Δύο εσωτερικές εκθέσεις ευρωπαϊκών και γαλλικών υπηρεσιών αποκαλύπτουν πώς ξένα δίκτυα και λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιχείρησαν να αξιοποιήσουν τις ταραχές του Οκτωβρίου στη Γαλλία, προωθώντας διαφορετικά αφηγήματα για τη μετανάστευση, τον ισλαμισμό και την ικανότητα της γαλλικής κυβέρνησης να διατηρήσει την τάξη. Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters, στο επίκεντρο βρίσκεται η ρωσικής προέλευσης επιχείρηση «Operation Overload», ενώ ξεχωριστή γαλλική αξιολόγηση καταγράφει εκατομμύρια προβολές σε αναρτήσεις λογαριασμών που συνδέονται με το αμερικανικό κίνημα MAGA και το Ισραήλ.
Οι εκθέσεις εξετάζουν τη διαδικτυακή δραστηριότητα που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια των μαζικών κινητοποιήσεων στη Γαλλία, όταν διαδηλώσεις για την ακρίβεια και την επιδείνωση των δημόσιων υπηρεσιών συνοδεύτηκαν από σοβαρά επεισόδια σε αρκετές πόλεις.
Παρά τη σύνδεση των διαδικτυακών εκστρατειών με την κοινωνική αναταραχή, οι ευρωπαϊκοί αναλυτές δεν εντόπισαν στοιχεία ότι ξένοι παράγοντες προκάλεσαν ή ενίσχυσαν τις ίδιες τις διαδηλώσεις.
Ψεύτικα ρεπορτάζ και ένα ρωσικό δίκτυο που δρα από το 2023
Η πρώτη αξιολόγηση, την οποία συνέταξαν ειδικοί της διπλωματικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξετάζει την περίοδο από τις 7 έως τις 21 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με τα ευρήματά της, το δίκτυο «Operation Overload» διέδιδε βίντεο που μιμούνταν το ύφος και την εμφάνιση δυτικών ειδησεογραφικών οργανισμών.
Ορισμένα περιείχαν ψευδείς ισχυρισμούς για βιασμούς διαδηλωτών από μετανάστες, ενώ άλλα προειδοποιούσαν για υποτιθέμενες επικείμενες τρομοκρατικές επιθέσεις.
Κατά την ευρωπαϊκή αξιολόγηση, στόχος της δραστηριότητας ήταν να παρουσιαστεί η γαλλική ηγεσία ως αδύναμη και ολοένα περισσότερο αυταρχική, ενισχύοντας τον φόβο και την κοινωνική πόλωση.
Η επιχείρηση, που φέρεται να δραστηριοποιείται από τον Σεπτέμβριο του 2023, έχει συνδεθεί και με προσπάθειες δυσφήμησης δυτικών θεσμών, μέσων ενημέρωσης και προσώπων που στηρίζουν την Ουκρανία.
Οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι το δίκτυο προωθεί επίσης τον ισχυρισμό πως οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δίνουν μεγαλύτερη προτεραιότητα στην Ουκρανία παρά στα εσωτερικά προβλήματα των χωρών τους.
49 εκατομμύρια προβολές από MAGA, 35 εκατομμύρια από ισραηλινούς λογαριασμούς
Η δεύτερη αξιολόγηση, που συντάχθηκε από το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών, εξετάζει την απήχηση αναρτήσεων στην πλατφόρμα X κατά το τριήμερο 16–18 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της, οι δέκα αναρτήσεις με τη μεγαλύτερη απήχηση από φιλορωσικούς λογαριασμούς συγκέντρωσαν συνολικά 2,8 εκατομμύρια προβολές.
Ο αντίστοιχος αριθμός για τις δέκα δημοφιλέστερες αναρτήσεις από αξιωματούχους, μέσα ενημέρωσης και παράγοντες επιρροής που συνδέονται με το κίνημα MAGA ξεπέρασε τα 49 εκατομμύρια.
Οι δέκα αναρτήσεις με τη μεγαλύτερη απήχηση από ισραηλινούς κυβερνητικούς λογαριασμούς, αξιωματούχους, μέσα ενημέρωσης και παράγοντες επιρροής συγκέντρωσαν περισσότερες από 35 εκατομμύρια προβολές.
Η γαλλική αξιολόγηση αναφέρει ότι οι συγκεκριμένοι λογαριασμοί προώθησαν αφηγήματα που συνέδεαν τις ταραχές με τη μετανάστευση και τον ριζοσπαστικό ισλαμισμό.
Οι αριθμοί αφορούν τις δέκα δημοφιλέστερες αναρτήσεις κάθε κατηγορίας και όχι το σύνολο της διαδικτυακής δραστηριότητας. Δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους συντονισμένη επιχείρηση ή κρατική καθοδήγηση όλων των λογαριασμών.

Τι λέει η Γαλλία και τι δεν αποδεικνύουν οι εκθέσεις
Το Reuters επισημαίνει ότι δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα όλους τους ισχυρισμούς των δύο εσωτερικών αξιολογήσεων.
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε στο αίτημα του πρακτορείου για σχόλιο. Σε προηγούμενη περίπτωση, η εκπρόσωπός του, Μαρία Ζαχάροβα, είχε απορρίψει γαλλικές καταγγελίες για επιχειρήσεις παραπληροφόρησης.
Απάντηση στα ερωτήματα του Reuters δεν έδωσαν ούτε το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου ούτε το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών.
Οι Γάλλοι αξιωματούχοι παρέπεμψαν σε τοποθέτηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στις 21 Οκτωβρίου. Ο Γάλλος πρόεδρος είχε δηλώσει ότι δεν υπήρχαν εμφανείς ενδείξεις ξένης παρέμβασης πίσω από τις διαδηλώσεις, διαχώρισε όμως αυτό το ζήτημα από τη χειραγώγηση της πληροφορίας μέσω διαδικτύου.
Η επόμενη διάσταση του πολέμου της πληροφορίας
Η Ελίνα Τρέιγκερ, ανώτερη πολιτική επιστήμονας του ερευνητικού οργανισμού RAND Corporation, περιέγραψε τέτοιες πρακτικές ως έναν παρατεταμένο ανταγωνισμό αφηγημάτων, ο οποίος μπορεί να επηρεάσει σταδιακά την εικόνα των δυτικών δημοκρατιών.
Η γαλλική υπηρεσία Viginum είχε ήδη καταγράψει από το 2024 δραστηριότητες που συνδέονται με την «Operation Overload», μεταξύ των οποίων πλαστά δημοσιεύματα, παραποιημένες εικόνες και περιεχόμενο που μιμείται αξιόπιστες ειδησεογραφικές πηγές.
Το νέο ρεπορτάζ φωτίζει έναν διαφορετικό παράγοντα των πρόσφατων ταραχών: όχι το ποιος έβγαλε τους διαδηλωτές στους δρόμους, αλλά το ποιος επιχείρησε να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το διεθνές κοινό αντιλαμβάνεται όσα συνέβησαν στη Γαλλία.