Τις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης για το γεωπολιτικό αδιέξοδο στη Μέση Ανατολή, τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και την ευρωπαϊκή άμυνα περιέγραψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο podcast των Financial Times και τον αναλυτή Γκίντεον Ράχμαν.
Η συζήτηση ανέδειξε την ανησυχία της Αθήνας για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, αλλά και τον φόβο για μια νέα, επίμονη πληθωριστική κρίση σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Η κόκκινη γραμμή για το Ορμούζ και η ναυτιλία
Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκε η ένταση στον Περσικό Κόλπο και η απειλή της Τεχεράνης για επιβολή «τελών διέλευσης» στα Στενά του Ορμούζ. Ο Έλληνας πρωθυπουργός χαρακτήρισε την προοπτική αυτή ως ξεκάθαρο εκβιασμό, τονίζοντας πως η Ευρώπη δεν μπορεί να δεχθεί μια τέτοια εξέλιξη, καθώς θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο για το παγκόσμιο εμπόριο.
Με την Ελλάδα να ελέγχει περίπου το 25% της παγκόσμιας εμπορικής ναυτιλίας, το οικονομικό και γεωστρατηγικό διακύβευμα είναι τεράστιο. Ο κ. Μητσοτάκης έκανε ειδική αναφορά στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ASPIDES» στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία τελεί υπό ελληνική διοίκηση.
Σημείωσε πως η συγκεκριμένη αποστολή αποτελεί ένα λειτουργικό επιχειρησιακό μοντέλο προστασίας των εμπορικών πλοίων, υπενθυμίζοντας την εμπλοκή ελληνικών δυνάμεων στην αναχαίτιση drones των Χούθι.
Το φάντασμα του πληθωρισμού και η δημοσιονομική πολιτική
Περνώντας στο πεδίο της οικονομίας, η εκτίμηση προς την Ευρώπη ήταν σαφής: μια παρατεταμένη κρίση με επίκεντρο το Ιράν δεν θα προκαλέσει απαραίτητα ελλείψεις καυσίμων, αλλά θα πυροδοτήσει ένα νέο κύμα πληθωρισμού, πλήττοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης.
Η ακρίβεια παραμένει η κρισιμότερη πρόκληση για τις κυβερνήσεις. Ο πρωθυπουργός υποστήριξε πως η Αθήνα αξιοποιεί τον δημοσιονομικό χώρο που προκύπτει από τα πρωτογενή πλεονάσματα για στοχευμένα μέτρα ανακούφισης, αποκλείοντας ωστόσο τον εκτροχιασμό των δημοσιονομικών κανόνων.
Ο κ. Μητσοτάκης επιχείρησε να προβάλει τη σημερινή μακροοικονομική εικόνα της Ελλάδας ως απόδειξη ότι η χώρα έχει αφήσει πίσω της την περίοδο της κρίσης, επικαλούμενος τη μείωση του δημόσιου χρέους και την πτώση της ανεργίας.
Απέκρουσε, δε, τις πιέσεις της αντιπολίτευσης για αυξημένες κρατικές δαπάνες, δηλώνοντας ότι η αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα προκειμένου να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των αγορών και να συνεχιστεί η εισροή ξένων άμεσων επενδύσεων.
Η αμυντική αυτονομία απέναντι στις νέες απειλές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τοποθέτησή του για την ανάγκη δημιουργίας μιας πραγματικής ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Αναγνωρίζοντας πως η Ευρώπη έχει στηριχθεί ιστορικά στις ΗΠΑ για την ασφάλειά της, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει πλέον να αναπτύξει τη δική της, αυτόνομη αμυντική υπόσταση.
Ως παράδειγμα άτυπης, αλλά ουσιαστικής, ευρωπαϊκής αλληλεγγύης έφερε την πρόσφατη κρίση στην Κύπρο. Όταν το νησί δέχθηκε απειλές από drones της Χεζμπολάχ, η Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες συνέδραμαν αμέσως, ενεργοποιώντας στην πράξη τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας (Άρθρο 42.7) της ΕΕ.
Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, δείχνει τον δρόμο για το πώς η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να λειτουργεί συλλογικά στα ζητήματα ασφάλειας, συμπληρωματικά με το ΝΑΤΟ αλλά με δικές της επιχειρησιακές δυνατότητες.
