Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Ένα φονικό νέο όπλο έχουν στα χέρια τους οι ρωσικές δυνάμεις, το οποίο πλέον «θερίζει» αμάχους στην ουκρανική πρωτεύουσα και αυξάνει κατακόρυφα το άγχος του Κιέβου. Η Μόσχα κλιμακώνει τις επιθέσεις της μεταφέροντας τον τρόμο μέσα στο φως της ημέρας, με πλήγματα σε πολυκατοικίες και εμπορικά κέντρα, γεγονός που ανατρέπει πλήρως τα δεδομένα των προηγούμενων ετών και θέτει την ουκρανική αεράμυνα σε κατάσταση πρωτοφανούς συναγερμού.
Αυτή η νέα και άκρως ανησυχητική τροπή στις ρωσικές επιδρομές, που πλήττουν το Κίεβο τις τελευταίες ημέρες, εντοπίζεται στη μαζική χρήση drones με κινητήρες τζετ. Σημαντικά ταχύτερα και σαφώς δυσκολότερα στην αναχαίτιση σε σύγκριση με τα ελικοφόρα μοντέλα που παραμονεύουν στον ουρανό της Ουκρανίας εδώ και χρόνια, τα συγκεκριμένα πυρομαχικά επιβαρύνουν εξαντλητικά την αεράμυνα. Παράλληλα, προκαλούν έντονη ανησυχία για αυτό που αναλυτές και αξιωματούχοι προβλέπουν ως επικίνδυνο νέο στάδιο της πολεμικής αναμέτρησης. Τα θανατηφόρα όπλα, στα οποία η Ρωσία βασίζεται ολοένα και περισσότερο, θολώνουν τα όρια μεταξύ των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των πυραύλων κρουζ.
Το παλιό…
Η Ρωσία ξεκίνησε να εξαπολύει εναντίον της Ουκρανίας τα ιρανικής σχεδίασης, ελικοφόρα drones Shahed το φθινόπωρο του 2022. Αργότερα, η Μόσχα προχώρησε στη μαζική παραγωγή των δικών της, εγχώριων εκδόσεων, οι οποίες ονομάστηκαν Geran.
Τα συγκεκριμένα τριγωνικά drones διαθέτουν μικρούς κινητήρες εμβόλων που θυμίζουν τον ήχο χλοοκοπτικών μηχανημάτων, ενώ μεταφέρουν εκρηκτικά φορτία που πυροδοτούνται κατά την πρόσκρουση στον στόχο.
Η χαμηλή ταχύτητα, ο έντονος θόρυβος και το μικρό υψόμετρο πτήσης αποτέλεσαν χαρακτηριστικά που επέτρεψαν στην Ουκρανία να αναπτύξει αποτελεσματικές μεθόδους κατάρριψης. Ωστόσο, το κόστος παραγωγής παραμένει εξαιρετικά χαμηλό —υπολογίζεται μεταξύ 20.000 και 50.000 δολαρίων ανά μονάδα— ειδικά συγκρινόμενο με τις αντίστοιχες δαπάνες για πυραύλους.
Έτσι, η Ρωσία εξαπολύει εκατοντάδες τέτοια drones κάθε βράδυ σε ολόκληρη την ουκρανική επικράτεια, αποσκοπώντας στον κορεσμό της αεράμυνας της χώρας.
…εναντίον του νέου
Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η υψηλή αποτελεσματικότητα στην αναχαίτιση των πρώτων εκδόσεων —με τα ποσοστά επιτυχίας να αγγίζουν ή και να ξεπερνούν το 90%— ώθησε τη Ρωσία στην εξερεύνηση των δυνατοτήτων των αεριωθούμενων. Οι στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών της Ουκρανίας σήμαναν για πρώτη φορά συναγερμό για τα εν λόγω αεριωθούμενα drones τον Σεπτέμβριο του 2025.
Μέχρι τον Ιανουάριο, οι αρχές άρχισαν να αναφέρουν την εμφάνισή τους στους αιθέρες, επισημαίνοντας ότι ο σχεδιασμός τους βασίζεται σε ιρανική τεχνολογία με ρωσικές τροποποιήσεις.
Ωστόσο, η χρήση τους παρέμενε σπάνια μέχρι το φετινό καλοκαίρι. Η κατάσταση ανατράπηκε ραγδαία τον Ιούλιο, όταν η εξαπόλυση αεριωθούμενων drones από τη Ρωσία πενταπλασιάστηκε σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Πολεμικής Αεροπορίας της Ουκρανίας, Γιούρι Ιχνάτ. Παράλληλα, ο Σερχί Μπεσκρέσνοφ, σύμβουλος του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε θέματα στρατιωτικής τεχνολογίας, δήλωσε στους New York Times ότι οι ουκρανικές δυνάμεις εντόπισαν συνολικά 1.500 τέτοια ρωσικά drones τον Ιούλιο και 3.000 τον Αύγουστο.
Γιατί οι Ουκρανοί ανησυχούν τόσο πολύ;
Η έντονη ανησυχία πηγάζει από τη ριζική αλλαγή των δεδομένων στο πεδίο. Οι Ουκρανοί έχουν εξοικειωθεί από καιρό με τον χαρακτηριστικό βόμβο των Shahed, ο οποίος θυμίζει κινητήρα μοτοποδηλάτου, όμως τα αεριωθούμενα drones διαφοροποιούνται πλήρως, παράγοντας έναν χαμηλόσυρτο ήχο που προσομοιάζει με σφύριγμα αεροπλάνου.
Πίσω από αυτή τη διαφορά στον ήχο κρύβονται θανάσιμες απειλές. «Πρόκειται ουσιαστικά για οικονομικά υποκατάστατα πυραύλων κρουζ», εξηγεί ο Φραντς-Στέφαν Γκάντι, στρατιωτικός αναλυτής με έδρα τη Βιέννη. Εφοδιασμένα με κινητήρες τζετ, μεταφέρουν βαρύτερα εκρηκτικά φορτία, επιτυγχάνοντας μεγαλύτερη εμβέλεια, υψηλότερη οροφή πτήσης και τεράστιες ταχύτητες.
Ουκρανικές πηγές αναφέρουν ότι οι νέες εκδόσεις αγγίζουν τα 370 μίλια την ώρα, αναπτύσσοντας τριπλάσια ταχύτητα συγκριτικά με τα eλικοφόρα μοντέλα.
Η εξέλιξη αυτή εκμηδενίζει την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων αμυντικών μέτρων, αφοπλίζοντας τις κινητές ομάδες αναχαίτισης που επιχειρούν με πολυβόλα και αντιαεροπορικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς.
Όπως επισημαίνει ο Γιούρι Ιχνάτ, η κατάρριψη των συγκεκριμένων στόχων απαιτεί πλέον τη χρήση δαπανηρών πυραύλων εδάφους-αέρος ή τη συνδρομή μαθητικών αεροσκαφών, τη στιγμή που οι εγχώριες προμήθειες παρουσιάζουν σοβαρές ελλείψεις.
Αν και το Κίεβο αποφεύγει να δημοσιοποιήσει τα ακριβή ποσοστά επιτυχίας, αξιωματούχοι παραδέχονται ότι ο δείκτης αναχαίτισης είναι σαφώς χαμηλότερος σε σχέση με το παρελθόν.
Ποιος είναι ο αντίκτυπος;
Οι επιπτώσεις της νέας απειλής είναι ήδη εμφανείς και επώδυνες. Αεριωθούμενα drones έχουν πλήξει πολυκατοικίες, επιβατική αμαξοστοιχία και εμπορικό κέντρο. Παράλληλα, η Μόσχα εφαρμόζει νέα τακτική, εξαπολύοντας κύματα επιθέσεων καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ανατρέποντας το μοτίβο των νυχτερινών επιδρομών που διατηρούσε επί χρόνια.
Το μέγεθος της πρόκλησης αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία της Ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας: την περασμένη Πέμπτη, από τα 140 επιθετικά drones που εξαπολύθηκαν κατά της χώρας, περισσότερα από 100 ανήκαν στον νέο τύπο με κινητήρες τζετ.
Πόσα μπορεί να φτιάξει η Ρωσία;
Οι κινητήρες τζετ απαιτούν σημαντικά υψηλότερο κόστος παραγωγής συγκριτικά με τους κινητήρες εμβόλων, ενώ τα απαιτούμενα εξαρτήματα είναι περιορισμένα σε παγκόσμιο επίπεδο, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει τους ρυθμούς κατασκευής στη Ρωσία. Αναφερόμενος στα drones καμικάζι, ο Φραντς-Στέφαν Γκάντι επισημαίνει ότι «ολόκληρη η φιλοσοφία της συγκεκριμένης κατηγορίας όπλων βασίζεται στη μαζικότητα», στοιχείο που προϋποθέτει τη διατήρηση των δαπανών σε χαμηλά επίπεδα.
«Υπάρχει αυστηρό όριο στο πόσο προηγμένο μπορείς να κατασκευάσεις ένα σύστημα που προορίζεται για μαζική χρήση εκατοντάδων μονάδων.
Οι κινητήρες τζετ αποτελούν τον βασικότερο ανασταλτικό παράγοντα, καθώς τα μηχανικά κατεργασμένα εξαρτήματα και οι εφοδιαστικές αλυσίδες είναι αδύνατον να αναπτυχθούν μαζικά με την ευκολία ενός απλού κινητήρα εμβόλων», υπογραμμίζει.
Πώς αντιδρά η Ουκρανία;
Η πολεμική αναμέτρηση που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2022 εξελίσσεται σε πεδίο διαρκών τεχνολογικών καινοτομιών, όπου κάθε σημαντική ανακάλυψη προκαλεί την άμεση απάντηση της αντίπαλης πλευράς. Αναλυτές και Ουκρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο νέος κύκλος αντιπαράθεσης δεν πρόκειται να αποτελέσει εξαίρεση. «Τα αεριωθούμενα drones αποτελούν μείζον, αναδυόμενο πρόβλημα, το οποίο θα επιδεινωθεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα καθώς η Ρωσία εντείνει την παραγωγή. Ωστόσο, υπάρχουν αντίμετρα που αποδίδουν», σημειώνει η Ντάρα Μασικότ, ανώτερη συνεργάτιδα στο Ινστιτούτο Κάρνεγκι για τη Διεθνή Ειρήνη.
Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, τέσσερις εγχώριες εταιρείες έχουν ήδη αναπτύξει αναχαιτιστικά συστήματα για την κατάρριψη των drones με κινητήρες τζετ, τα οποία βρίσκονται σε φάση δοκιμών. «Το βασικό καθήκον είναι να φέρουμε τις τεχνικές λύσεις στο απαιτούμενο επίπεπο το συντομότερο δυνατό και να αναπτυχθεί μαζικά η παραγωγή σε χιλιάδες μονάδες», δήλωσε πρόσφατα σε δημοσιογράφους ο νέος υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Γεβχένι Χμάρα.
