Η καρδιά της Ορθοδοξίας χτυπάει δυνατά στο ακριτικό Αιγαίο. Η Λέσβος μετατράπηκε και φέτος σε επίκεντρο του Δεκαπενταύγουστου, με χιλιάδες προσκυνητές να συρρέουν στην ιστορική Παναγία της Αγιάσου για να τιμήσουν την Κοίμηση της Θεοτόκου και να προσκυνήσουν ένα από τα ιερότερα κειμήλια του έθνους μας.
Άνθρωποι κάθε ηλικίας, αψηφώντας την κούραση και τις αποστάσεις, περπάτησαν χιλιόμετρα με τα πόδια μέχρι τον ιστορικό ναό για να εκπληρώσουν το τάμα τους. Το πρωί τελέστηκε πανηγυρική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Μυτιλήνης Ιακώβου, ενώ ακολούθησε η κατανυκτική λιτάνευση της εικόνας στον περίβολο του ναού.
Το κειμήλιο του Ευαγγελιστή Λουκά και το μυστικό του 1453
Η ιστορία του συγκεκριμένου προσκυνήματος ξεπερνά τα όρια του χρόνου και αποτελεί ζωντανή απόδειξη της επιβίωσης του Ελληνισμού. Η ύπαρξη του ίδιου του χωριού της Αγιάσου οφείλεται στην εκκλησία και στην αρχαία εικόνα της Παναγίας της Βρεφοκρατούσας. Το ιερό κειμήλιο, το οποίο σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση έχει φιλοτεχνηθεί από τον Ευαγγελιστή Λουκά, μεταφέρθηκε στο νησί το 803 μ.Χ. από τον μοναχό Αγάθωνα, ο οποίος ταξίδεψε από τα Ιεροσόλυμα.
Η δραματική καμπή για τον θησαυρό της Λέσβου ήρθε το 1453, τη χρονιά της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης. Οι Χριστιανοί της περιοχής, βλέποντας την τουρκική απειλή να εξαπλώνεται και την αρχαία εικόνα να φθείρεται, προχώρησαν σε μια ευφυή κίνηση διάσωσης. Ανέθεσαν σε έναν κορυφαίο αγιογράφο να φιλοτεχνήσει ένα πιστό αντίγραφο, με σκοπό να κρύψουν την πρωτότυπη εικόνα μακριά από τα βέβηλα χέρια των κατακτητών.
Η συγκλονιστική ανακάλυψη
Το αντίγραφο που δημιουργήθηκε αποτέλεσε ένα εξαιρετικό δείγμα βυζαντινής τέχνης, το οποίο προσκυνούσαν οι πιστοί για αιώνες. Χρειάστηκε να φτάσουμε στο 1838 για να αποκαλυφθεί το μεγάλο μυστικό: Η πρωτότυπη, αρχαία εικόνα βρέθηκε προσεκτικά κρυμμένη μέσα στο εσωτερικό της νεότερης εικόνας. Είχε τοποθετηθεί σε ένα ξύλινο κουτί, τυλιγμένη σε ύφασμα εμποτισμένο με κηρομαστίχα, έχοντας ωστόσο υποστεί σοβαρές φθορές.
Η επιτακτική ανάγκη για τη διάσωσή της έφερε στο νησί τον ειδικό συντηρητή εικόνων του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών, τον Ρώσο τεχνίτη Βασίλειο Ραχτσέβσκι, ο οποίος ανέλαβε το δύσκολο έργο της αποκατάστασης. Έκτοτε, η αρχαία εικόνα τοποθετήθηκε με απόλυτη ασφάλεια σε ξύλινη θήκη με διπλό κρύσταλλο, μέσα σε ένα επιβλητικό μαρμάρινο προσκυνητάρι μπροστά στο τέμπλο, συνεχίζοντας να αποτελεί τον φάρο ελπίδας για χιλιάδες Έλληνες.