Η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα όχι μόνο δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά κινείται σε ακόμη πιο ανησυχητική τροχιά. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της IQAir για την ποιότητα του αέρα, που ανέλυσε δεδομένα από 9.446 πόλεις σε 143 χώρες, μόλις το 14% των πόλεων παγκοσμίως πληροί τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα PM2.5. Η ετήσια τιμή-οδηγός του ΠΟΥ για τα PM2.5 παραμένει στα 5 μg/m³, σύμφωνα με το ygeiamou.gr
Στην Ευρώπη, η εικόνα το 2025 ήταν μικτή, όμως η Ελλάδα βρέθηκε στις χώρες που κατέγραψαν αύξηση άνω του 30% στις μέσες ετήσιες συγκεντρώσεις PM2.5. Στην επιβάρυνση συνέβαλαν εξωτερικοί παράγοντες, όπως ο διασυνοριακός καπνός από πυρκαγιές στη Βόρεια Αμερική και η σαχαρική σκόνη από την Αφρική.
Τα PM2.5 είναι εξαιρετικά μικρά αιωρούμενα σωματίδια, με διάμετρο έως 2,5 μικρόμετρα, που μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος. Συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, εγκεφαλικών επεισοδίων, χρόνιων πνευμονοπαθειών και καρκίνου του πνεύμονα.
Η εικόνα της Αθήνας
Σύμφωνα με τα στοιχεία της IQAir για το 2025, το κέντρο της Αθήνας καταγράφει ετήσιο μέσο όρο PM2.5 στα 14,7 μg/m³, επίπεδο σχεδόν τριπλάσιο από τη σύσταση του ΠΟΥ. Αμέσως μετά, ακολουθεί η Λυκόβρυση με 13,8 μg/m³, ενώ Χαλάνδρι και Περιστέρικαταγράφουν από 12,8 μg/m³. Στις πιο επιβαρυμένες περιοχές συγκαταλέγονται επίσης οι Αχαρνές με 12,6 μg/m³, η Πετρούπολη και ο Πειραιάς με 12,4 μg/m³, καθώς και τα ΆνωΛιόσια με 12,1 μg/m³.
Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν το Παλαιό Φάληρο με 10,8 μg/m³ και το Αιγάλεω με 10,7 μg/m³, ενώ ακριβώς πίσω τους βρίσκονται η Ελευσίνα με 10,6 μg/m³, τα Βριλήσσια με 10,3 μg/m³ και το Κερατσίνι με 10,1 μg/m³.
Στον αντίποδα, περιοχές όπως ο Χολαργός, ο Κορυδαλλός, οι Θρακομακεδόνες, ο Βύρωνας, ο Παπάγου και η Βουλιαγμένη εμφανίζουν χαμηλότερες συγκεντρώσεις, κάτω από τα 10 μg/m³. Ωστόσο, ακόμη και αυτές οι τιμές παραμένουν πάνω από τα επίπεδα που θεωρούνται ιδανικά, κάτι που δείχνει ότι το πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν περιορίζεται μόνο στις πιο επιβαρυμένες ζώνες του λεκανοπεδίου.
Τέλος, η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα δεν είναι σταθερή όλο τον χρόνο. Τους χειμερινούς μήνες επιδεινώνεται λόγω της οικιακής θέρμανσης, της καύσης ξύλου, των ασθενών ανέμων και των θερμοκρασιακών αναστροφών που εγκλωβίζουν τους ρύπουςστο λεκανοπέδιο. Στην επιβάρυνση προστίθενται η κυκλοφορία οχημάτων, η παλαιότητα του στόλου, η βιομηχανική δραστηριότητα και η ναυτιλία στην ευρύτερη περιοχή του Πειραιά.
