Το τρέχον καιρικό φαινόμενο El Niño αναμένεται να καταρρίψει κάθε προηγούμενο σε ένταση, ενώ αρκετές περιοχές του πλανήτη αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας, πλημμυρών και άλλων ακραίων καιρικών φαινομένων, σύμφωνα με κορυφαίο ειδικό.
Το El Niño προκαλεί αύξηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας των υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό, επιφέροντας παγκόσμιες μεταβολές στους ανέμους, την ατμοσφαιρική πίεση και τα πρότυπα βροχοπτώσεων. Εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια και διαρκεί περίπου εννέα έως δώδεκα μήνες, προκαλώντας ξηρασία σε ορισμένες περιοχές του κόσμου και πλημμύρες σε άλλες.
Το φετινό El Niño δεν μοιάζει με κανένα άλλο φαινόμενο που έχει καταγραφεί σε περισσότερες από τρεις δεκαετίες παρακολούθησης, καθώς τα προγνωστικά μοντέλα συγκλίνουν σε ένα «ακραίο» επεισόδιο, δήλωσε ο Τιμ Στόκντεϊλ, ειδικός στο El Niño από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού (ECMWF).
«Πιστεύω ότι είναι απολύτως αλήθεια πως ποτέ άλλοτε δεν είχαμε πρόγνωση για El Niño τόσο ισχυρή και με τόσο μεγάλη συμφωνία μεταξύ των μοντέλων», ανέφερε ο Στόκντεϊλ σε συνέντευξη Τύπου. Όπως είπε, θα αποτελούσε «τεράστια έκπληξη» αν το φαινόμενο δεν καταρρίψει τα υπάρχοντα ρεκόρ.
«Περιμένω να σπάσει κάθε προηγούμενο, αλλά δεν υπάρχουν εγγυήσεις», πρόσθεσε.
Παρότι το El Niño κορυφώνεται συνήθως μεταξύ Νοεμβρίου και Φεβρουαρίου, η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας που προκαλεί γίνεται αισθητή αργότερα. Το τελευταίο επεισόδιο El Niño συνέβαλε ώστε το 2023 να καταγραφεί ως το δεύτερο θερμότερο έτος στην ιστορία των μετρήσεων και το 2024 ως το θερμότερο.
Πλημμύρες, ξηρασίες και δασικές πυρκαγιές
Η μετεωρολογική υπηρεσία των ΗΠΑ ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι το El Niño έχει πλέον εκδηλωθεί και αναμένεται να ενισχυθεί σε επίπεδα που ενδέχεται να αποκτήσουν ιστορικές διαστάσεις.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) εκτίμησε ότι το φαινόμενο θα ενταθεί ραγδαία και θα εξελιχθεί σε ισχυρό επεισόδιο κατά το διάστημα Ιουλίου-Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, τον προηγούμενο μήνα, οι υπηρεσίες επισιτιστικής βοήθειας του ΟΗΕ απηύθυναν έκκληση για χρηματοδότηση προληπτικών μέτρων απέναντι στις επιπτώσεις του El Niño.
Στην Ινδία, οι αρμόδιες αγροτικές αρχές ανακοίνωσαν ότι θα εκπονήσουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για να βοηθήσουν τους αγρότες να αντιμετωπίσουν τις πιθανές ελλείψεις βροχοπτώσεων που συνδέονται με το φαινόμενο. Πολλές περιοχές της Ασίας βιώνουν συνθήκες ξηρασίας και παρατεταμένες περιόδους ανομβρίας κατά τα έτη εκδήλωσης του El Niño.
Το φαινόμενο μπορεί να αποδυναμώσει τους μουσώνες στη Νότια Ασία, στερώντας από την Ινδία και άλλες περιοχές της υποηπείρου ζωτικής σημασίας βροχοπτώσεις, από τις οποίες εξαρτώνται εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι.
Το El Niño αυξάνει επίσης την πιθανότητα ξηρασίας, καυσώνων και δασικών πυρκαγιών στην Αυστραλία, εξαιτίας των υψηλότερων από το φυσιολογικό θερμοκρασιών που επικρατούν στην ήπειρο.
Αντίθετα, συχνά συνδέεται με αυξημένες βροχοπτώσεις σε περιοχές του Κέρατος της Αφρικής. Ωστόσο, μεγάλες εκτάσεις της νότιας, δυτικής, κεντρικής και ανατολικής Αφρικής αντιμετωπίζουν συνήθως εντονότερες από τις κανονικές συνθήκες ξηρασίας.
Σε τμήματα της δυτικής Νότιας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένων των παράκτιων περιοχών του Περού και του Ισημερινού, τα ισχυρότερα επεισόδια El Niño συνοδεύονται συχνά από πολύ αυξημένες βροχοπτώσεις, γεγονός που ενισχύει τον κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων.
Αντίθετα, το φαινόμενο συνδέεται με εντονότερη ξηρασία στη βόρεια Βραζιλία, αυξάνοντας τον κίνδυνο εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου.
