Η ύψιστη τιμητική διάκριση του Ισραήλ, ο τίτλος «Δίκαιοι των Εθνών», απονεμήθηκε στους Ηλία και Μαρία Μαχαίρα, ένα ελληνικό ζευγάρι που κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής έσωσε την εβραϊκή οικογένεια Βενιζέλου από την Καρδίτσα. Η απονομή πραγματοποιήθηκε από την πρέσβη του Ισραήλ στην Ελλάδα, Πνινάτ Γιανάι, ως αναγνώριση της γενναιότητας και της ανθρωπιάς που επέδειξαν οι δύο Έλληνες.
Η διάκριση απονέμεται από το Γιαντ Βασέμ σε μη Εβραίους που διακινδύνευσαν τη ζωή τους για να προστατεύσουν Εβραίους κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Όπως περιέγραψε στην ομιλία της η Ισραηλινή πρέσβης, το 1943, όταν οι Ναζί εισέβαλαν στην Καρδίτσα, ο Σολομών και η Εσθήρ Βενιζέλου αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το σπίτι τους μαζί με τα τρία παιδιά τους, αναζητώντας ένα ασφαλές καταφύγιο.
Ύστερα από ένα δύσκολο και επικίνδυνο ταξίδι, η οικογένεια έφτασε στο ορεινό χωριό Μαστοριάνη, τον σημερινό Αμάραντο. Εκεί, ο Ηλίας και η Μαρία Μαχαίρα, οι οποίοι ήταν τότε νιόπαντροι και ζούσαν μαζί με τους γονείς του Ηλία, άνοιξαν το σπίτι τους και φιλοξένησαν την οικογένεια Βενιζέλου για επτά μήνες. Γνώριζαν τους κινδύνους, ωστόσο δεν ζήτησαν χρήματα για τη βοήθειά τους.
Μάλιστα, ο Ηλίας Μαχαίρας φρόντιζε να μεταφέρει εμπορεύματα από την Καρδίτσα, ώστε ο Σολομών Βενιζέλου να μπορεί να τα πουλά και να εξασφαλίζει εισόδημα για την οικογένειά του. Με αυτόν τον τρόπο, όπως σημείωσε η πρέσβης, δεν του προσέφερε μόνο προστασία, αλλά τον βοηθούσε να διατηρήσει την εργασία και την αξιοπρέπειά του σε μια περίοδο διωγμών.
Η βοήθεια, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στο ζευγάρι. Σύμφωνα με την ομιλία της Πνινάτ Γιανάι, συνολικά 82 Εβραίοι βρήκαν καταφύγιο στο χωριό, ενώ οι κάτοικοι γνώριζαν την παρουσία τους και δεν τους κατέδωσαν στις γερμανικές αρχές. Η πρέσβης αναφέρθηκε στη στάση ολόκληρης της τοπικής κοινωνίας, τονίζοντας ότι οι κάτοικοι επέλεξαν να προστατεύσουν τους ανθρώπους που είχαν ανάγκη.
Στην τελετή βρέθηκε και ο Βίκτωρ Βενιζέλου, ο οποίος ήταν παιδί όταν η οικογένειά του σώθηκε από τους Μαχαίρη. Αργότερα ανέλαβε την προεδρία της Ισραηλιτικής Κοινότητας Καρδίτσας, ενώ το 2017 συνέβαλε στη δημιουργία μνημείου στον Αμάραντο, ως ένδειξη ευγνωμοσύνης προς όσους βοήθησαν να σωθούν οι 82 Εβραίοι.
Στην ομιλία της, η Πνινάτ Γιανάι υπογράμμισε ότι η διάσωση ακόμη και ενός ανθρώπου ισοδυναμεί με τη σωτηρία ενός ολόκληρου κόσμου, αναφερόμενη στη γνωστή εβραϊκή διδασκαλία. Παράλληλα, έκανε λόγο για τους δεσμούς ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ, οι οποίοι, όπως είπε, δεν περιορίζονται στις σχέσεις των δύο κρατών, αλλά βασίζονται και στην κοινή ιστορία και στις πράξεις ανθρωπιάς που δεν πρέπει να ξεχαστούν.