 αντικατέστησε τη Σύμβαση της Λωζάννης για τα Στενά και κατήργησε το προηγούμενο καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης. Το ΥΠΕΞ επικαλείται μάλιστα δηλώσεις της ίδιας της τουρκικής κυβέρνησης του 1936 που αναγνώριζαν το ελληνικό δικαίωμα στρατιωτικής παρουσίας στα δύο νησιά.
Για Λέσβο, Χίο, Σάμο και Ικαρία, η Συνθήκη της Λωζάννης προβλέπει συγκεκριμένους περιορισμούς, όπως τη μη δημιουργία ναυτικών βάσεων και οχυρώσεων, αλλά δεν χρησιμοποιεί καθεστώς πλήρους αποστρατιωτικοποίησης. Η ίδια διάταξη επιτρέπει την παρουσία κανονικού στρατιωτικού σώματος στρατεύσιμων καθώς και αναλογικών δυνάμεων χωροφυλακής και αστυνομίας.
Διαφορετική είναι η περίπτωση των Δωδεκανήσων, για τα οποία η Συνθήκη των Παρισίων του 1947 πράγματι προβλέπει αποστρατιωτικοποίηση. Η ελληνική θέση είναι ότι η Τουρκία δεν υπέγραψε τη συγκεκριμένη συνθήκη και συνεπώς δεν αποκτά από αυτήν δικαιώματα έναντι της Ελλάδας. Παράλληλα, η Αθήνα επικαλείται το δικαίωμα αυτοάμυνας του άρθρου 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Milliyet: «Το Ισραήλ θέλει να προκαλέσει ελληνοτουρκικό πόλεμο»
Τον περασμένο Μάρτιο το ελληνικό ΥΠΕΞ είχε επαναλάβει ότι θεωρεί τις τουρκικές αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης «ανυπόστατες», προσθέτοντας ότι η αμυντική διάταξη της χώρας δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Οι ισχυρισμοί για Ισραηλινούς στα νησιά
Την επίσημη τοποθέτηση Φιντάν συνοδεύει τις τελευταίες ώρες ένα δεύτερο κύμα δηλώσεων στην τουρκική τηλεόραση, αυτή τη φορά γύρω από το Ισραήλ.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Μετέ Γιαράρ υποστήριξε ότι Ισραηλινοί ειδικοί «πιθανότατα» βρίσκονται ήδη σε ελληνικά νησιά για την εγκατάσταση και λειτουργία αμυντικών συστημάτων και συνέδεσε την εκτίμησή του με το Καστελόριζο και την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια τεκμηρίωση που να επιβεβαιώνει αυτόν τον ισχυρισμό. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει ανακοινώσει επισήμως τη διακρατική συμφωνία με το Ισραήλ για την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ενός ενιαίου αντιαεροπορικού, αντιβαλλιστικού και anti-drone συστήματος. Δεν έχει ανακοινώσει δημόσια ότι ισραηλινό προσωπικό βρίσκεται ήδη σε συγκεκριμένα ελληνικά νησιά ούτε έχει δημοσιοποιήσει τις επιχειρησιακές θέσεις ανάπτυξης του συστήματος.
Το Καστελόριζο επανέρχεται στην τουρκική συζήτηση
Ο Γιαράρ έφερε ξανά στο επίκεντρο το Καστελόριζο, επικαλούμενος τη μικρή του απόσταση από τις τουρκικές ακτές και διερωτώμενος τι επιδιώκει η Αθήνα με την ενίσχυση της άμυνάς του. Η αναφορά εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση που έχει αναζωπυρωθεί στην Τουρκία μετά την πρόσφατη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο νησί, τη Ρω και τη Στρογγύλη.
Το Anadolu δημοσίευσε παράλληλα ανάλυση του Ισμαήλ Σαχίν, η οποία παρουσιάζει την επίσκεψη ως μήνυμα προς την Τουρκία και συνδέει την ελληνική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο με τη συνεργασία Αθήνας–Ισραήλ. Ο συντάκτης υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες συνεργασίες δημιουργούν εικόνα «περικύκλωσης» της Τουρκίας. Πρόκειται για ανάλυση και αξιολόγηση του συντάκτη, όχι για διεθνή νομική διαπίστωση ή επίσημη απόφαση της Άγκυρας.
Από τα τουρκικά πάνελ στο υπουργείο Εξωτερικών
Οι προηγούμενες ημέρες είχαν ήδη δείξει προς τα πού κινείται η συζήτηση στην Τουρκία. Οι ελληνικοί εξοπλισμοί, η συνεργασία με το Ισραήλ, το Καστελόριζο και το καθεστώς των νησιών άρχισαν να παρουσιάζονται ως μέρη του ίδιου παζλ. Το Πενταπόσταγμα είχε καταγράψει τόσο τη νέα έμφαση του τουρκικού Τύπου σε Ισραήλ και Καστελόριζο όσο και την επαναφορά της αποστρατιωτικοποίησης από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η σημερινή διαφορά είναι ότι η λέξη «απειλή» δεν ακούστηκε από τηλεοπτικό σχολιαστή. Χρησιμοποιήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας. Και αυτό μεταφέρει το θέμα από τα τουρκικά τηλεοπτικά πάνελ στην επίσημη διπλωματική ατζέντα μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
