Τρεις γέφυρες στον ποταμό Δνείπερο βρέθηκαν στο στόχαστρο της μεγαλύτερης ρωσικής επίθεσης κατά των συγκοινωνιακών συνδέσεων του Κιέβου από την έναρξη της εισβολής. Οι επαναλαμβανόμενοι βομβαρδισμοί απειλούν να διαταράξουν τη μετακίνηση εκατομμυρίων ανθρώπων και να επιβαρύνουν την ουκρανική οικονομία, ενώ αναλυτές εξετάζουν το ενδεχόμενο η Μόσχα να επιδιώκει τον λειτουργικό διαχωρισμό της πρωτεύουσας.
Νέα φάση αποκτά η ρωσική εκστρατεία πληγμάτων στην Ουκρανία, με τις γέφυρες του Κιέβου να βρίσκονται πλέον συστηματικά στο στόχαστρο πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Τα ξημερώματα της Παρασκευής 20 Νοεμβρίου, οι ρωσικές δυνάμεις έπληξαν τρεις γέφυρες που συνδέουν τις δύο όχθες του Δνείπερου στην ουκρανική πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, οι επιθέσεις προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε υποδομές, πυρκαγιές και ανθρώπινες απώλειες.
Τα πλήγματα ακολούθησαν προηγούμενες επιθέσεις στις ίδιες συγκοινωνιακές συνδέσεις, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι η Μόσχα επιχειρεί να περιορίσει την κινητικότητα μέσα στο Κίεβο.
Η στρατηγική σημασία των γεφυρών είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς ο Δνείπερος διασχίζει την πόλη και χωρίζει τις ανατολικές από τις δυτικές συνοικίες της.
Τρεις γέφυρες στο στόχαστρο των ρωσικών πυραύλων
Η επίθεση της 20ής Νοεμβρίου χαρακτηρίστηκε η μεγαλύτερη εναντίον των γεφυρών του Κιέβου από τον Φεβρουάριο του 2022.
Οι βομβαρδισμοί πραγματοποιήθηκαν με βαλλιστικούς πυραύλους, στο πλαίσιο ευρύτερης ρωσικής επίθεσης κατά κρίσιμων ουκρανικών υποδομών.
Οι γέφυρες αποτελούν βασικούς οδικούς και συγκοινωνιακούς συνδέσμους, καθώς εξυπηρετούν τη μετακίνηση κατοίκων, εμπορευμάτων και υπηρεσιών μεταξύ των δύο πλευρών της πρωτεύουσας.
Η καταστροφή ή η παρατεταμένη αχρήστευση τέτοιων εγκαταστάσεων θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές δυσκολίες στην καθημερινή λειτουργία της πόλης.
Η σημασία τους δεν περιορίζεται στις στρατιωτικές μεταφορές. Χρησιμοποιούνται καθημερινά από πολίτες και συνδέονται με ένα ευρύτερο δίκτυο δημόσιων μεταφορών και υπηρεσιών.

Οι επιθέσεις είχαν αρχίσει πριν από τον Νοέμβριο
Τα τελευταία πλήγματα δεν αποτελούν μεμονωμένο περιστατικό.
Από τις αρχές Οκτωβρίου, ρωσικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει επανειλημμένα ζημιές στη Βόρεια και τη Νότια Γέφυρα του Κιέβου.
Στις 7 Νοεμβρίου καταγράφηκαν νέες ζημιές στο οδόστρωμα της Βόρειας Γέφυρας, καθώς και σε ηλεκτροφόρα καλώδια.
Ακολούθησε η επίθεση της 16ης προς 17η Νοεμβρίου, όταν βαλλιστικοί πύραυλοι έπληξαν δύο μεγάλες γέφυρες και προκάλεσαν διακοπές στην κυκλοφορία και στα δρομολόγια του μετρό.
Οι ουκρανικές αρχές προχώρησαν σε τεχνικούς ελέγχους των υποδομών προκειμένου να διαπιστωθεί η έκταση των ζημιών και να αξιολογηθεί η ασφάλεια της διέλευσης.
Η επανάληψη των επιθέσεων μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα αποτελεί βασικό στοιχείο για την κατανόηση της ρωσικής τακτικής.
Το ενδεχόμενο να αποκοπούν οι δύο πλευρές του Κιέβου
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), οι ρωσικές επιθέσεις στις γέφυρες του Δνείπερου εντάσσονται σε ευρύτερη προσπάθεια υποβάθμισης των συγκοινωνιακών και οικονομικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας.
Η επαναλαμβανόμενη προσβολή των βασικών διαβάσεων μπορεί να δυσχεράνει τη σύνδεση των δύο πλευρών του Κιέβου, ακόμη και χωρίς την ολοκληρωτική καταστροφή των γεφυρών.
Η διαφορά είναι ουσιώδης.
Μια γέφυρα μπορεί να παραμένει όρθια, αλλά να τίθεται εκτός λειτουργίας εξαιτίας ζημιών στο οδόστρωμα, στις προσβάσεις ή σε άλλα κρίσιμα τμήματά της.
Επιπλέον, οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις δυσκολεύουν τις επισκευές, καθώς μια υποδομή που αποκαθίσταται μπορεί να αποτελέσει εκ νέου στόχο.
Η επιχειρησιακή επιδίωξη που περιγράφουν οι αναλυτές δεν απαιτεί απαραίτητα την πλήρη κατάρρευση κάθε γέφυρας, αλλά τη διαρκή διατάραξη της δυνατότητας μετακίνησης.
Δεν έχει, ωστόσο, παρουσιαστεί δημόσια επαληθευμένο ρωσικό επιχειρησιακό έγγραφο που να καθορίζει την πλήρη καταστροφή όλων των γεφυρών ως επίσημο στόχο.
Η γέφυρα της Κριμαίας και οι νέοι βομβαρδισμοί
Οι τελευταίες επιθέσεις πραγματοποιούνται σε μια περίοδο έντασης γύρω από τη γέφυρα του Κερτς, που συνδέει τη ρωσική ενδοχώρα με την κατεχόμενη Κριμαία.
Η Ουκρανία πραγματοποίησε διαδοχικά πλήγματα κατά της συγκεκριμένης υποδομής στα μέσα Νοεμβρίου, προκαλώντας σημαντικές ζημιές.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν προειδοποίησε στις 19 Νοεμβρίου για ισχυρότερα αντίποινα.
Την επόμενη ημέρα ακολούθησε η μεγάλη επίθεση κατά των γεφυρών του Κιέβου.
Η χρονική αλληλουχία συνδέει τις εξελίξεις με την κλιμάκωση των εκατέρωθεν επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές, χωρίς να αποδεικνύει ότι κάθε μεμονωμένο πλήγμα αποτελεί απάντηση σε συγκεκριμένη προηγούμενη ενέργεια.
Οι συνέπειες για τους πολίτες και την ουκρανική οικονομία
Οι συνεχείς βομβαρδισμοί δημιουργούν σημαντική πίεση στις ουκρανικές αρχές.
Η αποκατάσταση των γεφυρών απαιτεί τεχνικές παρεμβάσεις, οικονομικούς πόρους και μέτρα για την ασφάλεια των εργαζομένων.
Παράλληλα, οι περιορισμοί στις μετακινήσεις μπορούν να επηρεάσουν την πρόσβαση των κατοίκων στην εργασία, στα νοσοκομεία και στις δημόσιες υπηρεσίες.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν οι επιθέσεις στις συγκοινωνιακές υποδομές συνδυάζονται με πλήγματα στο ενεργειακό δίκτυο, ιδίως κατά τη χειμερινή περίοδο.
Η Ουκρανία στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στη διεθνή οικονομική βοήθεια για την αποκατάσταση των καταστροφών και τη διατήρηση βασικών λειτουργιών.
Ωστόσο, η εκτίμηση ότι στόχος της Ρωσίας είναι ειδικά η οικονομική εξάντληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν τεκμηριώνεται από τα συγκεκριμένα πλήγματα.
Αποτελεί ερμηνεία πιθανών ευρύτερων συνεπειών και όχι επιβεβαιωμένο επιχειρησιακό σχέδιο.
Γιατί οι γέφυρες αποτελούν κρίσιμο στόχο
Οι γέφυρες έχουν ιδιαίτερη στρατηγική σημασία σε κάθε σύγχρονη πολεμική σύγκρουση, καθώς επιτρέπουν τη μετακίνηση προσωπικού, εξοπλισμού και εφοδίων.
Στην περίπτωση του Κιέβου, όμως, αποτελούν ταυτόχρονα βασικές υποδομές εξυπηρέτησης του πληθυσμού.
Στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, μια υποδομή δεν αποτελεί αυτομάτως νόμιμο στρατιωτικό στόχο επειδή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεταφορές.
Η νομιμότητα κάθε επίθεσης εξαρτάται από τη συγκεκριμένη στρατιωτική χρήση της, το αναμενόμενο στρατιωτικό πλεονέκτημα και την τήρηση των κανόνων διάκρισης, αναλογικότητας και προφύλαξης.
Η εκτεταμένη επίδραση τέτοιων επιθέσεων στην καθημερινότητα των αμάχων καθιστά αναγκαία την εξέταση των ανθρωπιστικών συνεπειών τους.
Η επόμενη ημέρα για το Κίεβο
Οι επαναλαμβανόμενες ρωσικές επιθέσεις δείχνουν ότι οι γέφυρες του Δνείπερου παραμένουν σημαντικός στόχος της εκστρατείας πληγμάτων.
Το κατά πόσο η Μόσχα θα καταφέρει να διακόψει για μεγάλο χρονικό διάστημα τις συγκοινωνιακές συνδέσεις της πρωτεύουσας εξαρτάται από την αντοχή των υποδομών, τις δυνατότητες επισκευής και την αποτελεσματικότητα της ουκρανικής αεράμυνας.
Η απειλή για το Κίεβο δεν περιορίζεται στην πιθανή κατάρρευση μιας γέφυρας. Αφορά τη συστηματική αποδυνάμωση των μεταφορών και της οικονομικής δραστηριότητας σε μια πόλη που εξακολουθεί να λειτουργεί εν μέσω πολέμου.
Οι βομβαρδισμοί της 20ής Νοεμβρίου δείχνουν ότι η μάχη για τις συγκοινωνιακές υποδομές αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία στη ρωσοουκρανική σύγκρουση.