Αυτό που οι ειδικοί χλεύαζαν ως «αδιανόητο», αυτό που οι οικονομολόγοι πετούσαν στα σκουπίδια ως «κινδυνολογία», είναι πλέον η ωμή, εφιαλτική πραγματικότητα που ζούμε. Τα Στενά του Ορμούζ, η ιερή αρτηρία της παγκόσμιας ζωής, έφραξαν, και το χειρότερο; Δεν υπάρχει κανένας οδηγός επιβίωσης για το χάος που έπεται!
Για δεκαετίες, το πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αντιμετωπιζόταν από τους ισχυρούς της γης σαν ένα παραμύθι τρόμου που δεν θα έβγαινε ποτέ από τις σελίδες της φαντασίας. Σήμερα, όμως, η πραγματικότητα μας χαστουκίζει ανελέητα. Η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε μια εξέλιξη χωρίς προηγούμενο, χωρίς σχέδιο, χωρίς «πυξίδα», καθώς οι ειδικοί που έπρεπε να μας προστατεύσουν, επέλεξαν να εθελοτυφλούν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ιστορικός θρίαμβος με την εκτόξευση των πρώτων Ελληνικών θερμικών δορυφόρων (βίντεο)
Η αλαζονεία των μοντέλων και ο χλευασμός του κινδύνου
Σε μεγάλες ασκήσεις ετοιμότητας το 2007 και το 2022, οι κορυφαίοι αναλυτές ενέργειας αρνήθηκαν πεισματικά να συμπεριλάβουν το σενάριο ενός ολοκληρωτικού αποκλεισμού στα μοντέλα τους. Το θεώρησαν «υπερβολικό», «μη αξιόπιστο», σχεδόν «γραφικό».
Όπως ομολογούν σήμερα όσοι συμμετείχαν σε εκείνες τις συναντήσεις, η ιδέα απορρίφθηκε με χλευασμό. Ζούσαν μέσα στο «θλιβερό θεώρημα» του Μάρτιν Βάιτσμαν, πιστεύοντας ότι ένας ακραίος κίνδυνος με χαμηλή πιθανότητα μπορεί απλά να αγνοηθεί. Όμως, η ιστορία τους διέψευσε με τον πιο σκληρό τρόπο, και τώρα ο πλανήτης πληρώνει το τίμημα αυτής της πνευματικής οκνηρίας.
Το κόψιμο της παγκόσμιας φλέβας
Τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα πέρασμα· είναι η κεντρική αορτή του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος. Από εκεί διακινείται το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου αερίου που κρατά ζωντανή την οικονομία.
Ακόμα και ο διευθύνων σύμβουλος της Total Energies, Πατρίκ Πουγιανέ, παραδέχεται τώρα με τρόμο ότι η πιθανότητα ενός αποκλεισμού υποτιμήθηκε εγκληματικά. Σε αντίθεση με το Σουέζ ή τον Παναμά, εδώ μιλάμε για μια ανοιχτή θάλασσα που πλέον έχει γίνει πεδίο μάχης, και οι χάρτες που κάποτε ήταν διακοσμητικοί, τώρα μελετώνται με θρησκευτική ευλάβεια πάνω από τα ερείπια της αγοράς.
«Δεν είχα ποτέ εξετάσει έναν χάρτη με τόση ακρίβεια όσο τις τελευταίες εβδομάδες στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο Πατρίκ Πουγιανέ, διευθύνων σύμβουλος της Total Energies, σε πρόσφατη συνέντευξή του. «Αποτελούν μέρος της θάλασσας και οποιοσδήποτε μπορεί να τα διασχίσει». Όπως επεσήμανε, σε αντίθεση με διώρυγες όπως του Σουέζ ή του Παναμά, η πιθανότητα να κλείσουν «πιθανότατα είχε υποτιμηθεί».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τελεσίγραφο από το Πεκίνο! Η Κίνα "τραβάει το αυτί" του Τραμπ για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ
Το «οικονομικό αποκαλυπτικό σενάριο» είναι εδώ
Το 2007, οι ειδικοί υπολόγιζαν ότι θα χρειαζόταν ένας ολόκληρος χρόνος διαταραχών για να φτάσει το πετρέλαιο στα 165 δολάρια. Σήμερα, είμαστε μόλις δύο μήνες μέσα στην κρίση και η τιμή έχει ήδη εκτοξευθεί στα 126 δολάρια, με την τάση να είναι εφιαλτικά ανοδική.
Οι αγορές, που αρχικά έδειχναν μια παγωμένη ηρεμία, τώρα αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι η «προσωρινότητα» είναι ένα ψέμα. Αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί, η αντίληψη του κόσμου θα μεταλλαχθεί σε απόλυτο πανικό. Το «οικονομικό τέλος του κόσμου» που φοβόντουσαν να μοντελοποιήσουν, χτυπά ήδη την πόρτα μας.
Drones: Οι Νέοι χάροι του βυθού
Ο κόσμος άλλαξε, αλλά οι σχεδιαστές έμειναν στο παρελθόν. Όπως σημειώνει ο Ντάνιελ Γέργκιν, τα παλιά μοντέλα δεν προέβλεπαν την εμφάνιση των drones. Σήμερα, ένα φθηνό, αυτοσχέδιο drone μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη καταστροφή σε ένα γιγαντιαίο πετρελαιοφόρο, μετατρέποντας το εμπόριο σε ρώσικη ρουλέτα.
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ φαίνονται κάπως πιο θωρακισμένες λόγω της δικής τους παραγωγής και των ενεργειακών τους νόμων, η γεωπολιτική αστάθεια και η απρόβλεπτη εξωτερική τους πολιτική καθιστούν την αποτροπή της καταστροφής σχεδόν αδύνατη.
Σε ευρύτερη κλίμακα, τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το σημαντικότερο σημείο συμφόρησης στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα. Πρόκειται για κρίσιμη οικονομική αρτηρία μέσω της οποίας διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η διπλωματία της αποτυχίας
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) απέφυγε να σχεδιάσει για το «απόλυτο κλείσιμο», επειδή κάτι τέτοιο θα απαιτούσε έναν παγκόσμιο συντονισμό που ξεπερνά τις δυνάμεις του. Είναι μια ομολογία αδυναμίας: οι οργανισμοί που χτίστηκαν για να διαχειρίζονται κρίσεις, σηκώνουν τα χέρια ψηλά μπροστά στο μέγεθος αυτής της διαταραχής. Η ευθύνη έγινε μπαλάκι μεταξύ στρατιωτικών και οικονομολόγων, και στο τέλος, κανείς δεν ήταν έτοιμος για την ημέρα που οι κάνουλες θα στέρευαν οριστικά.
