Η ραγδαία προέλαση των Χούθι προς το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ προκάλεσε τέτοια ανησυχία στο Ριάντ, ώστε ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν να επικοινωνήσει δύο φορές μέσα σε λίγες ώρες με τον Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας τελικά από τον Αμερικανό πρόεδρο να διατάξει απευθείας στρατιωτικά πλήγματα εναντίον της φιλοϊρανικής οργάνωσης στην Υεμένη.
Η αποκάλυψη του Axios δείχνει πόσο γρήγορα έχει μεταβληθεί η ισορροπία στην Ερυθρά Θάλασσα. Μόλις πριν από δύο μήνες, η Σαουδική Αραβία διαβεβαίωνε την Ουάσινγκτον ότι μπορούσε να αντιμετωπίσει την απειλή των Χούθι χωρίς άμεση αμερικανική στρατιωτική συμμετοχή. Τώρα, μετά την κατάληψη της στρατηγικής Μόχα και την υποχώρηση δυνάμεων που υποστηρίζει το Ριάντ, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου ζήτησε από τις ΗΠΑ να μπουν απευθείας στη μάχη.
Ο Τραμπ αρνήθηκε. Η απόφασή του, όμως, δεν σημαίνει εγκατάλειψη της Σαουδικής Αραβίας. Αντίθετα, αποκαλύπτει τη λεπτή γραμμή που επιχειρεί να ακολουθήσει η Ουάσινγκτον: περισσότερη στρατιωτική και πληροφοριακή υποστήριξη προς το Ριάντ, χωρίς ένα ακόμη αμερικανικό πολεμικό μέτωπο την ώρα που οι ΗΠΑ παραμένουν επικεντρωμένες στο Ιράν και στο Στενό του Ορμούζ.
Δύο τηλεφωνήματα μέσα στην ίδια ημέρα
Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επικοινώνησε αρχικά με τον Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη για να τον ενημερώσει για τη γρήγορη επιδείνωση της στρατιωτικής κατάστασης στην Υεμένη.
Οι Χούθι είχαν ήδη ενισχύσει σημαντικά τη θέση τους στη δυτική ακτή και οι σαουδαραβικά υποστηριζόμενες δυνάμεις υποχωρούσαν μπροστά στην προέλασή τους προς τη Μόχα, το στρατηγικό λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας.
Λίγες ώρες αργότερα ο Σαουδάραβας διάδοχος τηλεφώνησε ξανά στον Αμερικανό πρόεδρο. Αυτή τη φορά, σύμφωνα με το Axios, το αίτημα ήταν σαφές: να διατάξει ο Τραμπ αμερικανικά πλήγματα εναντίον των Χούθι.
Η απάντηση του Λευκού Οίκου ήταν αρνητική.
Γιατί ο Τραμπ δεν θέλει δεύτερο μέτωπο
Η άρνηση συνδέεται άμεσα με τη συνολική στρατιωτική πίεση που αντιμετωπίζουν ήδη οι Ηνωμένες Πολιτείες στην περιοχή. Αμερικανοί στρατιωτικοί και πολιτικοί αξιωματούχοι είχαν μεταφέρει το τελευταίο διάστημα στο Ριάντ ότι η εντολή του Τραμπ ήταν οι αμερικανικές δυνάμεις να διατηρήσουν την προσοχή τους στο Ιράν και στο Στενό του Ορμούζ.
Για την Ουάσινγκτον, η είσοδος σε έναν νέο κύκλο άμεσων βομβαρδισμών στην Υεμένη θα μπορούσε να μετατρέψει μια ήδη εκτεταμένη περιφερειακή σύγκρουση σε ακόμη πιο δύσκολη στρατιωτική εξίσωση.
Το γεγονός ότι ο Τραμπ αρνήθηκε το αίτημα του Μπιν Σαλμάν δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι οι ΗΠΑ αποσύρονται από την κρίση. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι η Ουάσινγκτον θα παρέχει στη Σαουδική Αραβία πληροφορίες για τις θέσεις και τις κινήσεις των Χούθι, καθώς και δεδομένα στοχοποίησης.
Περίπου 200 Αμερικανοί στρατιωτικοί βρίσκονται ήδη στη Σαουδική Αραβία παρέχοντας μη κινητική υποστήριξη, ενώ ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, μετέβη την Πέμπτη στο βασίλειο για επείγουσες συνομιλίες συντονισμού.
Η Μόχα άλλαξε τους υπολογισμούς του Ριάντ
Η κατάληψη της Μόχα από τους Χούθι αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές εξελίξεις στην Υεμένη μετά την πολυετή υποχώρηση των μεγάλης κλίμακας εχθροπραξιών.
Η πόλη βρίσκεται στη δυτική ακτή της χώρας, βόρεια του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, και η απώλειά της ενισχύει σημαντικά τη δυνατότητα των Χούθι να ασκούν πίεση κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας.
Η εξέλιξη αυτή εξηγεί σε σημαντικό βαθμό και τη σαουδαραβική μεταστροφή. Τον Ιούλιο, όταν είχε ξεσπάσει ο νέος κύκλος αντιπαράθεσης, ο Μπιν Σαλμάν είχε ζητήσει από τον Τραμπ πολιτική στήριξη για σαουδαραβικό πλήγμα στο αεροδρόμιο της Σαναά, ξεκαθαρίζοντας τότε ότι δεν ζητούσε αμερικανική στρατιωτική συνδρομή.
Δύο μήνες αργότερα, το Ριάντ ζήτησε απευθείας αμερικανικά πλήγματα. Η διαφορά είναι ενδεικτική του πόσο έχει επιδεινωθεί η κατάσταση για τη Σαουδική Αραβία.
Ο εφιάλτης των δύο στενών
Πίσω από τη μάχη της Υεμένης υπάρχει μία πολύ ευρύτερη γεωστρατηγική ανησυχία. Το Ιράν έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
Την ίδια στιγμή, η προέλαση των Χούθι δημιουργεί τον κίνδυνο μιας δεύτερης εστίας πίεσης στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, τη θαλάσσια δίοδο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και, μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, με τη Μεσόγειο.
Η κατάληψη της Μόχα δεν σημαίνει ότι οι Χούθι έχουν αποκτήσει πλήρη έλεγχο του στενού. Τους φέρνει όμως σε πολύ ισχυρότερη στρατηγική θέση απέναντι στη ναυσιπλοΐα και στις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.
Εάν η πίεση στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ ενταθεί την ίδια στιγμή που παραμένουν οι αναταράξεις στο Ορμούζ, η παγκόσμια αγορά ενέργειας θα βρίσκεται αντιμέτωπη με προβλήματα σε δύο από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους της.
Οι ΗΠΑ βοηθούν, αλλά θέλουν τους συμμάχους στην πρώτη γραμμή
Η δημόσια θέση της κυβέρνησης Τραμπ αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη στρατηγική ισορροπία. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι προτεραιότητα των Ηνωμένων Πολιτειών είναι η προστασία των βασικών συμφερόντων εθνικής ασφαλείας, μεταξύ των οποίων η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ταυτόχρονα, όμως, η Ουάσινγκτον επιθυμεί οι περιφερειακοί σύμμαχοί της να αναλάβουν τον κύριο ρόλο στην αντιμετώπιση των τοπικών απειλών. Πρόκειται για μια γραμμή που επιτρέπει στις ΗΠΑ να παρέχουν πληροφορίες, επιχειρησιακή υποστήριξη και στρατιωτικό συντονισμό χωρίς να αναλαμβάνουν αυτομάτως κάθε νέα πολεμική σύγκρουση.
Το αίτημα του Μπιν Σαλμάν και η άρνηση του Τραμπ αποκαλύπτουν, επομένως, πολύ περισσότερα από μια διαφωνία ανάμεσα σε δύο συμμάχους. Δείχνουν ότι η πίεση των Χούθι έχει φτάσει σε επίπεδο που ανάγκασε το Ριάντ να ζητήσει απευθείας αμερικανική επέμβαση, την ώρα που η Ουάσινγκτον προσπαθεί να αποτρέψει έναν πόλεμο με το Ιράν από το να ανοίξει ακόμη ένα ενεργό μέτωπο στην Ερυθρά Θάλασσα.