Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Σε μια κίνηση που εντείνει σημαντικά την οικονομική πίεση προς τη Μόσχα, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε το νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο δεν περιορίζεται στις ρωσικές επιχειρήσεις και στο ενεργειακό σύστημα της χώρας, αλλά στρέφεται και εναντίον κρατών που εξακολουθούν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου ένα από τα σημαντικότερα νομοθετικά πακέτα οικονομικής πίεσης κατά της Ρωσίας των τελευταίων ετών, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να περιορίσει τα έσοδα που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή στην Ουκρανία.
Η νομοθεσία φέρει πλέον την ονομασία «Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026», προς τιμήν του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, ο οποίος πέθανε τον Ιούλιο και είχε πρωταγωνιστήσει στην προώθησή της. Το νομοσχέδιο είχε εξασφαλίσει ευρεία διακομματική υποστήριξη, περνώντας από τη Γερουσία με 86 ψήφους υπέρ και 11 κατά και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων με 262 έναντι 159.
Στόχος τα ενεργειακά έσοδα της Μόσχας
Στην καρδιά του νέου αμερικανικού πλαισίου βρίσκεται ο ενεργειακός τομέας της Ρωσίας. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να δυσκολέψει περαιτέρω την εξαγωγή ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου και, κατ’ επέκταση, να περιορίσει μια από τις σημαντικότερες πηγές εσόδων της Μόσχας.
Τα μέτρα στρέφονται επίσης κατά της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας, Ρώσων αξιωματούχων και χρηματοπιστωτικών φορέων, καθώς και των δικτύων που θεωρείται ότι διευκολύνουν την παράκαμψη των υφιστάμενων δυτικών κυρώσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας: το δίκτυο δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ρωσικού αργού και πετρελαϊκών προϊόντων στις διεθνείς αγορές, συχνά μέσω περίπλοκων σχημάτων ιδιοκτησίας, ασφάλισης και μεταφόρτωσης. Το Κογκρέσο θεωρεί ότι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση αυτών των δικτύων μπορεί να περιορίσει τις δυνατότητες της Μόσχας να παρακάμπτει τους περιορισμούς στις ενεργειακές εξαγωγές.
Το μεγάλο «όπλο»: Δασμοί έως 100%
Η μεγαλύτερη γεωπολιτική διάσταση της νομοθεσίας, ωστόσο, βρίσκεται εκτός Ρωσίας.
Ο νέος νόμος παρέχει στον Αμερικανό πρόεδρο εκτεταμένες εξουσίες για την επιβολή δασμών έως και 100% σε προϊόντα που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες από μεγάλους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πέντε μεγαλύτεροι εισαγωγείς ρωσικών ενεργειακών προϊόντων, καθώς και χώρες που θεωρείται ότι συμβάλλουν ουσιαστικά στην παράκαμψη των κυρώσεων.
Αυτό μετατρέπει ουσιαστικά τις κυρώσεις από ένα διμερές εργαλείο οικονομικής πίεσης σε μηχανισμό με πιθανές παγκόσμιες εμπορικές συνέπειες.
Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία βρίσκονται στο επίκεντρο λόγω των μεγάλων ποσοτήτων ρωσικού πετρελαίου που αγοράζουν. Ταυτόχρονα, ανάλογα με την περίοδο και το είδος της ενεργειακής εισαγωγής που λαμβάνεται υπόψη, οι προβλέψεις μπορούν να αγγίξουν και σημαντικούς εμπορικούς εταίρους ή συμμάχους των ΗΠΑ.
Η εφαρμογή των μέτρων επομένως θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα δύσκολο δίλημμα για ορισμένες χώρες: περιορισμός των ενεργειακών συναλλαγών με τη Ρωσία ή κίνδυνος επιβάρυνσης της πρόσβασής τους στην τεράστια αμερικανική αγορά.
Η Ινδία μπροστά σε δύσκολη εξίσωση
Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει η Ινδία. Σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global που δημοσιεύθηκαν αυτή την εβδομάδα, τον Αύγουστο η χώρα εισήγαγε περίπου 1,6 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού αργού ημερησίως, ενώ η Κίνα περίπου 1,1 εκατομμύρια.
Για το Νέο Δελχί, η κατάσταση είναι περίπλοκη. Η πρόσβαση σε ρωσικό πετρέλαιο έχει αποκτήσει μεγάλη οικονομική σημασία, ενώ ταυτόχρονα οι ΗΠΑ αποτελούν κρίσιμο στρατηγικό και εμπορικό εταίρο της Ινδίας.
Το Reuters σημειώνει ότι η νέα αμερικανική νομοθεσία αυξάνει την πίεση προς την κυβέρνηση του Ναρέντρα Μόντι, ακριβώς επειδή συνδέει πλέον πιο άμεσα τις αγορές ρωσικής ενέργειας με το ενδεχόμενο εμπορικών αντιποίνων.
Αντίστοιχα, μια επιθετική εφαρμογή των διατάξεων έναντι της Κίνας θα μπορούσε να προσθέσει έναν ακόμη παράγοντα έντασης στις ήδη σύνθετες οικονομικές σχέσεις Ουάσιγκτον–Πεκίνου.
Μεγάλη εξουσία στα χέρια του Τραμπ
Εδώ βρίσκεται και μία από τις βασικές αντιπαραθέσεις γύρω από τον νόμο.
Η νομοθεσία δεν καθορίζει απλώς νέες κυρώσεις. Παρέχει στον Λευκό Οίκο σημαντική διακριτική ευχέρεια σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των εμπορικών μέτρων.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters, ο πρόεδρος αποκτά νέες δυνατότητες επιβολής δασμών, ενώ υπάρχουν προβλέψεις που επιτρέπουν εξαιρέσεις ή αναστολή συγκεκριμένων μέτρων όταν κρίνεται ότι κάτι τέτοιο εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ.
Αυτή ακριβώς η ευελιξία προκάλεσε αντιδράσεις στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Επικριτές της νομοθεσίας υποστηρίζουν ότι, παρά τον διακηρυγμένο στόχο της πίεσης προς τη Ρωσία, οι ευρείες προεδρικές εξουσίες στους δασμούς μπορούν να δημιουργήσουν νέες εμπορικές εντάσεις και με χώρες που δεν αποτελούν αντιπάλους των ΗΠΑ.
Η αντίδραση της Μόσχας
Το Κρεμλίνο είχε προειδοποιήσει ήδη πριν από την υπογραφή ότι οι νέες αμερικανικές κυρώσεις θα μπορούσαν να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες για πολιτική διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Μόσχα υποστηρίζει ότι η ενίσχυση της οικονομικής πίεσης δεν δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για διαπραγματεύσεις. Η θέση αυτή διατυπώθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν χωρίς ουσιαστική πρόοδο, ενώ οι ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον ουκρανικών πόλεων συνεχίζονται.
Νέα φάση οικονομικού πολέμου
Η υπογραφή του νόμου δεν σημαίνει ότι όλοι οι προβλεπόμενοι δασμοί θα ενεργοποιηθούν αυτομάτως στο ανώτατο επίπεδό τους. Η πραγματική βαρύτητα του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί από το πώς και εναντίον ποιων χωρών θα επιλέξει να το εφαρμόσει η κυβέρνηση Τραμπ.
Αναλυτές που επικαλείται το Reuters εκτιμούν ότι οι άμεσες επιπτώσεις μπορεί να είναι περιορισμένες, μεταξύ άλλων επειδή η επιβολή πολύ υψηλών δασμών θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος εισαγωγών και να δημιουργήσει νέες πληθωριστικές πιέσεις στις ΗΠΑ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Το μήνυμα προς τη Μόσχα, πάντως, είναι σαφές: η Ουάσιγκτον διαθέτει πλέον ένα διευρυμένο νομοθετικό πλαίσιο για να χτυπήσει όχι μόνο τις ίδιες τις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές αλλά και το διεθνές δίκτυο αγοραστών που τις διατηρεί οικονομικά βιώσιμες.
Και αυτό είναι που καθιστά τη νέα νομοθεσία δυνητικά πολύ σημαντικότερη από ένα ακόμη πακέτο κυρώσεων. Η οικονομική αντιπαράθεση γύρω από τον πόλεμο της Ουκρανίας μεταφέρεται πλέον ακόμη περισσότερο στις εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ με τρίτες χώρες, με την Κίνα και την Ινδία να βρίσκονται μεταξύ των κρατών που θα παρακολουθούν στενά τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον.
