Έντονη ανησυχία προκαλούν σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και αναλυτές διεθνών σχέσεων οι πρόσφατες δηλώσεις και κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών που μιλούν στο Al Jazeera, δημιουργούν σενάρια βαθιάς αποσταθεροποίησης για το ΝΑΤΟ και το ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αφετηρία των εξελίξεων αποτέλεσε η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις στις 3 Ιανουαρίου, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση της κυβέρνησης Τραμπ να προχωρήσει σε πιο επιθετικές γεωπολιτικές κινήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η επαναφορά της ρητορικής περί προσάρτησης της Γροιλανδία, μιας αυτοδιοικούμενης περιοχής που ανήκει στη Δανία.
Την επομένη της σύλληψης Μαδούρο, ο Τραμπ δήλωσε στο περιοδικό The Atlantic ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «χρειάζονται απολύτως τη Γροιλανδία για λόγους άμυνας», προκαλώντας ανησυχία σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Τη θέση αυτή ενίσχυσε ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, ο οποίος ανέφερε ότι η ένταξη της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ αποτελεί επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης από την αρχή της θητείας της.
Σύμφωνα με την Άννα Βίσλαντερ, διευθύντρια Βόρειας Ευρώπης του Ατλαντικό Συμβούλιο, η υπόθεση της Βενεζουέλας κατέδειξε τη βούληση της Ουάσινγκτον να κυριαρχήσει στο δυτικό ημισφαίριο, στο οποίο γεωγραφικά εντάσσεται και η Γροιλανδία. Όπως σημείωσε, η ταχεία μετάβαση από τη Βενεζουέλα σε απειλές χρήσης βίας κατά της Γροιλανδίας καθιστά πιο πιθανό το ενδεχόμενο μιας ακραίας εξέλιξης.
Η Μέτε Φρέντρικσεν, πρωθυπουργός της Δανίας, δήλωσε δημόσια ότι οι δηλώσεις Τραμπ πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, προειδοποιώντας όμως ότι μια επίθεση των ΗΠΑ σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της Συμμαχίας. Αντίστοιχη ήταν και η τοποθέτηση της Βίσλαντερ, η οποία τόνισε ότι μια στρατιωτική προσάρτηση της Γροιλανδίας θα άδειαζε από περιεχόμενο το Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας.
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σικάγο Τζον Μίρσχαϊμερ προειδοποίησε ότι ο συνδυασμός του πολέμου στην Ουκρανία με μια πιθανή αμερικανική εισβολή στη Γροιλανδία θα μπορούσε να αποτελέσει «θανατηφόρο μείγμα» για το ΝΑΤΟ, οδηγώντας τη Συμμαχία σε πλήρη απαξίωση.
Παρά τις σοβαρές αυτές εκτιμήσεις, Ευρωπαίοι ηγέτες απέφυγαν να τοποθετηθούν δημόσια για τη Γροιλανδία και τη Βενεζουέλα κατά τις πρόσφατες συναντήσεις τους στο Παρίσι. Όπως επισήμανε ο καθηγητής διεθνών σχέσεων Κωνσταντίνος Φίλης, προτεραιότητα για την Ευρώπη παραμένουν η Ουκρανία, η ευρωπαϊκή άμυνα και η διατήρηση των ΗΠΑ εντός του ΝΑΤΟ.
Αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι η Ευρώπη «κερδίζει χρόνο», εξετάζοντας στρατιωτικές και πολιτικές επιλογές. Ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ προειδοποίησε ότι η απώλεια κοινών αξιών εντός του ΝΑΤΟ αποδυναμώνει τη διεθνή τάξη, οδηγώντας σε έναν κόσμο όπου οι ισχυροί επιβάλλονται στους αδύναμους.
Στο ευρύτερο γεωοικονομικό πλαίσιο, το άρθρο επισημαίνει ότι η Γροιλανδία, μαζί με τη Σουηδία και την Ελλάδα, θεωρείται μία από τις πλέον υποσχόμενες πηγές σπάνιων ορυκτών πόρων για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αναφορά αυτή εντάσσεται αποκλειστικά στη συζήτηση για τη στρατηγική αυτάρκεια της Ευρώπης σε πρώτες ύλες και όχι σε στρατιωτικά σενάρια, υπογραμμίζοντας τη σημασία της περιοχής στον παγκόσμιο ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.
