Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Η Ελλάδα αναλαμβάνει από σήμερα, 1η Οκτωβρίου, την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, σε έναν μήνα κατά τον οποίο το ανώτατο όργανο του Οργανισμού για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα πολλαπλά ανοιχτά μέτωπα.
Πρόκειται για τη δεύτερη και τελευταία ελληνική προεδρία κατά τη διετή θητεία της χώρας ως εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου για την περίοδο 2025–2026, μετά τον Μάιο του 2025. Την προεδρία θα ασκήσει η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά.
Ο Οκτώβριος βρίσκει το Συμβούλιο αντιμέτωπο με πολέμους και διπλωματικές κρίσεις από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έως το Ιράν, ενώ ταυτόχρονα έχει αρχίσει να αποκτά ιδιαίτερο βάρος η διαδικασία επιλογής του ανθρώπου που θα διαδεχθεί τον Αντόνιο Γκουτέρες στην ηγεσία του Οργανισμού.
Η προεδρία δεν σημαίνει «έλεγχο» του Συμβουλίου
Ο ρόλος της Ελλάδας είναι θεσμικά σημαντικός, αλλά έχει συγκεκριμένα όρια.
Η προεδρεύουσα χώρα καθοδηγεί τις συνεδριάσεις, συντονίζει το πρόγραμμα εργασιών, προεδρεύει των κλειστών διαβουλεύσεων και εκπροσωπεί το Συμβούλιο. Δεν μπορεί όμως να επιβάλλει μονομερώς αποφάσεις ούτε να παρακάμπτει τις θέσεις των υπολοίπων 14 μελών.
Οι μεγάλες γεωπολιτικές διαιρέσεις παραμένουν άλλωστε βαθιές, ιδιαίτερα μεταξύ των πέντε μονίμων μελών που διαθέτουν δικαίωμα βέτο.
Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να διαχειριστεί έναν ιδιαίτερα φορτισμένο μήνα και να κρατήσει λειτουργικό το όργανο σε μία περίοδο όπου η συναίνεση μεταξύ των ισχυρών κρατών γίνεται όλο και δυσκολότερη.
Ουκρανία και Μέση Ανατολή στην πρώτη γραμμή
Ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει ένας από τους βαρύτερους φακέλους του Συμβουλίου.
Οι μάχες συνεχίζονται, οι επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών προκαλούν ανησυχία ενόψει του χειμώνα και οι απώλειες αμάχων εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αν το κάνει θα "τινάξει" την παγκόσμια οικονομία στον αέρα! Ο Τραμπ τον Νοέμβρη εξετάζει σφοδρούς βομβαρδισμούς στο Ιράν
Παράλληλα, στη Μέση Ανατολή η εύθραυστη κατάσταση στη Γάζα, οι εξελίξεις στη Δυτική Όχθη και η γενικότερη αστάθεια στην περιοχή παραμένουν σταθερά στην ημερήσια διάταξη.
Η ελληνική προεδρία θα κληθεί να διαχειριστεί συζητήσεις στις οποίες οι διαφωνίες μεταξύ των μονίμων μελών είναι συχνά έντονες και όπου οι αποφάσεις μπορούν εύκολα να προσκρούσουν στο βέτο.
Το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ ανεβαίνουν ψηλά στην ατζέντα
Ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον αποκτά ο φάκελος Ιράν–Στενά του Ορμούζ, καθώς η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας αποτελεί σταθερή προτεραιότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και της θητείας της χώρας στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Η Τεχεράνη παρέλαβε στις 30 Σεπτεμβρίου, μέσω του Κατάρ, την αμερικανική απάντηση σε πρόταση οικοδόμησης εμπιστοσύνης με βασικό άξονα την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την αποκατάσταση της κανονικής θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Οι συνομιλίες παραμένουν δύσκολες και οι διαφωνίες επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στη σειρά με την οποία θα εφαρμοστούν τα συμφωνηθέντα βήματα.
Για μία χώρα όπως η Ελλάδα, με ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην παγκόσμια ναυτιλία, το ζήτημα της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας έχει άμεσο στρατηγικό και οικονομικό ενδιαφέρον.
Η θαλάσσια ασφάλεια παραμένει ελληνική προτεραιότητα
Η Αθήνα έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι η θαλάσσια ασφάλεια θα παραμείνει κεντρικό στοιχείο της ελληνικής παρουσίας στο Συμβούλιο.
Κατά την πρώτη ελληνική προεδρία, τον Μάιο του 2025, πραγματοποιήθηκε ειδική συζήτηση υψηλού επιπέδου για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στη θαλάσσια ασφάλεια.
Η ελληνική πλευρά έχει προαναγγείλει ότι θα επαναφέρει το ζήτημα και τον Οκτώβριο, με έμφαση στην προστασία των θαλάσσιων οδών, των κρίσιμων υποδομών και των πληρωμάτων.
Η σύνδεση με τις εξελίξεις στο Ορμούζ είναι προφανής, καθώς οποιαδήποτε μεγάλη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα επηρεάζει άμεσα ενεργειακές αγορές, παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και εμπορικές ροές.
Ο επόμενος Γενικός Γραμματέας μπορεί να κριθεί τον Οκτώβριο
Ο Οκτώβριος ενδέχεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο θεσμικό βάρος λόγω της διαδικασίας επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Στην τέταρτη άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας, στις 29 Σεπτεμβρίου, η πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα Ρεμπέκα Γκρίνσπαν παρέμεινε μπροστά με 10 ψήφους «ενθάρρυνσης», τρεις «αποθάρρυνσης» και δύο «χωρίς γνώμη».
Δεν υπάρχει ακόμη τελική συναίνεση.
Η διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι εκείνο που θα εισηγηθεί το πρόσωπο στη Γενική Συνέλευση, ενώ για να προχωρήσει μία υποψηφιότητα πρέπει ουσιαστικά να αποφύγει το βέτο κάποιου από τα πέντε μόνιμα μέλη.
Εάν η τελική συμφωνία διαμορφωθεί μέσα στον Οκτώβριο, η απόφαση για τον διάδοχο του Αντόνιο Γκουτέρες θα ληφθεί υπό ελληνική προεδρία.
Ένας μήνας με βαρύ διπλωματικό φορτίο
Στο παρασκήνιο παραμένουν και άλλες ανοιχτές κρίσεις, όπως το Σουδάν και η Αϊτή, όπου το Συμβούλιο μόλις ανανέωσε για έξι μήνες την εντολή της διεθνούς δύναμης που επιχειρεί κατά των ένοπλων συμμοριών.
Η ελληνική προεδρία συμπίπτει έτσι με μία από τις πιο απαιτητικές περιόδους της διετούς θητείας της χώρας στο Συμβούλιο.
Το πραγματικό βάρος του Οκτωβρίου δεν βρίσκεται σε κάποια δυνατότητα της Αθήνας να επιβάλλει αποφάσεις, αλλά στο ότι θα βρίσκεται στην προεδρική έδρα τη στιγμή που ορισμένοι από τους μεγαλύτερους γεωπολιτικούς φακέλους του πλανήτη θα περνούν από το ίδιο τραπέζι.
