Τι έχουν δείξει οι μελέτες στις οποίες εξετάστηκε ο ρυθμός μετάδοσης βακτηρίων από διάφορες επιφάνειες. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν την εντύπωση πως αν τους πέσει φαγητό στο πάτωμα και το πιάσουν πολύ γρήγορα (εντός πέντε δευτερολέπτων), τότε μπορούν να το ξεβγάλουν με λίγο νερό και να το φάνε. Ένας ειδικός, όμως, εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για την τακτική αυτή.
Του λόγου το αληθές αποδεικνύουν μελέτες που έχουν διεξαχθεί για το θέμα. Οι μελέτες εξέτασαν τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονται τα βακτήρια.
Στην πρώτη από αυτές, εξετάστηκε τι συμβαίνει σε διάφορα τρόφιμα τα οποία οι επιστήμονες άφησαν να πέσουν σε επιφάνειες γεμάτες βακτήρια.
Τα τρόφιμα ήταν:
-Σκέτο ψωμί
-Ψωμί με βούτυρο
-Καρπούζι
-Σκληρές καραμέλες
Οι επιφάνειες στις οποίες έπεσε το φαγητό ήταν κεραμικά πλακάκια, ξύλινο πάτωμα, ανοξείδωτο ατσάλι και ένα χαλί. Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Rutgers εξέτασαν τι πάθαιναν τα τρόφιμα όταν παρέμεναν σε επαφή με κάθε επιφάνεια:
-Επί λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο
-5 δευτερόλεπτα
-30 δευτερόλεπτα
-300 δευτερόλεπτα
Όπως διαπίστωσαν, για να μολυνθεί ένα τρόφιμο ο καθοριστικός παράγοντας ήταν η υγρασία. Όσο περισσότερη είχε, τόσο περισσότερο και πιο γρήγορα μολυνόταν. Το καρπούζι μολυνόταν περισσότερο, η καραμέλα λιγότερο. Κανένα τρόφιμο, όμως, δεν έμεινε ανεπηρέαστο. Και πόσο περισσότερο διαρκούσε η επαφή με το πάτωμα, τόσο περισσότερο μολυνόταν.
«Τα βακτήρια μεταφέρονταν σχεδόν αμέσως στο φαγητό», τόνισε ο Dr. Tregoning. «Ο χειρότερος συνδυασμός για μεταφορά των βακτηρίων ήταν η επαφή τροφίμου με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό (καρπούζι) με στερεή επιφάνεια (πλακάκι, ατσάλι)».
Το ξέβγαλμα με νερό δεν είναι αρκετό για να διώξει τα βακτήρια που φέρνουν στο σπίτι τα παπούτσια μας και τα πόδια των κατοικιδίων, πρόσθεσε.
Ανάλογα ευρήματα είχε και η δεύτερη μελέτη, στην οποία εξετάστηκε τι παθαίνουν τα λουκάνικα και το ψωμί όταν πέφτουν σε διάφορες επιφάνειες. Οι επιφάνειες που εξετάστηκαν ήταν πλακάκια, ξύλο και χαλί και ήταν μολυσμένες με σαλμονέλλα. Το βακτήριο αυτό είναι συνηθισμένη αιτία τροφικών δηλητηριάσεων.
Όπως έδειξε και αυτή η μελέτη, τα βακτήρια μόλυναν το φαγητό πολύ γρήγορα. Ειδικά το λουκάνικο, μπορούσε να μολυνθεί με επαφή μόλις 5 δευτερολέπτων με το πλακάκι. Και πάλι, η μεταφορά βακτηρίων από σκληρή επιφάνεια (πλακάκι, ξύλο) ήταν μεγαλύτερη απ’ ό,τι από μαλακή (χαλί).
Η μελέτη έδειξε ακόμα πως η σαλμονέλλα μπορεί να επιζήσει στις επιφάνειες για σχεδόν 24 ώρες, πρόσθεσε ο Dr. Tregoning. Επομένως, αν μολυνθεί π.χ. από ωμό κοτόπουλο ο πάγκος της κουζίνας και 2 ώρες αργότερα ακουμπήσουμε πάνω του το ψωμί για μια στιγμή, μπορεί να συμβεί επιμόλυνση.
Ευρήματα σαν κι αυτά είναι που ωθούν τους επιστήμονες να συνιστούν να σαπουνίζουμε καλά τις επιφάνειες της κουζίνας, όταν χειριζόμαστε ωμά πουλερικά. Και αυτό διότι η σαλμονέλλα είναι κοινό βακτήριο σε αυτά.
Η τρίτη μελέτη δεν εξέτασε φαγητό, αλλά το αν ισχύει ο κανόνας των 5 δευτερολέπτων για τα ιατρικά εργαλεία στο χειρουργείο. Και αυτή έδειξε πως ό,τι πέσει στο πάτωμα, μολύνεται αμέσως ή σχεδόν αμέσως.
Τι σημαίνουν πρακτικά όλ’ αυτά; «Πρέπει πια να αποδεχτούμε πως ό,τι πέφτει στο πάτωμα, πρέπει να το πετάμε στα σκουπίδια», απαντά ο Dr. Tregoning. Το ξέβγαλμα με νερό δεν θα το καθαρίσει. Και αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για όσους έχουν ευπάθεια σε λοιμώξεις.
