Σε πρόσφατο άρθρο μας με τίτλο, "Το πανούργο σχέδιο Ερντογάν για δημιουργία "μόνιμου στρατιωτικού δακτυλίου" στην ΝΑ Μεσόγειο - Η αντίδραση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ", επισημάναμε ότι η Τουρκία "ψήνει" την κυβέρνηση του Λιβάνου για δημιουργία στρατιωτικής βάσης στο έδαφός του.
Ωστόσο εάν η Τουρκία αποκτήσει στρατιωτική βάση στον Λίβανο, μετά την Λιβύη και μελλοντικά στη Συρία, τότε σε συγκερασμό με τα κατεχόμενα στην Κύπρο, θα έχει δημιουργήσει έναν "μόνιμο στρατιωτικό δακτύλιο" στην ΝΑ Μεσόγειο, εξέλιξη δυσμενέστατη για τα συμφέροντα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.
Η Τρόικα Άγκυρας-Ριάντ-Καϊρου
Το θέμα έχει και συνέχεια αφού σύμφωνα με Διεθνές ΜΜΕ, επισημαίνεται πως "η Τρόικα Σαουδικής Αραβίας-Αιγύπτου-Τουρκίας θα πρέπει να επιδιώξει τη νίκη του Λιβάνου", αναφέροντας σχετικά:
Όλο και περισσότερο, μιλάμε για μια νέα ευθυγράμμιση στην περιοχή. Η Τουρκία, η οποία κάποτε αντιμετωπιζόταν με καχυποψία τόσο από την Αίγυπτο όσο και από τα αραβικά κράτη του Κόλπου, πλησιάζει το Κάιρο και το Ριάντ. Ο λόγος είναι προφανής, η Αίγυπτος, η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία θέλουν όλες μια σταθερή περιοχή.
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν τόνισε την Παρασκευή ότι οι χώρες της περιοχής αναγνωρίζουν επιτέλους ότι έχουν συλλογική δύναμη.
Πρόσθεσε ότι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για την τύχη της Μέσης Ανατολής και να μην περιμένουν να έρθουν εξωτερικές δυνάμεις και να λύσουν τα προβλήματά τους.
Ο Φιντάν πιθανότατα αναφερόταν στην περιφερειακή ολοκλήρωση και σε μια νέα αρχιτεκτονική περιφερειακής ασφάλειας.
Πρέπει να θυμόμαστε ότι η Ευρώπη υπέμεινε αιώνες διαμάχης και δύο μεγάλων παγκοσμίων πολέμων μέχρι που οι χώρες της συνειδητοποίησαν ότι ήταν καλύτερα να συνεργάζονται παρά να ανταγωνίζονται. Έτσι γεννήθηκε η ΕΕ - είναι ένα πλαίσιο για την οργάνωση των σχέσεων μεταξύ κρατών που διασφαλίζει την ασφάλεια και την ευημερία για όλους.
Όπως είπε ο Φιντάν, μετά από 100 χρόνια, η περιοχή έχει αφυπνιστεί. Οι χώρες της έχουν επιτέλους συνειδητοποιήσει ότι πρέπει να συνεργαστούν.
Οι τρεις υποψήφιοι για να αποτελέσουν τον πυρήνα αυτής της περιφερειακής ολοκλήρωσης είναι η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και η Τουρκία.
Αυτές οι τρεις χώρες μπορούν να ευδοκιμήσουν χάρη στην περιφερειακή σταθερότητα.
"Ευθυγράμιση συμφερόντων" των τριών (3) χωρών
Έχουν ήδη ευθυγραμμίσει τις πολιτικές τους στο Σουδάν και τη Σομαλία, ενώ η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία συνεργάζονται για να διασφαλίσουν ότι η Συρία είναι σταθερή, ασφαλής και ευημερούσα. Η Άγκυρα έχει επίσης εκφράσει ισχυρή υποστήριξη προς τη Σαουδική Αραβία στην Υεμένη.
Αυτές οι τρεις χώρες έχουν τόσο την ήπια όσο και τη σκληρή δύναμη για να σταθεροποιήσουν την περιοχή και να την οδηγήσουν στην ευημερία. Ενώ ο Φιντάν παραδέχτηκε ότι υπάρχει μακρύς δρόμος μπροστά, αυτό το φιλόδοξο έργο θα πρέπει να ξεκινήσει επιδιώκοντας μια αρχική επιτυχία - ένα πιλοτικό έργο. Σε αυτήν την ταραγμένη περιοχή, το πιο εύκολο παράδειγμα για να εργαστούμε είναι ο Λίβανος.
Η περίπτωση του Λιβάνου
Προφανώς, η χώρα με τη μεγαλύτερη επιρροή στον Λίβανο είναι η Σαουδική Αραβία. Το Ριάντ έχει μεγάλη επιρροή στην πολιτική τάξη της χώρας. Χαίρει μεγάλης εκτίμησης από τον λιβανέζικο λαό. Τα τελευταία χρόνια, το Βασίλειο έχει χάσει την υπομονή του με τα άξεστα και άπληστα μέλη της πολιτικής τάξης.
Ωστόσο, με την υποστήριξη της Αιγύπτου και της Τουρκίας, ο Λίβανος μπορεί να διορθωθεί.
Το ερώτημα είναι πώς μπορούν αυτές οι χώρες να σημειώσουν επιτυχία για να χτίσουν μια ισχυρή συμμαχία;
Μια ευκαιρία έρχεται.
Ο Λίβανος πρόκειται να διεξαγάγει βουλευτικές εκλογές τον Μάιο, πράγμα που σημαίνει ότι θα διοριστεί νέο υπουργικό συμβούλιο και νέος πρωθυπουργός.
Τα τρία κράτη, με τη Σαουδική Αραβία να αναλαμβάνει την ηγεσία, θα πρέπει να ασκήσουν πιέσεις στο κοινοβούλιο για να συμφωνήσει σε έναν πρωθυπουργό και μια κυβέρνηση που έχει την εξουσία να ενεργεί.
Αυτό θα επιτρέψει στον Λίβανο να λαμβάνει αποφάσεις και να τις εκτελεί γρήγορα, χωρίς να περνάει από το τέλμα του κοινοβουλίου.
Η σταθερότητα και η ευημερία του Λιβάνου έχουν τρεις προϋποθέσεις
Η πρώτη είναι να αποσυρθεί το Ισραήλ και να σταματήσει να επιτίθεται στη χώρα.
Η δεύτερη είναι να παραδώσει η Χεζμπολάχ και όλα τα άλλα κόμματα και παρατάξεις τα όπλα τους, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτικών όπλων, ώστε η κρατική εξουσία να μπορεί να ασκείται σωστά σε όλη τη χώρα.
Η τρίτη είναι να σπάσει το δίκτυο διαφθοράς που ελέγχει το κράτος.
Ο πρώην υπουργός Νάσερ Γιασίν, ο οποίος ηγήθηκε της επιτροπής έκτακτης ανάγκης του Λιβάνου κατά τη διάρκεια της ισραηλινής επιθετικότητας το 2024, δήλωσε τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι η χώρα βρίσκεται στο κέντρο ενός τριγώνου που σχηματίζεται από την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία.
Δήλωσε ότι η εξωτερική πολιτική της χώρας πρέπει να συνδέεται με αυτούς τους τρεις πυλώνες.
"Ψήνεται" αμυντική συμφωνία Τουρκίας-Λιβάνου και αφοπλισμός της Χεζμπολάχ
Για να μπορέσει να διαπραγματευτεί σωστά με το Ισραήλ, ο Λίβανος χρειάζεται ένα αποτρεπτικό μέσο. Το καλύτερο αποτρεπτικό μέσο θα ήταν μια κοινή αμυντική συμφωνία με την Τουρκία, παρόμοια με αυτήν που έχει συνάψει η Συρία με την Άγκυρα.
Θα μπορούσε να ξεκινήσει με μια συμφωνία για την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό του λιβανέζικου στρατού και στη συνέχεια να αναπτυχθεί ανάλογα με τις συνθήκες.
Η συμφωνία θα πρέπει να είναι ευέλικτη ώστε να δώσει στον Λίβανο πλεονέκτημα σε τυχόν διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ.
Παράλληλα, οι τρεις δυνάμεις θα πρέπει να διαπραγματευτούν με το Ιράν για να ασκήσουν πίεση στη Χεζμπολάχ να παραδώσει τα όπλα της με αντάλλαγμα προστασία.
Μετά τη Χεζμπολάχ, όλα τα άλλα μέρη θα πρέπει να ακολουθήσουν και να παραδώσουν τα κοινόχρηστα όπλα τους.
Στο "παιγνίδι" και το Πακιστάν
Σε άλλο πρόσφατο άρθρο μας με τίτλο "Ο Ερντογάν επιχειρεί να δημιουργήσει με Πακιστάν-Σ. Αραβία το Ισλαμικό ΝΑΤΟ - Η αντίδραση της Αθήνας και οι επιπτώσεις σε Αιγαίο-ΝΑ Μεσόγειο", επισημάμαμε ότι ένα τριμερές πλαίσιο ασφαλείας που θα συνδέει ένα μέλος του ΝΑΤΟ (Τουρκία), ένα πυρηνικά οπλισμένο κράτος (Πακιστάν) και τον θεματοφύλακα των πιο ιερών τόπων του Ισλάμ (Σαουδική Αραβία), θα σηματοδοτούσε μια σπάνια σύγκλιση σημαντικής στρατιωτικής ισχύος, στρατηγικής γεωγραφίας και οικονομικής ισχύος.
Την άποψη του Ερντογάν για την δημιουργία της παραπάνω συμμαχίας συμμερίζεται, περισσότερο ενισχυμένη, και ο πρώην πρωθυπουργός του Κατάρ, Σεΐχης Χαμάντ μπιν Τζάσιμ μπιν Τζάμπερ Αλ Θάνι, ο οποίος ζήτησε τη δημιουργία μιας στρατηγικής αμυντικής συμμαχίας που θα συγκεντρώνει την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν, χαρακτηρίζοντάς την ως «επείγουσα ανάγκη» υπό το πρίσμα των μεταβαλλόμενων περιφερειακών και διεθνών δυναμικών.
Σε ανάρτηση που δημοσιεύτηκε στην πλατφόρμα X, ο Σεΐχης Χαμάντ δήλωσε ότι η κοινή στρατηγική αμυντική συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν τον Σεπτέμβριο του 2025 — στην οποία η Τουρκία μπορεί αργότερα να ενταχθεί — αποτελεί «ένα σημαντικό βήμα για τη διατήρηση της περιοχής και την ενίσχυση της σταθερότητάς της, συμπεριλαμβανομένων των αραβικών και μουσουλμανικών συνιστωσών της».
Ο Αλ Θάνι πρόσθεσε ότι η δημιουργία μιας Σαουδαραβικής-Πακιστανικής-Τουρκο-Αιγυπτιακής συμμαχίας «ήταν εδώ και καιρό και παραμένει επείγουσα ανάγκη για την προστασία των συμφερόντων μας και την ενίσχυση της συλλογικής μας δύναμης ενόψει των ραγδαίων αλλαγών στις πολιτικές των χωρών της δυτικής συμμαχίας, ιδίως των Ηνωμένων Πολιτειών».
Είπε ότι θα ήταν προς το συμφέρον των κρατών του Κόλπου να ενταχθούν σε μια τέτοια συμμαχία χωρίς καθυστέρηση, σημειώνοντας ότι το μικρότερο μέγεθός τους καθιστά ιδιαίτερα σημαντικές τις ρυθμίσεις συλλογικής ασφάλειας.
Η αντίδραση της Ελλάδας
Η Ελλάδα θα πρέπει να παρακολουθεί πολύ στενά τις παραπάνω τουρκικές κινήσεις εμβαθύνοντας περαιτέρω την συνεργασία της με την Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα θα πρέπει να εντάξει την Ινδία στον συμμαχικό συνασπισμό με Ισραήλ-Κύπρο στη ΝΑ Μεσόγειο, εξετάζοντας σε τετραμερές πλέον επίπεδο με την δημιουργία μόνιμης κοινής αεροναυτικής δύναμης με Διοίκηση-Επιτελείο και έδρα την Κρήτη.
Κοινώς θα πρέπει να φέρουμε την Ινδία σε "μόνιμη βάση" σε Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο.
Τέλος η δημιουργία ενιαίας αεράμυνας με Κύπρο-Ισραήλ στη ΝΑ Μεσόγειο κρίνεται ως μια αναγκαία κίνηση και εύκολη να συμβεί μελλοντικά, αφού η "ασπίδα του Αχιλλέα", η αεράμυνα της Κύπρου και το Ισραηλινό "Iron Dome", θα έχουν συμβατότητα μεταξύ τους, βασιζόμενες σε Ισραηλινά αντιαεροπορικά οπλικά συστήματα και μέσα.
