Σε μια από τις πιο καθοριστικές χρονικές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη τρέχουσα εβδομάδα να χαρακτηρίζεται από αναλυτές και διπλωμάτες ως «διαβολοβδομάδα». Σύμφωνα με την ανάλυση του «Βήματος», οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα υπαρξιακό σταυρόλεξο, καθώς καλούνται να λάβουν άμεσες αποφάσεις για την αμυντική τους θωράκιση και την οικονομική τους επιβίωση, υπό τη βαριά σκιά της πολιτικής του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δυσαρέσκεια Ισραήλ για τις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν
Το κεντρικό ερώτημα που πλανάται πάνω από τις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι σαφές και αμείλικτο: Μπορεί η Ευρώπη να σταθεί μόνη της; Η απάντηση πρέπει να δοθεί τώρα, καθώς η αμερικανική ομπρέλα προστασίας κλείνει και ο οικονομικός ανταγωνισμός εντείνεται.
Η Απειλή της Απομόνωσης και ο Παράγοντας Τραμπ
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει λειτουργήσει ως επιταχυντής των εξελίξεων. Η πολιτική του «America First» δεν είναι πλέον προεκλογικό σύνθημα αλλά κυβερνητική πράξη. Ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές ότι οι ΗΠΑ δεν θα συνεχίσουν να επιδοτούν την ασφάλεια της Ευρώπης μέσω του ΝΑΤΟ, εάν τα κράτη-μέλη δεν βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη.
Το ρεπορτάζ επισημαίνει ότι αυτή η εβδομάδα είναι κρίσιμη διότι:
Πιέσεις για Αμυντικές Δαπάνες: Οι ΗΠΑ απαιτούν άμεση αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών πέραν του 2% του ΑΕΠ, θέτοντας ως de facto όριο το 3% ή και περισσότερο.
Αβεβαιότητα για το Άρθρο 5: Υπάρχει διάχυτος φόβος ότι η αμερικανική εγγύηση ασφαλείας δεν είναι πλέον δεδομένη, αναγκάζοντας την Ευρώπη να σχεδιάσει την άμυνά της στηριζόμενη αποκλειστικά στις δικές της δυνάμεις.
Το Οικονομικό Κόστος της Αυτονομίας
Το ζήτημα της άμυνας συνδέεται άρρηκτα με την οικονομία. Η Ευρώπη καλείται να μεταβεί σε μια «πολεμική οικονομία» σε καιρό ειρήνης, κάτι που απαιτεί τεράστιους πόρους.
Δημοσιονομική Στενότητα: Πολλές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων οικονομιών όπως η Γαλλία και η Ιταλία, αντιμετωπίζουν υψηλά χρέη και δημοσιονομικά ελλείμματα. Η εξεύρεση κονδυλίων για εξοπλισμούς σημαίνει περικοπές από το κοινωνικό κράτος, μια εξίσωση που προκαλεί πολιτικούς τριγμούς.
Κοινός Δανεισμός: Στο τραπέζι επανέρχεται η πρόταση για έκδοση ευρωομολόγου αποκλειστικά για την άμυνα (Defence Bonds), μια ιδέα που συναντά όμως την αντίδραση των «δημοσιονομικά αυστηρών» χωρών του Βορρά, όπως η Γερμανία.
Η Βιομηχανική Υστέρηση
Ένα ακόμη αγκάθι που αναδεικνύει το άρθρο είναι η αδυναμία της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας να ανταποκριθεί άμεσα στις ανάγκες. Παρά τις εξαγγελίες, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικά οπλικά συστήματα (π.χ. F-35), κάτι που διαιωνίζει την εξάρτηση από την Ουάσιγκτον και δεν ενισχύει την πολυπόθητη «στρατηγική αυτονομία».
Η «διαβολοβδομάδα» περιλαμβάνει συναντήσεις κορυφής όπου θα πρέπει να αποφασιστεί αν θα δοθούν κίνητρα για συμπράξεις ευρωπαϊκών κολοσσών, ώστε να παραχθούν άρματα, αεροσκάφη και πυρομαχικά εντός της ηπείρου.
Το Πολιτικό Κενό Ηγεσίας
Το ρεπορτάζ του «Βήματος» στέκεται ιδιαίτερα και στο πρόβλημα της πολιτικής ηγεσίας. Σε μια στιγμή που απαιτούνται γενναίες αποφάσεις:
Η Γερμανία εμφανίζεται εσωστρεφής, προσπαθώντας να διαχειριστεί τη δική της οικονομική επιβράδυνση.
Η Γαλλία πιέζει για αυτονομία, αλλά αντιμετωπίζεται με καχυποψία από τους εταίρους που φοβούνται ότι αυτό θα αποξενώσει περαιτέρω τις ΗΠΑ.
Η Βρετανία (αν και εκτός Ε.Ε., αλλά εντός ΝΑΤΟ) υπό τον Κιρ Στάρμερ, προσπαθεί να βρει τον ρόλο της ως γέφυρα, αλλά η εσωτερική της κρίση περιορίζει την επιρροή της.
Μπορεί να Σταθεί Μόνη της;
Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ανησυχητικό αλλά ρεαλιστικό. Η Ευρώπη διαθέτει τον πλούτο και την τεχνολογία για να σταθεί μόνη της, αλλά της λείπει η πολιτική βούληση και η ταχύτητα.
Αυτή η εβδομάδα χαρακτηρίζεται «διαβολοβδομάδα» γιατί τα περιθώρια χρόνου έχουν εξαντληθεί. Αν η Ε.Ε. δεν αποφασίσει τώρα να λειτουργήσει ως ενιαία γεωπολιτική οντότητα, αναλαμβάνοντας το κόστος της άμυνάς της και θωρακίζοντας την οικονομία της απέναντι στον προστατευτισμό του Τραμπ, κινδυνεύει να μετατραπεί σε «θεατή» των εξελίξεων, παγιδευμένη ανάμεσα στις υπερδυνάμεις των ΗΠΑ και της Κίνας, και εκτεθειμένη στις ορέξεις της Ρωσίας.
