Παγκοσμιοποίηση

Από την Ταϊβάν στα Ιμαλάια! Πώς η στρατηγική διπλού περιορισμού των ΗΠΑ μπορεί να βγει εκτός ελέγχου

Ο Αθηναίος στρατηγός και στρατιωτικός ιστορικός Θουκυδίδης έγραψε περίφημα ότι ο Πελοποννησιακός Πόλεμος μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης είχε γίνει αναπόφευκτος επειδή η δεύτερη φοβόταν την ανερχόμενη δύναμη της πρώτης. Η «Παγίδα του Θουκυδίδη» είναι ένας όρος που επινοήθηκε από τον Αμερικανό πολιτικό επιστήμονα Γκράχαμ Τ. Άλισον (Graham T. Allison) για να περιγράψει την κατάσταση στην οποία μια αναδυόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει τον σημερινό περιφερειακό ηγεμόνα και έτσι ο πόλεμος γίνεται πολύ πιθανός. Ορισμένοι ειδικοί αμφιβάλλουν για την ακρίβεια ή τη χρησιμότητα μιας τέτοιας έννοιας ως επεξηγηματικού εργαλείου που θα μπορούσε να γενικευτεί, αλλά αυτή η έννοια χρησιμοποιείται παραδοσιακά για να περιγράψει τον κίνδυνο σύγκρουσης μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών – και σήμερα φαίνεται να έχει γίνει ακόμη περισσότερο σχετική, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι το αμερικανικό κατεστημένο βλέπει το τέλος της μονοπολικότητας ως ένα είδος υπαρξιακής πρόκλησης.

Οι αμερικανο-κινεζικές διαφορές έχουν χαρακτηριστεί ως ασυμβίβαστες για κάποιο διάστημα και ωστόσο ένας ορισμένος βαθμός στρατηγικής ασάφειας και από τις δύο πλευρές (σχετικά με την εξωτερική πολιτική) έχει κάνει τέτοιες διαφορές διαχειρίσιμες εδώ και δεκαετίες. Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, έσπασε αυτήν ακριβώς την ασάφεια σχετικά με την Ταϊβάν: σχολιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ επεκτείνουν υπερβολικά την εξουσία τους, ο μελετητής του Carnegie Endowment for International Peace Stephen Wertheim υποστηρίζει ότι για πολλά χρόνια η Ουάσιγκτον συμφωνούσε με την Πολιτική της Μίας Κίνας, ενώ διατηρούσε κάποιο επίπεδο ασάφειας σχετικά με το θέμα της Ταϊβάν. Η λογική, από την προοπτική των ΗΠΑ, δεν προκαλούσε τους Κινέζους να πιστέψουν ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να δράσουν εκεί. Ωστόσο, αναθεωρώντας ριζικά την πολιτική της για την Μία Κίνα, όπως φαίνεται από την επίσκεψη της Νάνσι Πελόζι (Nancy Pelosi) στο νησί της Ταϊβάν, η υπερδύναμη του Ατλαντικού στρίμωξε το Πεκίνο, αυξάνοντας έτσι τις εντάσεις, όπως αποδεικνύεται και από την πρόσφατη στρατιωτική άσκηση της Κίνας.

Προτάσεις όπως ο νόμος για την πολιτική της Ταϊβάν του 2022 και ο νόμος Accelerating Arms Transfers to Taiwan (H.R. 8842) δείχνουν ότι μεγάλα τμήματα της αμερικανικής πολιτικής ελίτ θέλουν να επαναλάβουν την ουκρανική εμπειρία στην Ταϊβάν, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει ενεργά μια πολιτική διπλού περιορισμού που στοχεύει τη Ρωσία και την Κίνα ταυτόχρονα. Τον Οκτώβριο του 2021, ο Άλισον έγραψε, αρκετά πειστικά, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν στην πραγματικότητα να χάσουν έναν υποθετικό πόλεμο με το Πεκίνο για την Ταϊβάν, επειδή η ισορροπία στρατιωτικής ισχύος στην περιοχή έχει αλλάξει και η εποχή της αμερικανικής στρατιωτικής υπεροχής έχει φτάσει στο τέλος της. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να εξετάσει η Ουάσιγκτον.

Εν μέσω του τρέχοντος νέου ψυχρού πολέμου, το Πεκίνο στην πραγματικότητα αντιμετωπίζει περιορισμό από διάφορες κατευθύνσεις, όπως αποδεικνύεται από νέες ομάδες όπως οι QUAD, AUKUS και επίσης από το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ έχει πρόσφατα χαρακτηρίσει την Κίνα ως «συστημική πρόκληση», όπως υποστηρίζει ο Τζαγκάναθ Πάντα (Jagannath Panda), ειδικός σε θέματα Ινδο-Ειρηνικού που ηγείται του Κέντρου της Στοκχόλμης για Υποθέσεις Νότιας Ασίας και Ινδο-Ειρηνικού (SCSA-IPA).

Επιπλέον, ενώ η Κίνα έχει ορίσει τη διμερή της σχέση με τις ΗΠΑ ως στόχο μιας ειρηνικής συνύπαρξης, οι τελευταίες, από την άλλη πλευρά, έχουν πλαισιώσει τη σχέση τους με όρους συγκρουσιακής αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, σύμφωνα με τον ερευνητή Πολ Χένλε (Paul Haenle) του Ινστιτούτου Ανατολικής Ασίας της Σιγκαπούρης. Τέτοια αποκλίνοντα πλαίσια στην πραγματικότητα συνέβαλαν στο αδιέξοδο, όπως προειδοποίησε ο υφυπουργός Εξωτερικών της Κίνας Σίε Φενγκ (Xie Feng) τον Ιούλιο του 2021. Το Πεκίνο βλέπει την αυξανόμενη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Νότια Ασία (και ιδιαίτερα στη Νοτιοανατολική Ασία) ως απειλητική και δυσανασχετεί με το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον δεν αναγνωρίζει το δικό της πολιτικό και οικονομικό σύστημα ως έγκυρο.

Η εξίσωση ΗΠΑ-Κίνας («Θουκυδίδης» ή όχι) είναι αρκετά περίπλοκη από μόνη της, αλλά υπάρχει ακόμη ένας κίνδυνος: μια σύγκρουση στην Ταϊβάν που προκύπτει από δυτικές προκλήσεις θα μπορούσε να επηρεάσει τη λεπτή ισορροπία της αμφίσημης σχέσης της Ινδίας με την Κίνα και να πυροδοτήσει έναν Ινδό -Κινεζικό πόλεμος. Το Νέο Δελχί έχει προωθήσει την ουδετερότητα της χώρας τους, καθιστώντας την έτσι ένα είδος απομόνωσης μεταξύ της Δύσης και του Πεκίνου, και, υποστηρίζει, ο κινεζικός συμφιλιωτικός τόνος προς την Ινδία είναι εν μέρει μια απάντηση στο φλερτ της τελευταίας από τη Δύση.

Πιο πρόσφατα, και οι δύο ασιατικές δυνάμεις απομάκρυναν τα στρατεύματά τους από την αμφισβητούμενη συνοριακή τους περιοχή, και με τον τρόπο αυτό, έκαναν και οι δύο ένα πιθανό βήμα προς τον νέο ασιατικό αιώνα. Ωστόσο, εάν η Κίνα καταλάμβανε την Ταϊβάν ως απάντηση στις αμερικανικές προκλήσεις, αυτό θα έβλαπτε δραματικά την εμπιστοσύνη του Νέου Δελχί στον γείτονά της, καθώς αυτή η εμπιστοσύνη βασίζεται στην ανάγκη για οικονομική συνεργασία αλλά όχι στον αποκλεισμό της εθνικής ασφάλειας (από την ινδική προοπτική), εξ ου και ο κίνδυνος να διαχυθεί μια σύγκρουση στα Ιμαλάια.

Αυτό είναι φυσικά απλώς ένα σενάριο, αλλά σε κάθε περίπτωση τολμηρές κινήσεις (όπως το πέρασμα των κόκκινων γραμμών) και οι κλιμακώσεις εντάσεων μπορεί να έχουν απρόβλεπτες και δυσανάλογες συνέπειες, οι οποίες με τη σειρά τους μπορεί να ξεφύγουν από τον έλεγχο, όπως μας έδειξαν και οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι. Ως εκ τούτου, είναι επείγον η Ουάσιγκτον να σταματήσει την επικίνδυνη πολιτική διπλού περιορισμού της και να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, εγκαθιδρύοντας παράλληλα καλή διπλωματία, πριν φτάσει σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή.

Ακολουθήστε το Πενταπόσταγμα στο Google news Google News

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ένοπλες Συρράξεις 0

“Τρέχουν και δεν φτάνουν”: Μετά τις επιθέσεις με Ουκρανικά Drones αποδείχθηκε γυμνή η προστασία των Ρωσικών “πίσω αεροδρομίων”

Τα ουκρανικά UAV προσπάθησαν να επιτεθούν σε πολλά ρωσικά αεροδρόμια στα μετόπισθεν ταυτόχρονα, χρησιμοποιώντας τη...