Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Μια πρόταση που χειροκροτήθηκε την Τετάρτη στο Στρασβούργο προκάλεσε λίγες ώρες αργότερα μια ευθεία προειδοποίηση από τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος αντέδρασε στην προοπτική να γίνει ο Καναδάς το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνέδεσε την επόμενη κίνηση της Ουάσινγκτον με τις προθέσεις που θα αποδώσει στις Βρυξέλλες.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Βόρεια Καρολίνα, ο Τραμπ χαρακτήρισε την ιδέα «γελοία» και δήλωσε ότι, εφόσον θεωρήσει την ευρωπαϊκή κίνηση εχθρική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα μπορούσε να απαντήσει με πολύ βαρείς δασμούς στην Ευρώπη ή με διακοπή εμπορικών συναλλαγών σε σειρά τομέων.
«Αν είναι κακή η πρόθεση, θα μπουν βαριοί δασμοί»
Ο Τραμπ άφησε την αντίδρασή του υπό έναν σαφή όρο: την πρόθεση που θα θεωρήσει ότι κρύβεται πίσω από την προσέγγιση ΕΕ–Καναδά.
«Αν έχουν καλή πρόθεση, αυτό είναι εντάξει. Αν έχουν κακή πρόθεση, θα επιβάλουμε πολύ βαρείς δασμούς στην Ευρώπη», δήλωσε, σύμφωνα με το Associated Press. Παράλληλα, χαρακτήρισε τον Καναδά «φρικτό εμπορικό εταίρο».
Το Reuters κατέγραψε ακόμη πιο αναλυτικά την τοποθέτησή του: εάν θεωρήσει την εξέλιξη «εχθρική πράξη», οι ΗΠΑ μπορούν να επιβάλουν σοβαρούς δασμούς ή να σταματήσουν το εμπόριο με την Ευρώπη «σε πολλά πράγματα». Πρόκειται για απειλή και όχι για μέτρο που έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή.
Τι πρότεινε πραγματικά η φον ντερ Λάιεν
Η αντιπαράθεση άρχισε από την ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης. Με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ παρόντα στην αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η πρόεδρος της Κομισιόν πρότεινε να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο «associate member» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρότασή της συνοδεύτηκε από ένα πολύ ευρύτερο σχέδιο συνεργασίας. ΕΕ και Καναδάς επιδιώκουν στενότερους δεσμούς στη βιομηχανία, στην τεχνολογία, στην άμυνα, στην ενέργεια, στις κρίσιμες πρώτες ύλες, στις μπαταρίες, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην κυβερνοασφάλεια και στην Αρκτική.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η σχέση αυτή «δεν είναι συνεργασία εναντίον κάποιου άλλου», αλλά προσπάθεια ενίσχυσης των δύο πλευρών.
Ο όρος «συνδεδεμένο μέλος» δεν υπάρχει ακόμη στις Συνθήκες
Εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη λεπτομέρεια που χάθηκε σε αρκετούς τίτλους: δεν υπάρχει σήμερα θεσμοθετημένη κατηγορία «συνδεδεμένου μέλους» της ΕΕ με το περιεχόμενο που περιέγραψε η πρόεδρος της Επιτροπής.
Η πρόταση είναι καινούργια και η φον ντερ Λάιεν δεν μπορεί να την εφαρμόσει μόνη της. Θα απαιτηθεί πολιτική συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών και στη συνέχεια αποσαφήνιση του νομικού και θεσμικού πλαισίου. Ακόμη και Ευρωπαίοι διπλωμάτες εμφανίστηκαν αιφνιδιασμένοι, με έναν εξ αυτών να δηλώνει στο Reuters ότι προς το παρόν «κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά τι σημαίνει».
Άρα δεν πρόκειται για ένταξη του Καναδά στην Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε για απόφαση που έχει ήδη ληφθεί.
Ο Κάρνεϊ θέλει βαθύτερη σχέση με την Ευρώπη
Ο Καναδός πρωθυπουργός δεν χρησιμοποίησε ο ίδιος τον όρο «συνδεδεμένο μέλος» στην αντίδρασή του. Καλωσόρισε, όμως, την πρόταση για μια πολύ ισχυρότερη στρατηγική συμμαχία και υποστήριξε ότι Καναδάς και Ευρώπη πρέπει να ενισχύσουν μαζί τη στρατηγική τους αυτονομία.
Η οικονομική βάση υπάρχει ήδη. Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, το εμπόριο αγαθών μεταξύ Καναδά και ΕΕ έχει αυξηθεί κατά περίπου 75% σε λιγότερο από μία δεκαετία χάρη στη CETA. Η νέα «Συμμαχία για το Μέλλον» προορίζεται να πάει τη συνεργασία πολύ πέρα από την κλασική εμπορική συμφωνία.
Πίσω από τη σύγκρουση βρίσκεται ήδη ένας εμπορικός πόλεμος
Η παρέμβαση Τραμπ δεν έρχεται σε κενό. Οι σχέσεις ΗΠΑ–Καναδά έχουν επιδεινωθεί έντονα τους τελευταίους μήνες, με αλλεπάλληλα μέτρα και δασμούς και από τις δύο πλευρές. Ο Κάρνεϊ έχει δηλώσει ότι θέλει να διπλασιάσει μέσα στην επόμενη δεκαετία το καναδικό εμπόριο που δεν κατευθύνεται προς τις ΗΠΑ.
Την ίδια ημέρα με τις δηλώσεις για την ΕΕ, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε νέο προεδρικό υπόμνημα για τον αποκλεισμό καναδικών προϊόντων από τμήματα των ομοσπονδιακών κρατικών προμηθειών, απαντώντας στην καναδική πολιτική «Buy Canadian».
Ο Καναδάς εξακολουθεί να εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από την αμερικανική αγορά, αλλά η αναζήτηση εναλλακτικών εταίρων έχει επιταχυνθεί. Η Ευρώπη είναι πλέον ο προφανέστερος από αυτούς.
Από την εμπορική συμφωνία σε γεωπολιτική σύγκρουση
Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά το επίδικο δεν είναι ένας μεμονωμένος δασμός σε αυτοκίνητα, χάλυβα ή αγροτικά προϊόντα. Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν αφορά τη συνολική στρατηγική θέση του Καναδά ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.
Η Κομισιόν παρουσιάζει τη συνεργασία ως αμυντική και οικονομική σύμπραξη χωρίς στόχο εναντίον τρίτων. Η Ουάσινγκτον, μέσω Τραμπ, προειδοποιεί ότι θα εξετάσει τις πραγματικές προθέσεις πίσω από αυτήν πριν αποφασίσει αν θα απαντήσει.
Το χθεσινό «άνοιγμα της πόρτας» στον Καναδά δεν έχει ακόμη νομική μορφή ούτε συμφωνημένο περιεχόμενο. Έχει ήδη, όμως, προκαλέσει την πρώτη σοβαρή εμπορική απειλή από την Ουάσινγκτον προς την Ευρώπη.
