Με τα βλέμματα της παγκόσμιας κοινότητας στραμμένα στην Ουάσιγκτον, πραγματοποιείται η πρώτη μεγάλη και πολυαναμενόμενη συνεδρίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης», ενός νέου θεσμού που εμπνεύστηκε και του οποίου προεδρεύει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, η εναρκτήρια αυτή σύνοδος κορυφής δεν χαρακτηρίζεται μόνο από τις ηχηρές παρουσίες, αλλά κυρίως από τις εντυπωσιακές απουσίες παραδοσιακών συμμάχων της Αμερικής, δίνοντας εξαρχής το στίγμα των νέων γεωπολιτικών ισορροπιών.
Το Συμβούλιο, το οποίο σχεδιάστηκε με σκοπό την επίλυση ένοπλων συγκρούσεων ανά τον κόσμο και τον τερματισμό των πολέμων, ξεκινά τη λειτουργία του εν μέσω αντιδράσεων και σκεπτικισμού από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, την ώρα που χώρες της Μέσης Ανατολής σπεύδουν να εξασφαλίσουν μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Οι Ηχηρές Απουσίες και ο Ρόλος της Ευρώπης
Η πιο χαρακτηριστική εξέλιξη της πρεμιέρας του Συμβουλίου είναι η απουσία σημαντικών Ευρωπαίων συμμάχων των ΗΠΑ, οι οποίοι φαίνεται να γυρίζουν την πλάτη στο νέο εγχείρημα του Αμερικανού Προέδρου. Οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν με έντονη επιφύλαξη τις πρωτοβουλίες της νέας αμερικανικής διοίκησης.
Όπως ξεκαθαρίστηκε από επίσημα χείλη, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προσχωρεί ως μέλος στον νέο θεσμό. Στην εναρκτήρια συνάντηση συμμετέχει απλώς Ευρωπαίος Επίτροπος, έχοντας αυστηρά και μόνο τον ρόλο του παρατηρητή. Αυτή η διπλωματική απόσταση καταδεικνύει το ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις και τη διαφωνία της Ευρώπης ως προς τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον επιχειρεί να παρακάμψει τους παραδοσιακούς θεσμούς και να διαχειριστεί τις διεθνείς κρίσεις.
Ποιοι Δίνουν το «Παρών»: Ο Άξονας της Μέσης Ανατολής
Στον αντίποδα των ευρωπαϊκών δισταγμών, περισσότερες από 25 χώρες έχουν ήδη εξασφαλίσει την παρουσία τους στο τραπέζι της Ουάσιγκτον. Στο επίκεντρο της πρώτης συνεδρίασης βρίσκεται η κατάσταση στη Γάζα και ο ευρύτερος αραβικός κόσμος, γεγονός που εξηγεί τη μαζική συμμετοχή κρατών της περιοχής.
Ανάμεσα στα κράτη που έχουν λάβει θέση στο Συμβούλιο Ειρήνης βρίσκονται το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Κατάρ. Παράλληλα, παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο και το Μπαχρέιν, ήταν από τους πρώτους που δήλωσαν συμμετοχή. Για αυτές τις χώρες, η ένταξη στο Συμβούλιο δεν είναι απλώς μια κίνηση ειρήνευσης, αλλά ένας στρατηγικός τρόπος να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και να κερδίσουν την πολιτική εύνοια του Προέδρου Τραμπ.
Το Παρασκήνιο και το «Εισιτήριο» του Ενός Δισεκατομμυρίου
Ο καταστατικός χάρτης του Συμβουλίου ορίζει έναν εξαιρετικά φιλόδοξο στόχο: την επίλυση των ένοπλων συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, η δομή και οι κανόνες συμμετοχής έχουν προκαλέσει έντονες συζητήσεις στα διεθνή διπλωματικά φόρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Συμβούλιο προτείνει την εξασφάλιση μόνιμης έδρας έναντι μιας άμεσης ή έμμεσης «δωρεάς» της τάξεως του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Η πρακτική αυτή έχει προκαλέσει την κριτική πολλών διεθνολόγων, οι οποίοι θεωρούν ότι πρόκειται για μια ωμή συναλλακτική προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής. Αναλυτές επισημαίνουν ότι πολλές χώρες εντάσσονται στο σχήμα προσβλέποντας περισσότερο στην εξασφάλιση της αμερικανικής προστασίας και λιγότερο στην ουσιαστική παραγωγή ειρηνευτικού έργου.
Οι Προσδοκίες και το Στοίχημα του Τραμπ
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η επιτυχία του Συμβουλίου Ειρήνης αποτελεί ένα τεράστιο προσωπικό και πολιτικό στοίχημα. Μέσω αυτού του οργάνου, επιχειρεί να παρακάμψει τον ΟΗΕ και άλλους παραδοσιακούς διεθνείς οργανισμούς, με σκοπό να εγκαθιδρύσει ένα νέο, αμερικανοκεντρικό μοντέλο διαμεσολάβησης, όπου ο Λευκός Οίκος θα έχει τον απόλυτο έλεγχο των διεργασιών.
Το κρίσιμο ερώτημα που προκύπτει από την πρώτη αυτή συνεδρίαση είναι εάν το Συμβούλιο θα καταφέρει να παραγάγει απτά αποτελέσματα στο πεδίο των μαχών, ή αν θα εξελιχθεί σε ένα κλειστό κλαμπ ισχυρών χωρών που απλώς θα ανταλλάσσουν χάρες με την Ουάσιγκτον. Το βέβαιο είναι ότι η παγκόσμια σκακιέρα αναδιατάσσεται βίαια, με τους Ευρωπαίους να παρακολουθούν από μακριά και τις χώρες του Κόλπου να πρωταγωνιστούν στις νέες, ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες της αμερικανικής ηγεσίας.
