Μαθήματα κωλοτούμπας για πολλοστή φορά στην ιστορία της σε θέματα εξωτερικής πολιτικής παραδίδει η Τουρκία, με αφορμή τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Από την μια ο Ερντογάν στέλνει τα συλληπητήρια του για την εξόντωση του Χαμενεϊ στο Ιράν και από την άλλη εκφράζει την αλληλεγγύη του στις χώρες του Κόλπου που δέχονται στρατιωτικά χτυπήματα από το Ιρανικό καθεστώς!
Αυτό βέβαια σε εμάς δεν αποτελεί έκπληξη αφού από την μια ο Ερντογάν μαζί με τον Χαμενεϊ και τον Πούτιν-εχθρούς της Δύσης- μέχρι πριν μερικά χρόνια στην Αστάνα, χάραζαν το μέλλον της Συρίας, ενώ από από την άλλη μετείχε η χώρα του ως μέλος του ΝΑΤΟ σε ασκήσεις της Συμμαχίας, προβάλλοντας το Δυτικό της πρόσωπο.
Το ωραίο της υπόθεσης είναι ότι η Τουρκία έχει την Παγκόσμια πρωτοτυπία να ανήκει στο ΝΑΤΟ αλλά και να έχει υποβάλλει αίτημα ένταξης στους BRICKS που είναι ουσιαστικά ένας συνασπισμός που κυριαρχούν Ρωσία και Κίνα, εχθροί του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ.
Ωστόσο οι "γείτονες" επιχειρούν να μας πείσουν περί του αντιθέτου.
Η "δίκαιη" Τουρκία!
Ενδεικτικός είναι ο τίτλος άρθρου τουρκικού ΜΜΕ "Τασσόμενοι υπέρ της δικαιοσύνης: Η αλληλεγγύη της Τουρκίας με τον Κόλπο", όπου αναφέρεται:
"Μετά τα αμερικανοϊσραηλινά χτυπήματα στο Ιράν, η Τουρκία κάλεσε τους ηγέτες να επιδείξουν αλληλεγγύη με τα κράτη του Κόλπου και προέτρεψε για αποκλιμάκωση.
Πολλοί αναλυτές θολώνουν τη διάκριση μεταξύ ουδετερότητας και αρχής, όταν αξιολογούν την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας σε στιγμές περιφερειακής κρίσης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η Άγκυρα δεν είναι καθόλου ουδέτερη, αφού δεν αντιμετωπίζει κάθε μέρος μιας σύγκρουσης ως εξίσου νόμιμο, ούτε κατανέμει ομοιόμορφα τη συμπάθειά της ως θέμα διπλωματικής συνήθειας.
Αυτό που κάνει σταθερά η χώρα, είναι να τάσσεται υπέρ εκείνων που αδικούνται, κάτι που την διαφοροποιεί από δυνάμεις που είτε τροφοδοτούν τις συγκρούσεις είτε επωφελούνται από αυτές.
Στην τρέχουσα κρίση που προκλήθηκε από τα αμερικανοϊσραηλινά χτυπήματα στο Ιράν, αυτή η σαφήνεια εκφράστηκε σε μια συγκεκριμένη και ουσιαστική κατεύθυνση: προς τα κράτη του Κόλπου. Το Κουβέιτ χτυπήθηκε.
Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το Κατάρ και το Μπαχρέιν βρέθηκαν παγιδευμένα στα διασταυρούμενα πυρά ενός πολέμου που δεν ξεκίνησαν, δεν ήθελαν και δεν μπορούν εύκολα να ξεφύγουν.
Αυτά είναι κυρίαρχα έθνη, που φιλοξενούν εκατομμύρια ανθρώπους, των οποίων η σταθερότητα και η ασφάλεια δοκιμάζονται από δυνάμεις πέρα από τον έλεγχό τους.
To τρίπτυχο της Άγκυρας
Η απάντηση της Τουρκίας ήταν σαφής.
Η αλληλεγγύη πρώτα, η διπλωματία δεύτερο και κανένα ίχνος πολεμοχαρούς προπαγάνδας.
Την 1η Μαρτίου, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σήκωσε επανειλημμένα το τηλέφωνο. Οι κλήσεις του προς τον Εμίρη του Κουβέιτ Σεΐχη Μισάλ Αλ Άχμαντ Αλ Τζάμπερ Αλ Σαμπάχ, τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MBS), τον πρίγκιπα διάδοχο των ΗΑΕ Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ (MBZ) και τον Εμίρη του Κατάρ Σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι δεν ήταν τελετουργικές.
Ήταν πράξεις πολιτικής αλληλεγγύης που απευθύνονταν σε εταίρους που έχουν βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη θέση χωρίς δικό τους λάθος.
Η έκκληση προς το Κουβέιτ αξίζει ιδιαίτερης προσοχής. Το Κουβέιτ χτυπήθηκε άμεσα. Είναι ένα μικρό κράτος με μια τεράστια παράδοση προσεκτικής, προσανατολισμένης στη συναίνεση διπλωματίας, μια χώρα που ιστορικά έχει τοποθετηθεί ως φωνή αυτοσυγκράτησης στον Κόλπο.
Το γεγονός ότι βρίσκεται να απορροφά τις συνέπειες μιας σύγκρουσης μεταξύ μεγαλύτερων δυνάμεων είναι ακριβώς το είδος της αδικίας που απαιτεί σαφή απάντηση από εκείνους που ισχυρίζονται ότι υποστηρίζουν μια περιφερειακή τάξη που βασίζεται σε κανόνες.
Το τηλεφώνημα του Ερντογάν στον Εμίρ Μισάλ ήταν αυτή η απάντηση, μια άμεση έκφραση αλληλεγγύης με έναν εταίρο που δέχεται πυρά, σε συνδυασμό με μια σταθερή ώθηση για αποκλιμάκωση και ταχεία αποκατάσταση της σταθερότητας.
Οι συνομιλίες με τους MBS, MBZ και Εμίρ Ταμίμ ακολούθησαν την ίδια λογική.
Πρόκειται για ηγέτες που διαχειρίζονται τεράστια έργα εσωτερικού μετασχηματισμού όπως το Όραμα 2030, εθνικές στρατηγικές διαφοροποίησης και γενεαλογικές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες εξαρτώνται από ένα σταθερό περιφερειακό περιβάλλον.
Ο πόλεμος απειλεί να ανατρέψει χρόνια επίπονης οικονομικής και διπλωματικής εργασίας
Το μήνυμα της Άγκυρας προς τον καθένα από αυτούς ήταν συνεπές.
Η Τουρκία είναι στο πλευρό σας, η πορεία προς τα εμπρός είναι ο διάλογος και η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα κανενός - πόσο μάλλον τα δικά σας.
Οι επικριτές της περιφερειακής εμπλοκής της Τουρκίας μερικές φορές καταφεύγουν στην κατηγορία της ασυνέπειας, ότι η ευθυγράμμιση της Άγκυρας μεταβάλλεται ανάλογα με τις περιστάσεις ή το συμφέρον.
Η τρέχουσα κρίση είναι μια χρήσιμη διόρθωση σε αυτή την αφήγηση.
Η Τουρκία δεν «παίζει το χαρτί του Κόλπου» για συναλλακτικούς λόγους. Αναγνωρίζει ένα απλό ηθικό και πολιτικό γεγονός.
Τα κράτη του Κόλπου είναι το αδικημένο μέρος σε αυτή τη σύγκρουση
Δεν την ξεκίνησαν. Απορροφούν τα οικονομικά, σχετιζόμενα με την ασφάλεια και τα ψυχολογικά τους σοκ, ενώ προσπαθούν να διατηρήσουν τη σταθερότητα.
Το να τάσσεσαι με τους αδικημένους δεν είναι το ίδιο με το να επιλέγεις πλευρά σε έναν γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
Είναι μια θέση αρχών, την οποία η Τουρκία έχει διατηρήσει με λογική συνέπεια σε διάφορες κρίσεις.
Υποστήριξη για την κυριαρχία, αντίθεση στη χρήση βίας κατά πολιτικών υποδομών και μη εμπόλεμων κρατών, και επιμονή ότι η διπλωματία πρέπει να εξαντληθεί πριν η κλιμάκωση γίνει μη αναστρέψιμη.
Επικοινωνία με ΕΕ-ΗΠΑ
Ο Ερντογάν τηλεφώνησε επίσης στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φον ντερ Λάιεν και στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτές ήταν κινήσεις που κάποιοι θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν ως προσπέραση ή παιχνίδι πολλαπλών τραπεζιών από την Άγκυρα.
Η σωστή ερμηνεία είναι διαφορετική.
Αυτές οι κλήσεις ήταν προεκτάσεις της ίδιας λογικής αλληλεγγύης.
Με την εμπλοκή της Ουάσινγκτον και των Βρυξελλών, η Τουρκία προσπαθούσε να κινητοποιήσει εξωτερική πίεση για την υπεράσπιση των εταίρων της στον Κόλπο, πιέζοντας τους κύριους εξωτερικούς παράγοντες σε αυτήν την κρίση να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, να υποστηρίξουν μια διαπραγματευμένη έξοδο και να αποτρέψουν την επέκταση της σύγκρουσης σε έναν πλήρη περιφερειακό πόλεμο που θα κατέστρεφε τα ίδια κράτη με τα οποία η Άγκυρα έχει δεσμευτεί να σταθεί στο πλευρό της.
Έτσι μοιάζει η υπεύθυνη περιφερειακή δύναμη στην πράξη.
Το άσπρο-μαύρο
Από τα παραπάνω αντιλαμβανόμαστε ότι οι "γείτονες" επιχειρούν να κάνουν το άσπρο-μαύρο, αφού μιλούν από πλευράς τους τάχα για σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών και για μηδενικό ίχνος πολεμικής προπαγάνδας.
Ποιοί ;
Αυτοί που θέλουν να μας πάρουν τα νησιά μας στο Αιγαίο, το μισό Αιγαίο, που εξακολουθούν να κατέχουν το 40% της Κύπρου μας και που όπου πόλεμος είναι οι πρώτοι που θα μετέχουν-ίδε Ιράκ-Συρία-Λιβύη-Ναγκόρνο Καραμπάχ, με την προϋπόθεση φυσικά να έχουν απέναντί τους αδύναμα από εμφυλίους πολέμους κράτη, ή μη καλά εξοπλισμένα κράτη, οπότε και η νίκη τους είναι σίγουρη.
Αυτή είναι η δίκαιη Τουρκία.