Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται οι διεργασίες για την πραγματοποίηση της συνάντησης κορυφής μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έπειτα από μια περίοδο περίπου ενός έτους κατά την οποία οι προσπάθειες σύγκλησης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και της διμερούς συνάντησης είχαν επανειλημμένα αναβληθεί.
Σύμφωνα με τις ενδείξεις που εκπέμπονται από Αθήνα και Άγκυρα, ο Έλληνας πρωθυπουργός αναμένεται να μεταβεί στην τουρκική πρωτεύουσα εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Φεβρουαρίου. Οι τελικές συνεννοήσεις αποτυπώθηκαν στην πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία των υπουργών Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, ενώ οι διπλωματικές ομάδες των δύο χωρών βρίσκονται σε διαρκή επαφή τις τελευταίες εβδομάδες, με στόχο τον καθορισμό της ημερομηνίας αλλά και της ατζέντας.
Διάλογος χωρίς ουσιαστική σύγκλιση
Παρά το γεγονός ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν έχουν παρουσιάσει θεαματικές μεταβολές το τελευταίο διάστημα, οι δύο πλευρές επιμένουν στη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Όπως επιβεβαιώθηκε και από τις δημόσιες τοποθετήσεις τόσο της τουρκικής όσο και της ελληνικής πλευράς, η εικόνα που καλλιεργείται είναι αυτή της συνέχισης του διαλόγου, ακόμη και εν μέσω βαθιών και δομικών διαφορών.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διεθνή συγκυρία, καθώς Ελλάδα και Τουρκία θεωρούν ότι η επιστροφή σε περιβάλλον έντασης θα ήταν επιβαρυντική. Παράλληλα, καταγράφεται και η πάγια θέση των Ηνωμένων Πολιτειών υπέρ της αναζήτησης συγκλίσεων, δεδομένου ότι οι δύο χώρες αποτελούν βασικούς πυλώνες της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Τα αγκάθια των θαλάσσιων ζωνών
Παρά τη θετική αποτίμηση του διαλόγου σε ζητήματα «χαμηλής πολιτικής», όπως η διαχείριση μεταναστευτικών ροών και η μείωση της έντασης στο Αιγαίο, παραμένει αμετάβλητο το χάσμα στα μείζονα θέματα. Η οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό σημείο τριβής, χωρίς να διαφαίνεται ουσιαστική πρόοδος.
Η δημοσίευση του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού προκάλεσε την αντίδραση της Άγκυρας, η οποία κατέθεσε αντίστοιχο χάρτη στην UNESCO, αποτυπώνοντας τουρκική υφαλοκρηπίδα που διχοτομεί το Αιγαίο και αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα των νησιών.
Τουρκολιβυκό μνημόνιο και «γκρίζες ζώνες»
Στο ίδιο πλαίσιο παραμένει ενεργό το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με την Τουρκία να αντιδρά στις εξελίξεις που αφορούν έρευνες νότια της Κρήτης, μετά και το ενδιαφέρον της Chevron. Παράλληλα, η τουρκική ρητορική περί «γκρίζων ζωνών» επανήλθε στο προσκήνιο, με αναφορές σε περιοχές των Κυκλάδων, όπως το σύμπλεγμα Λεβίθων – Κινάρου.
Περιορισμένες προσδοκίες
Παρότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών έκανε λόγο για ανάγκη επίλυσης του «προβλήματος του Αιγαίου», η Αθήνα δεν αναγνωρίζει σειρά θεμάτων που τίθενται από την τουρκική πλευρά, όπως το ζήτημα των χωρικών υδάτων. Υπό αυτές τις συνθήκες, η επικείμενη συνάντηση αποκτά κυρίως χαρακτήρα διατήρησης του διαλόγου, χωρίς να δημιουργεί προσδοκίες άμεσων και απτών αποτελεσμάτων.
