Σε μια περίοδο γενικευμένης σύγχυσης, απαιτείται μια ψύχραιμη, ρεαλιστική και απαλλαγμένη από ιδεολογικές παρωπίδες ακτινογραφία της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η τρέχουσα στρατηγική της Δύσης όχι μόνο αποτυγχάνει να φέρει τη σταθερότητα, αλλά ωθεί τον πλανήτη με μαθηματική ακρίβεια προς μια πρωτοφανή οικονομική και ανθρωπιστική καταστροφή, όπως γράφει ο Μάικ Άνταμς
Το θέατρο της ψευδούς ειρήνης
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα διαρκές επικοινωνιακό παιχνίδι. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαιώνει μέσω του Truth Social ότι η πολυπόθητη συμφωνία με την Τεχεράνη βρίσκεται σε τροχιά οριστικοποίησης και ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα αποκατασταθεί άμεσα. Στον αντίποδα, το ιρανικό πρακτορείο Fars σπεύδει να υπογραμμίσει ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί στερούνται σοβαρότητας και απέχουν παρασάγγας από την πραγματικότητα των διαβουλεύσεων.
Αυτό το επαναλαμβανόμενο μοτίβο δεν αποτελεί άσκηση διπλωματίας. Πρόκειται για έναν τεχνητό κύκλο εφησυχασμού, σχεδιασμένο αποκλειστικά για να συγκρατεί τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, την ώρα που η Ουάσινγκτον εμμένει σε μαξιμαλιστικές αξιώσεις.
Η σκληρή αλήθεια είναι ότι το προσχέδιο των 15 σημείων που παρουσίασαν οι ΗΠΑ δεν συνιστά πρόταση ειρήνευσης, αλλά ένα ωμό τελεσίγραφο συνθηκολόγησης. Η καθολική απαγόρευση του εμπλουτισμού ουρανίου, ο τερματισμός του εγχώριου πυραυλικού προγράμματος και η διάλυση των περιφερειακών συμμαχιών (πληρεξουσίων) αποτελούν όρους που κανένα κυρίαρχο κράτος, προσηλωμένο στη στρατηγική του αυτονομία, δεν θα μπορούσε ποτέ να αποδεχθεί.
Τα Στενά του Ορμούζ: Κυρίαρχα χωρικά ύδατα
Η ρητορική του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος παρουσιάζει τα Στενά του Ορμούζ ως μια διεθνή δίοδο όπου το Ιράν στερείται δικαιωμάτων ελέγχου, συνιστά μια εσκεμμένη διαστρέβλωση του διεθνούς δικαίου. Στο στενότερο σημείο του, το πέρασμα δεν ξεπερνά τα 21 μίλια, γεγονός που το θέτει εξολοκλήρου εντός της ζώνης των 12 ναυτικών μιλίων των χωρικών υδάτων του Ιράν και του Ομάν, βάσει της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Αυτή τη στιγμή, η Τεχεράνη επιχειρεί να θεσμοθετήσει τον μόνιμο έλεγχο της περιοχής μέσω της ίδρυσης της «Αρχής του Περσικού Κόλπου», επιβάλλοντας ναυτικά τέλη και ορίζοντας μια εκτεταμένη ζώνη επιτήρησης 22.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η υποκρισία της Δύσης είναι μνημειώδης, γιατί οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει έναν ασφυκτικό ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και έχουν βομβαρδίσει το 90% των αμυντικών υποδομών του Ιράν, αλλά κατά έναν παράδοξο τρόπο αξιώνουν από την Τεχεράνη να ανοίξει τις θαλάσσιες διόδους υποτασσόμενη στους δικούς τους όρους.
Η πυρηνική υποκρισία και τα δύο μέτρα και σταθμά
Η Ουάσινγκτον απαιτεί την πλήρη αποδόμηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αγνοώντας προκλητικά ότι η Τεχεράνη έχει προσυπογράψει τη Συνθήκη Μη Διάδοσης NPT και διατηρεί το νόμιμο δικαίωμα –βάσει του Άρθρου IV– να αναπτύσσει εμπλουτισμό για ειρηνικούς και ενεργειακούς σκοπούς. Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ διατηρεί στο οπλοστάσιό του περίπου 90 πυρηνικές κεφαλές, αρνείται πεισματικά να υπογράψει την NPT και λαμβάνει θηριώδη αμερικανική στρατιωτική βοήθεια, χωρίς ποτέ να του ζητηθεί ο ελάχιστος εξοπλιστικός περιορισμός.
Αυτό το καθεστώς δύο μέτρων και σταθμών ενισχύει τη δυσπιστία της Τεχεράνης. Αν και το 2025 η Ουάσινγκτον απέρριψε μια ισραηλινή εισήγηση για άμεσο βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, η διπλωματία που προκρίνει σήμερα δεν διαφέρει σε τίποτα από μια απαίτηση ολοκληρωτικής υποταγής. Ως αποτέλεσμα, η νέα, σκληροπυρηνική ηγεσία του Ιράν εξετάζει πλέον ανοιχτά το ενδεχόμενο ανάπτυξης πυρηνικών όπλων αποτροπής, αναγνωρίζοντας ότι η Δύση σέβεται αποκλειστικά και μόνο τη στρατιωτική ισχύ.
Οι πραγματικές συνέπειες: Λιμός και ενεργειακό Κραχ
Τα θύματα αυτής της δογματικής αδιαλλαξίας δεν θα είναι οι ελίτ στην Ουάσινγκτον ή την Τεχεράνη, αλλά τα δισεκατομμύρια των απλών ανθρώπων σε ολόκληρο τον πλανήτη. Από το στενό πέρασμα του Ορμούζ διακινείται καθημερινά το 20% της παγκόσμιας τροφοδοσίας πετρελαίου. Ο χρηματοπιστωτικός κολοσσός UBS έχει ήδη προειδοποιήσει για εφιαλτικά σενάρια εκτίναξης των τιμών μόλις εξαντληθούν τα υπάρχοντα στρατηγικά αποθέματα.
Η κρίση έχει ήδη αρχίσει να δείχνει τα δόντια της στη Νοτιοανατολική Ασία. Οι οξείες ελλείψεις στο ντίζελ παραλύουν τον πρωτογενή τομέα, τη γεωργία και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι περιοχές της Ινδονησίας, των Φιλιππίνων και του Μπαγκλαντές θα βρεθούν αντιμέτωπες με συνθήκες λιμού έως τα μέσα του 2027. Ακόμη και η ίδια η αμερικανική αγορά αναμένεται να βρεθεί προ των πυλών μιας πρωτοφανούς έλλειψης ντίζελ μεταξύ των τελών Ιουλίου και των αρχών Αυγούστου, εφόσον τα Στενά παραμείνουν αποκλεισμένα.
Η αυτάρκεια είναι μονόδρομος επιβίωσης
Η ανάλυση του Μάικ Άνταμς αποτυπώνει ανάγλυφα τη ζοφερή πραγματικότητα. Η Ουάσινγκτον εμμένει σε ανταλλάγματα που η Τεχεράνη είναι αδύνατον να παραχωρήσει. Έχοντας υποστεί τεράστιες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές, το Ιράν δεν πρόκειται να συνθηκολογήσει. Το μοναδικό ορατό αποτέλεσμα είναι ένας παρατεταμένος αποκλεισμός των Στενών, περιοδικές πολεμικές αναφλέξεις και ένας εξοντωτικός οικονομικός πόλεμος που θα πλήξει πρωτίστως τις ασθενέστερες οικονομικά χώρες.
Το μήνυμα είναι σαφές και επιτακτικό, η προετοιμασία για μια μακρά περίοδο αποσταθεροποίησης αποτελεί μονόδρομο. Η εξασφάλιση βασικών αγαθών –τροφίμων, νερού, καυσίμων και φαρμακευτικού υλικού καθώς και η θωράκιση μέσω απτών περιουσιακών στοιχείων, όπως ο χρυσός και το ασήμι, καθίστανται αναγκαίες. Οι κυβερνήσεις, όντας οι ίδιες οι αρχιτέκτονες αυτής της παγκόσμιας αποτυχίας, δεν πρόκειται να προσφέρουν λύσεις. Η ατομική και τοπική αυτάρκεια είναι η μόνη ασπίδα απέναντι στην επερχόμενη καταιγίδα.
