Μια απόφαση μείζονος σημασίας για την κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας εξέδωσε ο Άρειος Πάγος, η οποία αλλάζει τους συσχετισμούς στη μάχη μεταξύ δανειοληπτών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (Funds/Servicers). Το Ανώτατο Δικαστήριο, με την ετυμηγορία του, βάζει οριστικό «φρένο» στις προσπάθειες των Funds να αμφισβητήσουν ή να ανατρέψουν δικαστικές αποφάσεις που είχαν εκδοθεί στο πλαίσιο του Νόμου 3869/2010 (Νόμος Κατσέλη), προσφέροντας ανακούφιση σε περίπου 350.000 πολίτες.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται κομβική, καθώς διασφαλίζει ότι οι ρυθμίσεις που έχουν πετύχει οι δανειολήπτες μέσω των δικαστηρίων παραμένουν ισχυρές και αμετάβλητες, παρά την αλλαγή ιδιοκτησίας των δανείων από τις τράπεζες στα ξένα επενδυτικά κεφάλαια.
Η Ουσία της Απόφασης
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι οι εταιρείες διαχείρισης (Servicers) δεν έχουν το δικαίωμα να προβαίνουν σε μονομερείς ενέργειες που επιβαρύνουν τη θέση του οφειλέτη, ο οποίος έχει υπαχθεί στις προστατευτικές διατάξεις του Νόμου Κατσέλη.
Συγκεκριμένα, τα Funds επιχείρησαν σε πολλές περιπτώσεις να:
Αμφισβητήσουν το ύψος των δόσεων που είχαν οριστεί από τα Ειρηνοδικεία.
Επιβάλλουν επιπλέον τόκους ή έξοδα τα οποία δεν προβλέπονταν στην αρχική δικαστική απόφαση.
Απειλήσουν με πλειστηριασμούς την πρώτη κατοικία, ακόμη και αν ο οφειλέτης τηρούσε τη ρύθμιση, επικαλούμενα νομικά κενά στη μεταβίβαση των δανείων.
Το Ανώτατο Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι η δικαστική απόφαση ρύθμισης χρεών αποτελεί εκτελεστό τίτλο που δεσμεύει τόσο τον αρχικό πιστωτή (Τράπεζα) όσο και τον διάδοχό του (Fund). Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε προσπάθεια ανατροπής της θεωρείται μη νόμιμη.
Τι Σημαίνει αυτό για τους Δανειολήπτες
Η απόφαση αυτή δημιουργεί ένα ισχυρό πλέγμα προστασίας για χιλιάδες νοικοκυριά. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι:
Προστασία Πρώτης Κατοικίας: Όσοι δανειολήπτες έχουν δικαστική απόφαση που εξαιρεί την κύρια κατοικία τους από την ρευστοποίηση και καταβάλλουν κανονικά τις δόσεις που ορίστηκαν, είναι απολύτως ασφαλείς. Τα Funds δεν μπορούν να προχωρήσουν σε κατάσχεση.
Σταθερότητα Δόσεων: Το ποσό της μηνιαίας δόσης που όρισε το δικαστήριο δεν μπορεί να αυξηθεί αυθαίρετα από τον Servicer.
Διαγραφή Υπολοίπου: Με την ολοκλήρωση του προγράμματος αποπληρωμής που όρισε το δικαστήριο, το υπόλοιπο του χρέους διαγράφεται οριστικά και τα Funds δεν μπορούν να επανέλθουν με νέες απαιτήσεις.
Το Νομικό Υπόβαθρο
Η νομική μάχη προέκυψε διότι πολλά Funds, μετά την εξαγορά των «κόκκινων» χαρτοφυλακίων, προσπάθησαν να παρακάμψουν τις αποφάσεις του Νόμου Κατσέλη, υποστηρίζοντας ότι ως νέοι ιδιοκτήτες των δανείων δεν δεσμεύονται από τους περιορισμούς που είχαν επιβληθεί στις τράπεζες.
Ο Άρειος Πάγος, ωστόσο, εφάρμοσε την αρχή ότι η μεταβίβαση της απαίτησης δεν χειροτερεύει τη θέση του οφειλέτη. Η απόφαση στηρίχθηκε στη λογική ότι ο Νόμος 3869/2010 είχε κοινωνικό χαρακτήρα και σκοπό την επανένταξη των υπερχρεωμένων νοικοκυριών στην οικονομική ζωή, στόχος που θα αναιρούνταν εάν τα Funds μπορούσαν να αγνοούν τις δικαστικές ρυθμίσεις.
Αντιδράσεις και Επόμενη Μέρα
Νομικοί κύκλοι και ενώσεις καταναλωτών υποδέχθηκαν την απόφαση ως «μεγάλη νίκη», τονίζοντας ότι αποκαθιστά το αίσθημα δικαίου και βάζει τάξη στην «άγρια δύση» των διεκδικήσεων.
Από την πλευρά τους, οι εταιρείες διαχείρισης καλούνται πλέον να συμμορφωθούν απόλυτα με το δεδικασμένο. Η απόφαση αναμένεται να οδηγήσει σε αναστολή χιλιάδων πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης που είχαν ξεκινήσει παράτυπα εις βάρος δανειοληπτών που βρίσκονταν υπό την ομπρέλα του Νόμου Κατσέλη.
Συμπερασματικά, η κρίση του Αρείου Πάγου στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η αλλαγή του πιστωτή δεν συνεπάγεται κατάργηση των κεκτημένων δικαιωμάτων των οφειλετών, θωρακίζοντας την κοινωνική κατοικία απέναντι στις ορέξεις των κερδοσκοπικών κεφαλαίων.
