Τον πρώτο εντοπισμό του ιού Usutu στην Κύπρο καταγράφει νέα επιστημονική έρευνα, με επιστήμονες να προειδοποιούν ότι οι κλιματικές αλλαγές, η αστικοποίηση και η εξάπλωση πληθυσμών κουνουπιών αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης και μετάδοσης ζωονόσων στο νησί.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Parasites & Vectors, ερευνητές πραγματοποίησαν επιτήρηση κουνουπιών σε Λευκωσία και Λεμεσό την περίοδο 2019–2022, εξετάζοντας τόσο την παρουσία παθογόνων όσο και τις συνήθειες των πληθυσμών κουνουπιών στην Κύπρο.
Οι επιστήμονες κατέγραψαν για πρώτη φορά την παρουσία του ιού Usutu (USUV) σε κουνούπια του είδους Culex pipiens στην Κύπρο. Πρόκειται για ζωονοσογόνο ιό της ίδιας οικογένειας με τον ιό του Δυτικού Νείλου (West Nile Virus), ο οποίος μεταδίδεται κυρίως μεταξύ πτηνών και κουνουπιών, αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις και σε ανθρώπους.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης διαφορετικές βιομορφές του Culex pipiens, περιλαμβανομένων μορφών που τρέφονται κυρίως με πτηνά αλλά και άλλων που προτιμούν θηλαστικά και ανθρώπους, καθώς και υβρίδια μεταξύ τους. Η παρουσία αυτών των υβριδίων θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μπορούν να λειτουργήσουν ως «γέφυρα» μεταφοράς ιών από τα πουλιά προς ανθρώπους και άλλα θηλαστικά.
Η ανάλυση δειγμάτων αίματος από κουνούπια αποκάλυψε ότι τρέφονταν από διάφορους ξενιστές, μεταξύ αυτών βοοειδή, κατσίκες, κοτόπουλα αλλά και άγρια πτηνά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ο εντοπισμός αίματος από είδος πτηνού που είχε στο παρελθόν βρεθεί θετικό στον ιό του Δυτικού Νείλου στην Κύπρο.
Η έρευνα σημειώνει ότι η Κύπρος αποτελεί σημαντικό σταθμό μεταναστευτικών πτηνών μεταξύ Αφρικής και Ευρώπης, στοιχείο που ενδέχεται να συμβάλλει στην εισαγωγή και διασπορά νέων παθογόνων. Παράλληλα, οι υψηλότερες θερμοκρασίες, οι αλλαγές χρήσης γης και η επέκταση των αστικών περιοχών αυξάνουν τις συνθήκες που ευνοούν την εξάπλωση κουνουπιών και ασθενειών που μεταδίδονται μέσω αυτών.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν την ανάγκη για ενισχυμένη και συστηματική επιτήρηση πληθυσμών κουνουπιών στην Κύπρο, με τακτικούς ελέγχους για παθογόνους παράγοντες και έγκαιρα συστήματα προειδοποίησης, ώστε να περιοριστούν οι μελλοντικοί κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία
