Το ελληνικό κράτος και η φορολογική του μηχανή μοιάζουν συχνά με λαβύρινθο, ειδικά όταν μιλάμε για χρέη. Σε μια οικονομία όπου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές αποτελούν καθημερινότητα για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η ΑΑΔΕ αποφάσισε να ρίξει φως στο πώς ακριβώς θα λειτουργεί από εδώ και στο εξής η έκδοση φορολογικής ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής.
Μια νέα εγκύκλιος έρχεται να αποσαφηνίσει το τοπίο, βάζοντας κανόνες στις μεταβιβάσεις ακινήτων, τις υποχρεώσεις των διαχειριστών και τα... «ψαλίδια» των συμψηφισμών.
Μεταβιβάσεις ακινήτων: Η παρακράτηση του 50% και τα «παράθυρα»
Το πιο «καυτό» μέτωπο αφορά τις αγοραπωλησίες ακινήτων. Όταν ένας φορολογούμενος χρωστάει πάνω από 50.000 ευρώ, και αυτά τα χρήματα βρίσκονται σε καθεστώς αναστολής είσπραξης, η εφορία δεν αστειεύεται. Αν επιχειρήσει να πουλήσει το ακίνητο ή να συστήσει εμπράγματο δικαίωμα, το κράτος απαιτεί απευθείας παρακράτηση του 50% του τιμήματος της συναλλαγής (αρκεί να μην είναι χαμηλότερο από την αντικειμενική αξία). Φυσικά, η παρακράτηση σταματά στο ύψος της συνολικής οφειλής.
Υπάρχει, ωστόσο, μια «βαλβίδα αποσυμπίεσης». Αν η αναστολή έχει κερδηθεί μέσω δικαστικής απόφασης ή απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η παρακράτηση μπορεί να πέσει εντυπωσιακά, ακόμη και στο 5%. Βασική προϋπόθεση; Το υπόλοιπο χρέος να εξασφαλίζεται με υποθήκη σε άλλο ακίνητο.
Παράδειγμα: Σε μια πώληση 100.000 ευρώ, με χρέος 80.000 ευρώ σε αναστολή από τη ΔΕΔ, η παρακράτηση μπορεί να περιοριστεί στα 5.000 ευρώ αντί για 50.000, εφόσον μπει η σωστή υποθήκη.
Μέτοχοι, διαχειριστές και η «καυτή πατάτα» των χρεών
Η εγκύκλιος δεν αφήνει ανέγγιχτους όσους φέρουν αλληλέγγυα ευθύνη για τα χρέη εταιρειών. Ο κανόνας είναι αυστηρός, αλλά έχει τις εξαιρέσεις του. Αν ένας διαχειριστής ή μέτοχος κατείχε την τελευταία διετία ποσοστό έως 5% σε μη εισηγμένη εταιρεία (ή 0,5% σε εισηγμένη) και οι οφειλές της επιχείρησης είναι ρυθμισμένες ή σε αναστολή, αυτά τα χρέη δεν του μπλοκάρουν την ατομική φορολογική ενημερότητα.
Αν τα ποσοστά είναι μεγαλύτερα, το κράτος ζητά τα ρέστα. Στις ρυθμισμένες οφειλές η παρακράτηση μπορεί να φτάσει από το 7% έως το εξωφρενικό 70%, ενώ για οφειλές σε αναστολή τα ποσοστά «παίζουν» από 7% έως 50%, πάντα ανάλογα με το τι εξασφαλίσεις υπάρχουν.
Η βεβαίωση οφειλής και το «τσεκούρι» του συμψηφισμού
Πότε ξεχνάς την ενημερότητα και παίρνεις βεβαίωση οφειλής; Η απάντηση είναι απλή: Όταν χρωστάς ληξιπρόθεσμα και δεν τα έχεις ρυθμίσει, ή όταν το ποσό που πρέπει να σου παρακρατήσει η εφορία ξεπερνά το ίδιο το τίμημα της πώλησης. Εκεί, η βεβαίωση απλώς καταγράφει την οικονομική σου «τρύπα» προς το κράτος.
Τέλος, το κράτος έχει έναν πολύ ξεκάθαρο τρόπο να παίρνει τα λεφτά του όταν του χρωστάς: τον συμψηφισμό. Αν περιμένεις να εισπράξεις χρήματα από οποιονδήποτε φορέα της Κεντρικής Διοίκησης (π.χ. ένα υπουργείο), η ΑΑΔΕ θα βάλει πρώτα το χέρι της. Αν οφείλεις 700 ευρώ στην Εφορία και περιμένεις 3.000 ευρώ για μια δουλειά σου, στον λογαριασμό σου θα μπουν καθαρά 2.300 ευρώ. Ο συμψηφισμός είναι αυτόματος και δεν ρωτάει αν σε βολεύει.
