Σοβαρές αναταράξεις στις σχέσεις μεταξύ του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών προκαλούν οι πληροφορίες για τη διεξαγωγή έμμεσων συνομιλιών μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και του ιρανικού καθεστώτος. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του «The Press Room», η ισραηλινή ηγεσία εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της για την πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με την Τεχεράνη μέσω του Ομάν, φοβούμενη μια πιθανή συμφωνία που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τα συμφέροντα ασφαλείας του εβραϊκού κράτους.
Για τον λόγο αυτό, ο Υπουργός Στρατηγικών Υποθέσεων του Ισραήλ και στενός συνεργάτης του Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, Ρον Ντέρμερ, μετέβη εσπευσμένα στην Ουάσιγκτον, προκειμένου να λάβει διευκρινίσεις και να μεταφέρει τις ισραηλινές «κόκκινες γραμμές» στον Λευκό Οίκο.
Το Παρασκήνιο των Συνομιλιών στο Μουσκάτ
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ και Ιρανοί διπλωμάτες βρέθηκαν στο Μουσκάτ, την πρωτεύουσα του Ομάν, διεξάγοντας έμμεσες διαπραγματεύσεις (proximity talks). Σε αυτές τις συζητήσεις, οι δύο πλευρές δεν βρίσκονται στο ίδιο δωμάτιο, αλλά ανταλλάσσουν μηνύματα μέσω των Ομανών διαμεσολαβητών.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων φέρεται να βρίσκονται:
Η Αποκλιμάκωση στην Περιοχή: Η προσπάθεια να αποφευχθεί μια γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ να πιέζουν το Ιράν να σταματήσει τις επιθέσεις των πληρεξουσίων του (proxies) εναντίον αμερικανικών βάσεων και της ναυσιπλοΐας.
Το Πυρηνικό Πρόγραμμα: Η διερεύνηση των προθέσεων της Τεχεράνης σχετικά με τον εμπλουτισμό ουρανίου, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει ένα «πάγωμα» των δραστηριοτήτων έναντι περιορισμένης οικονομικής χαλάρωσης.
Η Ισραηλινή Οργή και οι Φόβοι για «Κακή Συμφωνία»
Η κυβέρνηση Νετανιάχου παρακολουθεί με μεγάλη καχυποψία αυτές τις εξελίξεις. Το Ισραήλ θεωρεί ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με το Ιράν αυτή τη στιγμή αποτελεί ένδειξη αδυναμίας και προσφέρει «οξυγόνο» στο καθεστώς της Τεχεράνης.
Οι κύριοι φόβοι της ισραηλινής πλευράς εστιάζονται στα εξής σημεία:
Η «Μερική Συμφωνία»: Το Τελ Αβίβ ανησυχεί ότι ο Πρόεδρος Τραμπ, στην προσπάθειά του να κλείσει τα μέτωπα εξωτερικής πολιτικής, ενδέχεται να αποδεχθεί μια προσωρινή συμφωνία «μικρότερης κλίμακας» (less for less). Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να αποδεσμεύσει δισεκατομμύρια δολάρια από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, χωρίς όμως να διασφαλίζει την πλήρη αποπυρηνικοποίηση του Ιράν.
Νομιμοποίηση του Καθεστώτος: Οι συνομιλίες προσφέρουν διεθνή νομιμοποίηση στο Ιράν, την ώρα που το Ισραήλ πιέζει για τη μέγιστη δυνατή διπλωματική και οικονομική απομόνωσή του.
Η Αποστολή του Ρον Ντέρμερ
Ο Ρον Ντέρμερ, ο οποίος θεωρείται ο «άνθρωπος των ειδικών αποστολών» του Νετανιάχου και διαθέτει βαθιά γνώση της αμερικανικής πολιτικής σκηνής, συναντήθηκε με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ και τον Υπουργό Εξωτερικών.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Ντέρμερ μετέφερε το μήνυμα ότι το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από καμία συμφωνία που θα συνάψουν οι ΗΠΑ με το Ιράν, εάν αυτή δεν εξαλείφει οριστικά την υπαρξιακή απειλή των πυρηνικών. Παράλληλα, ζήτησε εγγυήσεις ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν θα χαλαρώσει τις κυρώσεις και ότι θα διατηρήσει την στρατιωτική επιλογή στο τραπέζι.
Η Στρατηγική του Λευκού Οίκου
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να ακολουθεί μια διττή στρατηγική. Ενώ διατηρεί τη ρητορική της «μέγιστης πίεσης», αναγνωρίζει την ανάγκη για διπλωματικούς ελιγμούς προκειμένου να αποφευχθεί ένας πόλεμος που θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου και να εμπλέξει τις ΗΠΑ σε νέα στρατιωτική περιπέτεια.
Αμερικανοί αξιωματούχοι διαβεβαιώνουν τους Ισραηλινούς ομολόγους τους ότι η ασφάλεια του Ισραήλ παραμένει αδιαπραγμάτευτη και ότι οι συνομιλίες στο Μουσκάτ έχουν διερευνητικό χαρακτήρα. Ωστόσο, το χάσμα αντίληψης μεταξύ των δύο συμμάχων παραμένει ενεργό.
Η επίσκεψη Ντέρμερ και η δημοσιοποίηση της ισραηλινής δυσαρέσκειας αποτελούν μέσο πίεσης προς την Ουάσιγκτον, υπενθυμίζοντας ότι το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα της μονομερούς δράσης εάν κρίνει ότι οι «κόκκινες γραμμές» του παραβιάζονται. Οι εξελίξεις αναμένονται ραγδαίες, καθώς το Ιράν συνεχίζει να εμπλουτίζει ουράνιο σε ανησυχητικά επίπεδα, φέρνοντας την περιοχή πιο κοντά στο σημείο μηδέν.
