Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Μια ιδιαίτερα σημαντική διπλωματική κίνηση βρίσκεται σε εξέλιξη στο παρασκήνιο του πολέμου στην Ουκρανία, με την Ουάσιγκτον να επιχειρεί να επαναφέρει Μόσχα και Κίεβο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Στο επίκεντρο βρίσκεται αυτή τη φορά όχι ένας διπλωμάτης, αλλά ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ, ο οποίος πραγματοποίησε μυστική επίσκεψη στη ρωσική πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με το Axios, ο Ράτκλιφ έθεσε στους Ρώσους συνομιλητές του ακόμη και την ιδέα μιας τριμερούς συνάντησης ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ, τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με στόχο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για πολιτική διέξοδο από τον πόλεμο.
Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς αποτελεί την πρώτη άμεση εμπλοκή του επικεφαλής της CIA στη νέα αμερικανική προσπάθεια διαμεσολάβησης.
Η μυστική αποστολή του Ράτκλιφ
Ο Ράτκλιφ βρέθηκε την Τρίτη στη Μόσχα, όπου συναντήθηκε με δύο από τους ισχυρότερους ανθρώπους του ρωσικού μηχανισμού ασφαλείας: τον επικεφαλής της SVR, Σεργκέι Ναρίσκιν, και τον διευθυντή της FSB, Αλεξάντρ Μπόρτνικοφ. Ο ίδιος ο Πούτιν δεν συμμετείχε στις συναντήσεις, ωστόσο το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι ενημερώθηκε για τις συνομιλίες.
Το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον επέλεξε τον επικεφαλής της CIA και όχι έναν συμβατικό διπλωματικό δίαυλο φαίνεται να έχει τη δική του σημασία.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών των δύο χωρών έχουν διατηρήσει διαύλους επικοινωνίας ακόμη και στις δυσκολότερες περιόδους των αμερικανορωσικών σχέσεων. Η αμερικανική πλευρά φαίνεται τώρα να επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτούς τους διαύλους προκειμένου να διαπιστώσει εάν υπάρχει πραγματική διάθεση στο εσωτερικό της ρωσικής ηγεσίας για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Κατά το Axios, ένας από τους στόχους της επίσκεψης ήταν να διερευνηθεί εάν οι επικεφαλής των ρωσικών υπηρεσιών θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον Πούτιν προς αυτή την κατεύθυνση.
Το μήνυμα της CIA προς τη Μόσχα
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσες είναι οι πληροφορίες για το μήνυμα που φέρεται να μετέφερε ο Ράτκλιφ.
Σύμφωνα με τους New York Times, ο διευθυντής της CIA παρουσίασε στον Μπόρτνικοφ μια εξαιρετικά δυσμενή εκτίμηση για τη στρατιωτική και οικονομική πορεία της Ρωσίας, υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι η Μόσχα θα ήταν προτιμότερο να προχωρήσει σε συμφωνία πριν η θέση της επιδεινωθεί περισσότερο.
Η αμερικανική εκτίμηση είναι ότι, παρά το τεράστιο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος που έχει καταβάλει, η Ρωσία δεν έχει κατορθώσει να επιτύχει αποφασιστική στρατιωτική νίκη. Ο Ράτκλιφ έχει μάλιστα επισημάνει δημόσια τις βαριές ρωσικές απώλειες και τη δυσκολία των δυνάμεων της Μόσχας να μετατρέψουν την αριθμητική τους υπεροχή σε στρατηγική κατάρρευση της Ουκρανίας.
Το μήνυμα, επομένως, δεν φαίνεται να ήταν μια απλή πρόσκληση για διάλογο. Ήταν παράλληλα μια προσπάθεια να πειστεί το ρωσικό κατεστημένο ασφαλείας ότι η συνέχιση του πολέμου ενδέχεται να αποδειχθεί ακριβότερη από έναν συμβιβασμό.
Η μεγάλη πρόταση: Τραμπ, Πούτιν και Ζελένσκι στο ίδιο τραπέζι
Στο πλαίσιο αυτό εμφανίζεται η πρόταση που αποκάλυψε το Axios.
Ο Ράτκλιφ φέρεται να έθεσε στη Μόσχα το ενδεχόμενο μιας τριμερούς συνόδου Τραμπ–Πούτιν–Ζελένσκι, η οποία, εάν πραγματοποιούνταν, θα αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές εξελίξεις από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Η ιδέα δεν είναι εντελώς καινούργια. Η κυβέρνηση Τραμπ την έχει εξετάσει και στο παρελθόν. Ο Ζελένσκι εμφανίζεται θετικός, ενώ ο Πούτιν μέχρι στιγμής έχει απορρίψει μια τέτοια συνάντηση.
Η διαφορά τώρα είναι ότι η πρόταση μεταφέρθηκε απευθείας στην καρδιά του ρωσικού συστήματος ασφαλείας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επανεκκινήσει μια διαδικασία που έχει ουσιαστικά παγώσει.
Το Κίεβο ενημερώθηκε – Αλλά δεν εμπιστεύεται τον Πούτιν
Μετά την επιστροφή του Ράτκλιφ, η αμερικανική πλευρά ενημέρωσε την ουκρανική ηγεσία για όσα συζητήθηκαν στη Μόσχα.
Ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι έλαβε ενημέρωση από τις ΗΠΑ και ευχαρίστησε την Ουάσιγκτον για τον «αναγκαίο τόνο» που χρησιμοποίησε στις συνομιλίες με τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί προωθούν μια περισσότερο ρεαλιστική αντίληψη για το τι πρέπει να επιτευχθεί.
Ωστόσο, πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις, η ουκρανική πλευρά παραμένει εξαιρετικά επιφυλακτική απέναντι στις πραγματικές προθέσεις του Κρεμλίνου.
Το Κίεβο φοβάται ότι η Μόσχα μπορεί να χρησιμοποιήσει τη συζήτηση περί διαπραγματεύσεων για να κερδίσει χρόνο, την ώρα που προετοιμάζει νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το Axios αναφέρει μάλιστα ότι Ουκρανοί αξιωματούχοι επικαλούνται πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ο Πούτιν έχει ζητήσει την κατάρτιση διαφορετικών σεναρίων για πιθανή επιχείρηση στη βόρεια Ουκρανία.
Ο Σεπτέμβριος μπορεί να φέρει νέες συνομιλίες
Παρά την καχυποψία, υπάρχουν ενδείξεις ότι το διπλωματικό παρασκήνιο επιταχύνεται.
Ο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου της Ουκρανίας Κίριλο Μπουντάνοφ δήλωσε ότι συνομιλίες ανάμεσα σε ουκρανικές και ρωσικές αντιπροσωπείες, με αμερικανική συμμετοχή, θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν ήδη από τον Σεπτέμβριο.
Παράλληλα, έκανε λόγο για πιθανές «τεχνικές συνομιλίες» στο άμεσο μέλλον, προειδοποιώντας όμως ότι δεν πρέπει να αναμένονται γρήγορα αποτελέσματα. Οι πρώτες επαφές θα μπορούσαν να λειτουργήσουν περισσότερο ως προετοιμασία για μια μεγαλύτερη πολιτική διαδικασία.
Το βασικό αδιέξοδο παραμένει το εδαφικό.
Η Ρωσία εξακολουθεί να απαιτεί ουκρανική αποχώρηση από περιοχές του Ντονμπάς που οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν πλήρως. Το Κίεβο, από την πλευρά του, επιμένει ότι δεν πρόκειται να παραδώσει εδάφη τα οποία εξακολουθεί να ελέγχει.
Την ίδια στιγμή, η Μόσχα δηλώνει ότι είναι διατεθειμένη να ακούσει «νέες ιδέες» για την ειρήνη, αλλά μόνο εφόσον αυτές λαμβάνουν υπόψη τις λεγόμενες «πραγματικότητες επί του πεδίου» – διατύπωση που παραπέμπει στις ρωσικές εδαφικές διεκδικήσεις.
Διπλωματία υπό τη σκιά μιας νέας κλιμάκωσης
Η αποστολή Ράτκλιφ δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να ανοίξει έναν νέο, περισσότερο σκληρό και παρασκηνιακό δίαυλο επικοινωνίας με τη Μόσχα, παράλληλα με τις επαφές που πραγματοποιούν οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Το ερώτημα είναι εάν αυτή η πίεση μπορεί πράγματι να μεταβάλει τους υπολογισμούς του Κρεμλίνου.
Η προοπτική μιας συνόδου Τραμπ–Πούτιν–Ζελένσκι θα μπορούσε να αποτελέσει θεαματική διπλωματική εξέλιξη. Για να πραγματοποιηθεί όμως, θα πρέπει προηγουμένως να γεφυρωθεί ένα χάσμα που παραμένει τεράστιο: από το εδαφικό και τις εγγυήσεις ασφαλείας μέχρι το μέλλον των κατεχόμενων περιοχών.
Έτσι, ενώ η διπλωματία φαίνεται να ξαναπαίρνει μπροστά, ο πόλεμος εισέρχεται σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη φάση. Και το παράδοξο είναι ότι οι δύο εξελίξεις μπορεί να συνδέονται: όσο αυξάνεται η στρατιωτική πίεση, τόσο περισσότερο Ουάσιγκτον, Μόσχα και Κίεβο επιχειρούν να βελτιώσουν τη θέση τους πριν από μια ενδεχόμενη επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
