Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Δύο χρόνια μετά την ουκρανική εισβολή στη ρωσική περιφέρεια του Κουρσκ, ο άνθρωπος που βρέθηκε στην κορυφή της στρατιωτικής ηγεσίας του Κιέβου υπερασπίζεται μία από τις πιο αμφιλεγόμενες επιχειρήσεις του πολέμου. Ο Ολεξάντρ Σίρσκι, πρώην αρχηγός των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, απορρίπτει τις επικρίσεις ότι διέθεσε πολύτιμες στρατιωτικές μονάδες στο ρωσικό έδαφος, την ώρα που οι δυνάμεις της Μόσχας προωθούνταν προς το Ποκρόφσκ.
Σε συνέντευξη του στο BBC, στις 13 Οκτωβρίου, ο στρατηγός παρουσιάζει την επιχείρηση του Αυγούστου 2024 ως αναγκαίο στρατιωτικό ελιγμό, υποστηρίζοντας ότι ανάγκασε τη Ρωσία να μεταφέρει σημαντικές δυνάμεις από άλλα μέτωπα.
Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: πέτυχε το Κίεβο έναν κρίσιμο αντιπερισπασμό ή πλήρωσε υπερβολικά ακριβά μια προσωρινή προέλαση στο ρωσικό έδαφος;
Γιατί ο Σίρσκι επέλεξε το Κουρσκ
Ο πρώην αρχηγός περιγράφει την κατάσταση που επικρατούσε το καλοκαίρι του 2024 ως εξαιρετικά δύσκολη για τις ουκρανικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία είχε εξαπολύσει επιθετικές επιχειρήσεις σε δεκατρείς επιχειρησιακούς τομείς, έχοντας σε ορισμένα σημεία υπεροχή προσωπικού τεσσεράμισι έως και έξι προς ένα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, υποστηρίζει ότι η ουκρανική διοίκηση έπρεπε να ανατρέψει τον σχεδιασμό της Μόσχας, αντί να περιοριστεί σε διαδοχικές αμυντικές μάχες.
Η επιλογή της περιφέρειας του Κουρσκ δεν ήταν τυχαία. Ο Σίρσκι αναφέρει ότι η ρωσική συνοριακή άμυνα ήταν αραιή, με μονάδες που σε ορισμένες περιπτώσεις κάλυπταν μέτωπα μήκους δέκα ή δώδεκα χιλιομέτρων.
Η ουκρανική επιχείρηση ξεκίνησε στις 6 Αυγούστου 2024, επιτυγχάνοντας αρχικά ταχεία προέλαση.
Η μετακίνηση 70.000 Ρώσων στρατιωτικών
Ο Σίρσκι υποστηρίζει ότι η ουκρανική προέλαση ανάγκασε τη Ρωσία να μεταφέρει περίπου 70.000 στρατιωτικούς προς το μέτωπο του Κουρσκ, συμπεριλαμβανομένων μονάδων αλεξιπτωτιστών, πεζοναυτών και άλλων έμπειρων σχηματισμών.
Κατά τη δική του αποτίμηση, η ουκρανική πλευρά είχε αποκτήσει μέσα στον πρώτο μήνα τον έλεγχο περίπου 1.273 τετραγωνικών χιλιομέτρων ρωσικού εδάφους.
Ο στρατηγός θεωρεί ότι η επιχείρηση ανέκοψε ρωσικές επιθετικές προσπάθειες σε αρκετούς τομείς και επέτρεψε σε ουκρανικές μονάδες να ανασυγκροτηθούν.
Οι αριθμοί αυτοί αποδίδονται στον πρώην αρχηγό και δεν αποτελούν ανεξάρτητο απολογισμό της συνολικής έκβασης της επιχείρησης.
Το Ποκρόφσκ και η δύσκολη ερώτηση
Το BBC έθεσε στον Σίρσκι ένα από τα σοβαρότερα ερωτήματα που συνοδεύουν τη στρατηγική του: γιατί οι μονάδες που διατέθηκαν για εισβολή στη Ρωσία δεν χρησιμοποιήθηκαν για την ενίσχυση της άμυνας στο Ποκρόφσκ;
Ο πρώην αρχηγός απάντησε ότι στο Κουρσκ χρησιμοποιήθηκαν τρεις ταξιαρχίες αερομεταφερόμενων δυνάμεων, οι οποίες δεν βρίσκονταν όλες σε πλήρη επιχειρησιακή σύνθεση, μαζί με δύο τάγματα εφόδου.
Υποστήριξε επίσης ότι η Ρωσία είχε συγκεντρώσει σχεδόν 100.000 στρατιωτικούς στον ευρύτερο τομέα Ποκρόφσκ–Ντομπροπίλια.
Κατά την εκτίμηση του, η μεταφορά των συγκεκριμένων ουκρανικών ταξιαρχιών στο ανατολικό μέτωπο δεν θα μπορούσε να ανατρέψει ουσιαστικά τη στρατιωτική κατάσταση.
Η εξήγηση αυτή δεν κλείνει τη συζήτηση. Ενώ η Ουκρανία κατέγραφε αρχικά επιτυχίες στο Κουρσκ, οι ρωσικές δυνάμεις συνέχιζαν την προέλασή τους προς το Ποκρόφσκ.
Το πραγματικό στρατιωτικό ισοζύγιο μιας τέτοιας επιχείρησης δεν περιορίζεται στο έδαφος που καταλήφθηκε προσωρινά, αλλά περιλαμβάνει τις απώλειες, την κατανάλωση πυρομαχικών, τη φθορά των μονάδων και τις επιπτώσεις στα υπόλοιπα μέτωπα.
Οι απώλειες και όσοι παραμένουν αγνοούμενοι
Το Κουρσκ παραμένει μία από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις αποτίμησης των ανθρώπινων συνεπειών του πολέμου.
Οι εμπόλεμες πλευρές δεν δημοσιοποιούν πλήρη και ανεξάρτητα επαληθεύσιμα στοιχεία για τις στρατιωτικές τους απώλειες. Παράλληλα, η τύχη ανθρώπων που εξαφανίστηκαν κατά τις μάχες και την κατοχή οικισμών εξακολουθεί να απασχολεί τις οικογένειές τους.
Σε ξεχωριστή έρευνα του BBC, τον Αύγουστο του 2026, καταγράφηκαν 330 άμαχοι από την περιφέρεια του Κουρσκ των οποίων η τύχη παρέμενε άγνωστη δύο χρόνια μετά την έναρξη της ουκρανικής επιχείρησης.
Η έρευνα περιγράφει οικογένειες που αναζητούν συγγενείς, δυσκολίες στην ταυτοποίηση σορών και προβλήματα στην πρόσβαση σε περιοχές όπου είχαν διεξαχθεί μάχες.
Οι 330 αγνοούμενοι είναι άμαχοι. Ο αριθμός δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καταμέτρηση στρατιωτικών νεκρών ή αγνοουμένων.
Ο πρώην αρχηγός υπερασπίζεται τις επιλογές του
Η συνέντευξη δόθηκε μετά την απομάκρυνση του Σίρσκι από την αρχηγία των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων το καλοκαίρι του 2026.
Ο στρατηγός αντιμετώπισε επικρίσεις για τον χειρισμό των επιχειρήσεων και τις σχέσεις του με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία. Ο ίδιος αμφισβητεί μέρος αυτών των καταγγελιών και υπερασπίζεται τις αποφάσεις που έλαβε κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Για το Κουρσκ επιμένει ότι το ουκρανικό εγχείρημα εξυπηρέτησε έναν ευρύτερο επιχειρησιακό στόχο, ακόμη και αν δεν εξάλειψε την πίεση που δεχόταν το Κίεβο σε άλλους τομείς.
Ωστόσο, η πλήρης αποτίμηση της επιχείρησης εξακολουθεί να προσκρούει στην έλλειψη επαληθευμένων στοιχείων για τις συνολικές ανθρώπινες και υλικές απώλειες.
Το Κουρσκ αποτέλεσε έναν τολμηρό ουκρανικό ελιγμό, αλλά και πεδίο ιδιαίτερα σκληρών μαχών. Η συνέντευξη Σίρσκι εξηγεί γιατί η στρατιωτική διοίκηση επέλεξε αυτή τη διαδρομή· δεν απαντά οριστικά στο ερώτημα αν το αποτέλεσμα δικαιολόγησε το κόστος.
