Σε μια εξαιρετικά περίπλοκη και επικίνδυνη γεωπολιτική εξίσωση καλείται να δώσει λύση η ελληνική κυβέρνηση και προσωπικά ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης. Το ζήτημα της «επόμενης ημέρας» στη Λωρίδα της Γάζας δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική συζήτηση, αλλά μετατρέπεται σε πεδίο έντονων διπλωματικών πιέσεων, με την Αθήνα να βρίσκεται «στριμωγμένη» ανάμεσα στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον και την αμηχανία των Βρυξελλών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Συνάντηση Μητσοτάκη - Μόντι: Στο επίκεντρο η Τεχνητή Νοημοσύνη
Το σενάριο που εξετάζεται στο παρασκήνιο και προκαλεί πονοκέφαλο στο Μέγαρο Μαξίμου αφορά την πιθανή συμμετοχή ελληνικών ενόπλων δυνάμεων σε μια πολυεθνική ειρηνευτική αποστολή. Το ζήτημα αυτό φέρνει στην επιφάνεια τις διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις που ακολουθούν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να καλείται να ισορροπήσει σε τεντωμένο σχοινί.
Η Πίεση του Ντόναλντ Τραμπ για «Λύση Τώρα»
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, πιστός στο δόγμα του για απεμπλοκή των αμερικανικών στρατευμάτων από τις ζώνες συγκρούσεων, αναζητά εναγωνίως συμμάχους που θα αναλάβουν το βάρος της επιτήρησης της ασφάλειας στη Γάζα. Η στρατηγική του Λευκού Οίκου είναι σαφής: επιθυμεί την εγκαθίδρυση μιας διεθνούς δύναμης που θα εγγυηθεί ότι η περιοχή δεν θα μετατραπεί ξανά σε ορμητήριο επιθέσεων, χωρίς όμως να χρειαστεί να δεσμεύσει Αμερικανούς στρατιώτες στο πεδίο.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα, ως σταθερός και αξιόπιστος σύμμαχος στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, φαντάζει στα μάτια της Ουάσιγκτον ως ιδανικός υποψήφιος. Η αμερικανική διοίκηση πιέζει για τη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών, και δη αυτών που διατηρούν καλές σχέσεις τόσο με το Ισραήλ όσο και με τον αραβικό κόσμο. Η Αθήνα πληροί αυτές τις προϋποθέσεις, γεγονός που αυξάνει την πίεση προς την ελληνική πλευρά να συνεισφέρει ενεργά, ίσως και με φυσική παρουσία στρατιωτικού προσωπικού, στην «επόμενη μέρα».
Η Ευρωπαϊκή Διστακτικότητα και ο Ρόλος της Αθήνας
Στον αντίποδα, η Ευρώπη εμφανίζεται διστακτική και χωρίς ενιαία γραμμή. Ενώ οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν την ανάγκη σταθεροποίησης της περιοχής, υπάρχει έντονος προβληματισμός για τους κινδύνους που εγκυμονεί μια τέτοια αποστολή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προκρίνει περισσότερο τον ρόλο της στην ανθρωπιστική βοήθεια και την πολιτική λύση, αποφεύγοντας τη στρατιωτικοποίηση της εμπλοκής της.
Το Μέγαρο Μαξίμου βρίσκεται στη μέση αυτής της διελκυστίνδας. Από τη μία, η στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ επιβάλλει την προσεκτική εξέταση των αιτημάτων του Προέδρου Τραμπ. Από την άλλη, η Ελλάδα δεν επιθυμεί να διαφοροποιηθεί πλήρως από την ευρωπαϊκή στάση, ούτε να εμπλακεί σε μια αποστολή υψηλού ρίσκου χωρίς ξεκάθαρους όρους εντολής και εγγυήσεις ασφαλείας. Η ελληνική κυβέρνηση αντιλαμβάνεται ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να διαταράξει τις ισορροπίες στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, αλλά και να επηρεάσει τις σχέσεις της με χώρες της Μέσης Ανατολής.
Οι Κίνδυνοι και το Γεωπολιτικό Ρίσκο
Η ενδεχόμενη αποστολή Ελλήνων στρατιωτών ή αστυνομικών δυνάμεων σε μια τόσο ασταθή περιοχή όπως η Γάζα συνεπάγεται σοβαρούς κινδύνους.
Ζητήματα Ασφαλείας: Η πιθανότητα εμπλοκής σε εχθροπραξίες ή η στοχοποίηση της ελληνικής δύναμης είναι υπαρκτά σενάρια.
Διπλωματικό Κόστος: Η παρουσία ελληνικού στρατού θα μπορούσε να ερμηνευθεί ποικιλοτρόπως από τους περιφερειακούς παίκτες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας και του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος τηρεί σκληρή στάση στο παλαιστινιακό ζήτημα και θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί επικοινωνιακά την ελληνική παρουσία.
Επιπλέον, τίθεται το ερώτημα υπό ποια «ομπρέλα» θα λειτουργούσε αυτή η δύναμη. Θα είναι υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, του ΝΑΤΟ ή ενός ad hoc συνασπισμού προθύμων που θα οργανώσουν οι ΗΠΑ; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι καθοριστική για τις αποφάσεις της Αθήνας.
Η Στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη
Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, επιχειρεί να κερδίσει χρόνο και να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που θα εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα χωρίς να εκθέτει τη χώρα σε αχρείαστους κινδύνους. Η ελληνική θέση, μέχρι στιγμής, εστιάζει στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, στη διπλωματική συνδρομή και στη χρήση των ελληνικών λιμανιών και υποδομών ως κόμβων logistics.
Ωστόσο, η πίεση από την πλευρά του Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να γίνει πιο πιεστική το επόμενο διάστημα. Η αμερικανική διοίκηση αναμένει από τους συμμάχους της να αναλάβουν μερίδιο ευθύνης. Το Μέγαρο Μαξίμου καλείται να αποφασίσει αν θα ενδώσει στις πιέσεις για μια πιο ενεργή στρατιωτική εμπλοκή, ρισκάροντας την ασφάλεια του προσωπικού και τις περιφερειακές ισορροπίες, ή αν θα προσπαθήσει να οριοθετήσει τη συμβολή της Ελλάδας σε μη μαχητικό ρόλο, ρισκάροντας όμως τη δυσαρέσκεια του Λευκού Οίκου.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή και οι αποφάσεις που θα ληφθούν το προσεχές διάστημα θα είναι καθοριστικές για τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η Αθήνα επιδιώκει να είναι μέρος της λύσης, αλλά όχι το εξιλαστήριο θύμα σε μια σύγκρουση που δεν έχει ακόμη τελειώσει.
