Δύο σχετικά νέοι ιοί ζωικής προέλευσης κινούνται εδώ και καιρό κάτω από το «ραντάρ» της παγκόσμιας υγειονομικής επιτήρησης, όμως έχουν όλα τα χαρακτηριστικά για να εξελιχθούν και να προκαλέσουν μελλοντικές επιδημίες ή ακόμη και πανδημίες.
Η προειδοποίηση των επιστημόνων
Αυτή είναι η προειδοποίηση επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, οι οποίοι ζητούν ενίσχυση της επιτήρησης, καλύτερα διαγνωστικά εργαλεία και την ανάπτυξη θεραπειών για τους δύο ιούς: Τον ιό της γρίπης D και τον κορονοϊό των σκύλων.
«Η γνώση μας για την επιδημιολογία και τις κλινικές εκδηλώσεις αυτών των ιών περιορίζεται σε έναν σχετικά μικρό αριθμό ερευνητικών μελετών», προειδοποιούν οι ερευνητές, σύμφωνα με το Newsweek και προσθέτουν: «Παρόλα αυτά, τα δεδομένα που υπάρχουν για αυτούς τους νέους, πρόσφατα ανιχνευμένους ιούς δείχνουν ότι αποτελούν σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία».
«Αν αυτοί οι ιοί εξελιχθούν ώστε να μεταδίδονται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο, θα μπορούσαν να προκαλέσουν επιδημίες ή πανδημίες», καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα έχουν ανοσία απέναντί τους, τόνισε ο συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής μικροβιολογίας Τζον Λεντνίκι.
Τι είναι ο ιός της γρίπης D
Ο ιός της γρίπης D ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 2011 και έχει συνδεθεί κυρίως με λοιμώξεις σε χοίρους και βοοειδή. Ωστόσο, έχει εντοπιστεί και σε διάφορα άλλα ζώα εκτροφής και άγρια είδη, όπως πουλερικά, ελάφια, καμηλοπαρδάλεις και καγκουρό.
Οι επιστήμονες θεωρούν επίσης ότι η γρίπη D συμβάλλει στη νόσο του αναπνευστικού των βοοειδών, μια κατάσταση που προκαλείται από έναν σύνθετο συνδυασμό περιβαλλοντικών παραγόντων, παραγόντων του ίδιου του ζώου και παθογόνων μικροοργανισμών. Η νόσος αυτή εκτιμάται ότι κοστίζει μόνο στη βιομηχανία βοοειδών των ΗΠΑ – για την οποία υπάρχουν στοιχεία – περίπου 1 δισ. δολάρια ετησίως.
Προηγούμενες μελέτες των ερευνητών έδειξαν ότι το 97% των εργαζομένων σε εκτροφές βοοειδών στο Κολοράντο και τη Φλόριντα φέρουν αντισώματα κατά της γρίπης D, γεγονός που υποδηλώνει ότι είχαν εκτεθεί στον ιό στο παρελθόν.
Οι λοιμώξεις αυτές χαρακτηρίζονται ως «υποκλινικές», δηλαδή μέχρι στιγμής δεν έχουν προκαλέσει συμπτώματα ασθένειας. Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι ο ιός της γρίπης D παρουσιάζει ενδείξεις ότι είναι έτοιμος για ταχεία εξέλιξη, κάτι που σημαίνει ότι η λοίμωξη θα μπορούσε σύντομα να γίνει συμπτωματική.
Μάλιστα, ένα στέλεχος της γρίπης D που απομονώθηκε πρόσφατα στην Κίνα έχει βρεθεί ότι έχει εξελιχθεί αποκτώντας την ικανότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Τι είναι ο κορονοϊός των σκύλων
Ο κορονοϊός των σκύλων (Canine Coronavirus – CCoV), ο οποίος είναι διαφορετικός από τον SARS-CoV-2 που προκαλεί τη νόσο COVID-19, προκαλεί γαστρεντερική νόσο στους σκύλους.
Αν και σπάνια, έχουν καταγραφεί ανθρώπινες λοιμώξεις από κορονοϊό σκύλων σε νοσοκομεία της Νοτιοανατολικής Ασίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ιός εκδηλώνεται ως πνευμονία, δηλαδή φλεγμονή των αεροθυλάκων των πνευμόνων, προκαλώντας βήχα, πυρετό και δυσκολία στην αναπνοή.
Το 2017, ερευνητές απομόνωσαν ένα στέλεχος κορονοϊού σκύλων, το οποίο ονόμασαν HuCCoV_Z19Haiti, από έναν ιατρικό ερευνητή που είχε ταξιδέψει από τις ΗΠΑ στην Αϊτή και στη συνέχεια παρουσίασε ήπιο πυρετό και εξάντληση.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Τέξας ανακάλυψαν ένα διαφορετικό, αλλά παρόμοιο στέλεχος κορονοϊού σκύλων, με την ονομασία CCoV-HuPn-2018, το οποίο είχε απομονωθεί από ένα παιδί που νοσηλεύτηκε σε νοσοκομείο στη Μαλαισία.
Από το 2021, το CCoV-HuPn-2018 έχει εντοπιστεί σε ασθενείς με αναπνευστική νόσο στην Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και στην πολιτεία του Αρκάνσας στις ΗΠΑ, γεγονός που δείχνει ότι το συγκεκριμένο στέλεχος ήδη κυκλοφορεί σε παγκόσμιο επίπεδο.
Δεν χρειάζεται φόβος, αλλά έγκαιρη δράση
Η ιστορική εμπειρία έχει δείξει ότι οι πανδημίες ξεκινούν από την αδιαφορία. Η γρίπη D και ο κορονοϊός των σκύλων μπορεί σήμερα να θεωρούνται περιορισμένες ή σπάνιες απειλές, όμως τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι διαθέτουν το δυναμικό να εξελιχθούν σε κάτι πολύ πιο επικίνδυνο.
Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα όχι για να προκαλέσουν φόβο, αλλά για να υπογραμμίσουν την ανάγκη για έγκαιρη δράση. Η ενισχυμένη επιτήρηση, η έγκαιρη διάγνωση και η επένδυση σε θεραπείες και εμβόλια δεν είναι πολυτέλεια, αλλά το μοναδικό πραγματικό ανάχωμα απέναντι στην επόμενη υγειονομική κρίση.
