Σε τεντωμένο σχοινί φαίνεται πως βαδίζει η παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με την τελευταία επικαιροποιημένη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026. Παρά τις αρχικές ενδείξεις σταθεροποίησης, το Ταμείο εκπέμπει σήμα κινδύνου για μια σειρά από παράγοντες που απειλούν να εκτροχιάσουν την εύθραυστη ανάπτυξη, με κυριότερο φόβο το ενδεχόμενο σκασίματος μιας «φούσκας» στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η «Αναιμική» Ανάπτυξη και ο Κίνδυνος της AI
Το ΔΝΤ, μέσω του επικεφαλής οικονομολόγου του, Πιερ-Ολιβιέ Γκουρινσά, διατηρεί την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη στο 3,3% για το 2026, ένα ποσοστό που αν και θετικό, χαρακτηρίζεται «μέτριο» σε σχέση με τα ιστορικά δεδομένα προηγούμενων δεκαετιών. Ωστόσο, η μεγάλη ανησυχία εστιάζεται στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Το Ταμείο προειδοποιεί ότι η ραγδαία άνοδος των μετοχών τεχνολογίας, η οποία τροφοδοτείται από την φρενίτιδα γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη, ενδέχεται να μην ανταποκρίνεται στην πραγματική οικονομική αξία και την παραγωγικότητα.
Εάν οι προσδοκίες για τα κέρδη από την AI διαψευστούν, υπάρχει ο κίνδυνος μιας βίαιης διορθωτικής κίνησης, στα χρηματιστήρια. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα αφορούσε μόνο τους επενδυτές, αλλά θα μπορούσε να εξαπλωθεί ταχύτατα, προκαλώντας συστημικούς κλυδωνισμούς και πλήττοντας τον πλούτο των νοικοκυριών παγκοσμίως. Η σύγκριση, αν και προσεκτική, με τη «φούσκα» των dot-com στα τέλη του '90, είναι πλέον στο τραπέζι των συζητήσεων.
Γεωπολιτικός Κατακερματισμός και Δασμοί
Πέρα από την τεχνολογία, το ΔΝΤ χτυπά το καμπανάκι για την επιστροφή του προστατευτισμού. Οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και η επιβολή νέων δασμών απειλούν να κατακερματίσουν το παγκόσμιο εμπόριο. Οι πολιτικές αυτές, αν και συχνά παρουσιάζονται ως εθνικά επωφελείς, στην πράξη αυξάνουν το κόστος των προϊόντων για τον τελικό καταναλωτή και δυσχεραίνουν την εφοδιαστική αλυσίδα.
Το Ταμείο υπογραμμίζει ότι η παγκόσμια οικονομία είναι πλέον εξαιρετικά ευάλωτη σε «σοκ» που προέρχονται από εμπορικούς πολέμους, οι οποίοι μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση των επενδύσεων και στασιμότητα.
Ο Πληθωρισμός Επιμένει στις Υπηρεσίες
Όσον αφορά την ακρίβεια, τα νέα είναι ανάμεικτα. Ενώ ο γενικός πληθωρισμός δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης, ο πληθωρισμός στον τομέα των υπηρεσιών παραμένει «επίμονος». Αυτό σημαίνει ότι οι τιμές σε βασικές υπηρεσίες που επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών δεν υποχωρούν με τον επιθυμητό ρυθμό, διατηρώντας ψηλά το κόστος διαβίωσης. Το ΔΝΤ συνιστά στις κεντρικές τράπεζες να παραμείνουν προσεκτικές, αποφεύγοντας πρόωρες κινήσεις που θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Τι Σημαίνουν Όλα Αυτά για τους Πολίτες;
Η έκθεση του ΔΝΤ, μακριά από τους στεγνούς αριθμούς, σκιαγραφεί ένα περιβάλλον αβεβαιότητας. Για τον μέσο πολίτη και τη μικρομεσαία επιχείρηση, οι κίνδυνοι μεταφράζονται σε πιθανή αστάθεια στις θέσεις εργασίας, διατήρηση των υψηλών τιμών και δυσκολία στον προγραμματισμό του μέλλοντος.
Η «επόμενη μέρα» για την παγκόσμια οικονομία εξαρτάται από το κατά πόσο οι κυβερνήσεις θα καταφέρουν να διαχειριστούν την τεχνολογική μετάβαση χωρίς φούσκες και να αποφύγουν τις ακραίες συγκρούσεις στο πεδίο του εμπορίου. Μέχρι τότε, η σύσταση είναι μία: εγρήγορση και προσοχή.
