Σε μια στρατηγική κίνηση που αλλάζει ριζικά το status quo δεκαετιών στη Μέση Ανατολή, η ισραηλινή κυβέρνηση προχωρά σε αθόρυβη αλλά ουσιαστική μεταβίβαση εξουσιών στη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο έλεγχος της κατεχόμενης περιοχής αφαιρείται σταδιακά από τις Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) και περνά στα χέρια πολιτικών υπαλλήλων που ελέγχονται από τον ακροδεξιό Υπουργό Οικονομικών, Μπεζαλέλ Σμότριτς. Η εξέλιξη αυτή ερμηνεύεται από διεθνείς αναλυτές και νομικούς ως μια de facto προσάρτηση της περιοχής, η οποία υπονομεύει, αν δεν ακυρώνει πλήρως, τις προβλέψεις της Συμφωνίας του Όσλο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το τρομερό ελληνικό “πυρηνικό όπλο”: Νέο Βυζάντιο και επιστροφή της Ελλάδας στην Μέση Ανατολή κατά της Τουρκίας
Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς γραφειοκρατική. Σηματοδοτεί τη μετάβαση από το καθεστώς της «προσωρινής στρατιωτικής κατοχής» σε μόνιμη πολιτική διοίκηση από το κράτος του Ισραήλ, εξαλείφοντας στην πράξη την προοπτική δημιουργίας ανεξάρτητου Παλαιστινιακού κράτους.
Η Μεταφορά Εξουσίας: Από τον Στρατό στους Πολιτικούς
Για περισσότερο από μισό αιώνα, η Δυτική Όχθη διοικούνταν από τον ισραηλινό στρατό, όπως προβλέπει το διεθνές δίκαιο για κατεχόμενα εδάφη. Ωστόσο, ο Μπεζαλέλ Σμότριτς, ο οποίος εκτός από Υπουργός Οικονομικών κατέχει και θέση στο Υπουργείο Άμυνας με αρμοδιότητα τις πολιτικές υποθέσεις στη Δυτική Όχθη, έχει θέσει σε εφαρμογή ένα σχέδιο ριζικής αναδιάρθρωσης.
Συγκεκριμένα, οι αρμοδιότητες που αφορούν τον σχεδιασμό, την κατασκευή, την κατεδάφιση κτιρίων και τη διαχείριση γης, μεταφέρονται από τη στρατιωτική διοίκηση σε μια νέα Πολιτική Διοίκηση. Επικεφαλής αυτής της νέας δομής έχει τοποθετηθεί ο Χιλέλ Ροτ (Hillel Roth), στενός συνεργάτης του Σμότριτς και κάτοικος παράνομου οικισμού στη Δυτική Όχθη.
Η κίνηση αυτή επιτρέπει στην ισραηλινή κυβέρνηση να παρακάμπτει τη στρατιωτική ιεραρχία, η οποία συχνά λειτουργούσε ως ανάχωμα στις επεκτατικές διαθέσεις των εποίκων λόγω νομικών και ασφαλιστικών κριτηρίων.
Στόχος: Η Ακύρωση της Λύσης των Δύο Κρατών
Ο ίδιος ο Μπεζαλέλ Σμότριτς δεν κρύβει τις προθέσεις του. Σε ηχογραφημένη ομιλία του που διέρρευσε πρόσφατα, ακούγεται να δηλώνει ότι στόχος της ζωής του είναι να «αποτρέψει τη δημιουργία Παλαιστινιακού κράτους».
Η στρατηγική του βασίζεται σε δύο πυλώνες:
Μαζική Επέκταση Εποικισμών: Μέσω της νέας διοίκησης, εγκρίνονται με ταχείς ρυθμούς χιλιάδες νέες κατοικίες για Ισραηλινούς εποίκους.
Νομιμοποίηση Παράνομων Οικισμών: Μικροί οικισμοί (outposts) που θεωρούνταν παράνομοι ακόμη και από το ισραηλινό δίκαιο, πλέον νομιμοποιούνται και αποκτούν πρόσβαση σε κρατικές υποδομές και χρηματοδότηση.
Με τον τρόπο αυτό, δημιουργείται μια μη αναστρέψιμη εδαφική πραγματικότητα που καθιστά αδύνατη τη γεωγραφική συνέχεια ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους.
Η Στάση του Νετανιάχου και του Στρατού
Ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος εξαρτάται πολιτικά από τα κόμματα της ακροδεξιάς για την επιβίωση του κυβερνητικού συνασπισμού, φαίνεται να έχει δώσει το «πράσινο φως» στον Σμότριτς. Παρόλο που διεθνώς το Ισραήλ αρνείται ότι προχωρά σε προσάρτηση, οι πράξεις επί του πεδίου αποδεικνύουν το αντίθετο.
Από την πλευρά τους, οι Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) εμφανίζονται δυσαρεστημένες αλλά συμμορφούμενες. Ανώτατοι αξιωματικοί έχουν εκφράσει κατ' ιδίαν ανησυχίες ότι η πολιτική αυτή θα οδηγήσει σε ανάφλεξη στη Δυτική Όχθη, ανοίγοντας ένα τρίτο μέτωπο πολέμου (μετά τη Γάζα και τον Λίβανο). Ωστόσο, η πολιτική ηγεσία έχει τον τελευταίο λόγο και ο Στρατός υποχρεούται να ακολουθήσει τις εντολές.
Οικονομικός Στραγγαλισμός της Παλαιστινιακής Αρχής
Πέρα από τα εδαφικά ζητήματα, ο Σμότριτς χρησιμοποιεί τη θέση του ως Υπουργός Οικονομικών για να αποδυναμώσει την Παλαιστινιακή Αρχή (PA). Παρακρατεί συστηματικά φορολογικά έσοδα που ανήκουν στους Παλαιστίνιους, επικαλούμενος λόγους ασφαλείας και κατηγορώντας την PA για υποκίνηση βίας.
Η πολιτική αυτή έχει φέρει την Παλαιστινιακή Αρχή στα πρόθυρα οικονομικής κατάρρευσης, κάτι που εξυπηρετεί το αφήγημα της ισραηλινής ακροδεξιάς ότι «δεν υπάρχει εταίρος για ειρήνη».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αλλάζουν οι πινακίδες κυκλοφορίας στην Ελλάδα
Διεθνείς Αντιδράσεις
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν καταδικάσει επανειλημμένα την επέκταση των εποικισμών, χαρακτηρίζοντάς την παράνομη βάσει του διεθνούς δικαίου. Ωστόσο, οι λεκτικές καταδίκες δεν έχουν συνοδευτεί από κυρώσεις ικανές να ανακόψουν το σχέδιο Σμότριτς.
Η μεταφορά εξουσιών από τον στρατό σε πολιτικούς αποτελεί, σύμφωνα με νομικούς, παραβίαση της Σύμβασης της Γενεύης, η οποία απαγορεύει στην κατοχική δύναμη να μεταφέρει πληθυσμό της στα κατεχόμενα εδάφη και να αλλάζει μόνιμα το νομικό καθεστώς της περιοχής. Πρακτικά, το Ισραήλ εφαρμόζει πλέον δύο νομικά συστήματα στην ίδια περιοχή: πολιτικό δίκαιο για τους Ισραηλινούς εποίκους και στρατιωτικό δίκαιο για τους Παλαιστίνιους, εδραιώνοντας μια κατάσταση που πολλοί διεθνείς οργανισμοί χαρακτηρίζουν ως απαρτχάιντ.
