Η ανακοίνωση της Μαρίν Λεπέν ότι θα διεκδικήσει εκ νέου τη γαλλική προεδρία το 2027 ανατρέπει τον σχεδιασμό και τις κρυφές ελπίδες των Βρυξελλών, όπως αποκαλύπτει σε ανάλυσή του το Politico. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έβλεπαν στο πρόσωπο του νεαρού Ζορντάν Μπαρντελά έναν πιο μετριοπαθή και ρεαλιστή συνομιλητή, ωστόσο η απόφαση της Λεπέν να παραμείνει στην πρώτη γραμμή επαναφέρει τον φόβο της ανοιχτής σύγκρουσης μεταξύ του Εθνικού Συναγερμού και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ενώ νομοθέτες, αξιωματούχοι και αναλυτές ανέφεραν ότι μια νίκη είτε της Λεπέν είτε του Ζορντάν Μπαρντελά θα είχε βαθιές συνέπειες για την ΕΕ, αρκετοί περιέγραψαν ιδιωτικά και δημόσια τον 30χρονο ηγέτη του Εθνικού Συναγερμού ως τον πιο πραγματιστή και λιγότερο ιδεολογικό από τα δύο ακροδεξιά πρόσωπα, αυξάνοντας τις ελπίδες ότι θα ήταν πιο εύκολη η συνεργασία μαζί του στις Βρυξέλλες.
Η Λεπέν ανακοίνωσε σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση το βράδυ της Τρίτης ότι θα διεκδικήσει για τέταρτη φορά τη γαλλική προεδρία, παρά το γεγονός ότι νωρίτερα την ίδια ημέρα της είχε επιβληθεί ποινή κατ’ οίκον περιορισμού ενός έτους με ηλεκτρονικό βραχιολάκι παρακολούθησης.
«Είμαι εδώ απόψε για να σας πω ότι είμαι η υποψήφια για τις εκλογές του 2027», δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο TF1, τερματίζοντας τις εικασίες σχετικά με το εάν θα έκανε στην άκρη για να επιτρέψει στον πρώην προστατευόμενό της να ηγηθεί της προεδρικής εκστρατείας του κόμματος.
Η ανακοίνωση προκάλεσε αίσθηση στις Βρυξέλλες, τον αγαπημένο «σάκο του μποξ» για τους πολιτικούς του Εθνικού Συναγερμού, όπου αξιωματούχοι και ευρωβουλευτές έχουν περάσει μήνες σταθμίζοντας τι θα σήμαινε μια προεδρία της Λεπέν ή του Μπαρντελά για την ένωση. Με την ΕΕ να οδεύει σε αμφιλεγόμενες διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της και να επιδιώκει την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας, πολλοί εκφράζουν φόβους ότι μια προεδρία Λεπέν απειλεί να κάνει τη συναίνεση μεταξύ των 27 ηγετών του μπλοκ πολύ πιο δύσκολη.
«Αυτό που μας ανησυχεί είναι η απειλή της ακροδεξιάς, η επίθεση στα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών και στις πολιτικές που ωφελούν αυτούς τους πολίτες. Και πρόκειται να αγωνιστούμε, όποια κι αν είναι τα ονόματα ή τα επίθετά τους», δήλωσε η επικεφαλής της ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Ιράτσε Γκαρσία, σε συνέντευξη Τύπου το πρωί της Τρίτης.
Ο Ντιρκ Γκότινκ, Ολλανδός ευρωβουλευτής του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ήταν εξίσου επιφυλακτικός: «Όποιος κι αν είναι υποψήφιος, απέχουν ακόμη πολύ από το να έχουν ένα αξιόπιστο οικονομικό πρόγραμμα».
Πριν από την απόφασή της, αρκετοί από τους νομοθέτες και τους αξιωματούχους εξέφρασαν την προτίμησή τους στον Μπαρντελά, επικαλούμενοι την εμπειρία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αυτό που περιέγραψαν ως μια πιο ρεαλιστική, λιγότερο ιδεολογική προσέγγιση στις υποθέσεις της ΕΕ σε σχέση με τη Λεπέν, της οποίας τα νομικά προβλήματα που απορρέουν από την υπόθεση υπεξαίρεσης κονδυλίων του Κοινοβουλίου έχουν περιπλέξει το πολιτικό της μέλλον.
«Νομίζω ότι ο [Μπαρντελά] είναι πιο μετριοπαθής από τη Μαρίν Λεπέν», δήλωσε η Ζέλινα Ζόβκο, Κροάτισσα ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος του ΕΛΚ. «Η Μαρίν Λεπέν έχει ακόμα αυτή την κληρονομιά από τον πατέρα της», πρόσθεσε, αναφερόμενη στον πρώην επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού (πρώην Εθνικού Μετώπου), Ζαν-Μαρί Λεπέν, ο οποίος υποβάθμιζε το Ολοκαύτωμα.
Ωστόσο, η Ζόβκο μετρίασε το σχόλιό της λέγοντας ότι ο Μπαρντελά θα ήταν απίθανο να κινηθεί τόσο βαθιά στο κυρίαρχο ρεύμα της ΕΕ όσο η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ιδιαίτερα σε θέματα όπως η άμυνα και η διεύρυνση της ΕΕ.
Τέλος, ανέφερε ότι μια νίκη του Εθνικού Συναγερμού στις γαλλικές εκλογές του 2027 — είτε από τη Λεπέν είτε από τον Μπαρντελά — θα μπορούσε να σημάνει «το τέλος του ευρωπαϊκού εγχειρήματος όπως το ξέρουμε».
Ο Λετονός ευρωβουλευτής Ιβάρς Ίγιαμπς, της φιλελεύθερης ομάδας Renew Europe, χαρακτήρισε τον Μπαρντελά έναν «πολύ ταλαντούχο πολιτικό» και δήλωσε ότι οι χώρες της Βαλτικής «είναι πραγματικά διατεθειμένες να συνεργαστούν με οποιαδήποτε γαλλική ηγεσία» από καθαρό πραγματισμό.
Προειδοποίησε ωστόσο ότι ο νεότερος ηγέτης του Εθνικού Συναγερμού είναι «πολύ σκεπτικιστής απέναντι στο ΝΑΤΟ» και έχει υποστηρίξει στο παρελθόν την αποχώρηση του Παρισιού από το κέντρο διοίκησης στρατιωτικών επιχειρήσεων της συμμαχίας. «Αυτό είναι που πραγματικά θα χαιρόμασταν να αποφύγουμε, διότι θα κατακερμάτιζε το ΝΑΤΟ».
Όχι η επιλογή των Βρυξελλών
Στις Βρυξέλλες, η συγκρατημένη εύνοια προς τον Μπαρντελά έναντι της Λεπέν συνοψιζόταν στην ελπίδα ότι θα ήταν πιο πραγματιστής από τη Λεπέν στις σχέσεις του με την ΕΕ και τους άλλους ηγέτες στο τραπέζι του Συμβουλίου.
«Μεταξύ των δύο, προτιμάται ο Μπαρντελά, αλλά ο Μπαρντελά θα αντιπροσώπευε και πάλι μια μεγάλη ρήξη στην ιστορική σχέση της Γαλλίας με την ΕΕ», δήλωσε ο Μουτζτάμπα Ραχμάν, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στη δεξαμενή σκέψης Eurasia Group.
Σε αντίθεση με τη Λεπέν, ο Μπαρντελά δεν υποσχέθηκε ποτέ να καταργήσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να βγάλει τη Γαλλία από την ΕΕ (το «Frexit») ή να αποχωρήσει από τη ζώνη του ευρώ. Η άνοδός του εντός του κόμματος ως ο προφανής διάδοχος της Λεπέν συνέπεσε με την άμβλυνση σχεδόν όλων των θέσεων του κόμματος για την ΕΕ, μετά την ήττα της Λεπέν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2017 από τον Εμανουέλ Μακρόν.
Ο Μπαρντελά έχει επίσης διαφοροποιηθεί από τη Λεπέν και με άλλους διακριτικούς τρόπους. Έχει εργαστεί για να μετριάσει πτυχές του οικονομικού προγράμματος της Λεπέν που προκαλούν ανατριχίλα στις Βρυξέλλες και συγκεκριμένα τη δέσμευσή της να μειώσει το νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στη Γαλλία στα 62 έτη. Αυτό συνάδει με μια πιο συνεργατική στάση απέναντι στους ιδιοκτήτες επιχειρήσεων και τους οικονομικούς παράγοντες, υποδηλώνοντας σε πολλούς παρατηρητές ότι ο Μπαρντελά θα ήταν περισσότερο ένας κλασικός δεξιός ηγέτης σε οικονομικά ζητήματα από ό,τι η Λεπέν.
«Έρχεται σε επαφή με διευθύνοντες συμβούλους, είναι λιγότερο ιδεολογικός», πρόσθεσε ο Ραχμάν.
Σε αντίθεση με τη Λεπέν, ο Μπαρντελά είχε σηματοδοτήσει προθυμία να συνεργαστεί με άλλους συντηρητικούς ηγέτες στη σκηνή της ΕΕ, συγκεκριμένα με τη Μελόνι και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Σε συνέντευξή του τον Μάιο στη γερμανική εφημερίδα FAZ, ο Μπαρντελά δήλωσε ότι έβλεπε «κοινό έδαφος» με τον Γερμανό καγκελάριο στη μείωση της γραφειοκρατίας, στη μεταναστευτική πολιτική, στην ανταγωνιστικότητα και στη χαλάρωση των πράσινων κανόνων.
Οι αξιωματούχοι κάνουν επίσης έναν διαχωρισμό μεταξύ των δύο όσον αφορά τη Ρωσία.
Μεγάλο μέρος του χρόνου της Λεπέν στο τιμόνι του Εθνικού Συναγερμού έχει στιγματιστεί από κατηγορίες ότι είναι πιστή στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, αφότου το κόμμα της έλαβε δάνειο από τράπεζα που υποστηρίζεται από τη Ρωσία για να χρηματοδοτήσει την εκστρατεία της το 2017.
Ενώ η Λεπέν έχει κρατήσει αποστάσεις από τη Ρωσία μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία το 2022, ο Μπαρντελά είναι λιγότερο επιβαρυμένος από το γεωπολιτικό φορτίο της προκατόχου του. Όμως η ηλικία του και η σχετική απειρία του μπορεί κάλλιστα να θεωρήθηκαν, εντός του Εθνικού Συναγερμού, ως μειονέκτημα για το 2027.
«Ανάλογα με το από ποια άκρη του τηλεσκοπίου κοιτάμε, η απειρία του Μπαρντελά θα μπορούσε να είναι ένα πλεονέκτημα, ή μια τεράστια πρόκληση», πρόσθεσε ο Ραχμάν.
Παρόλα αυτά, δεν θρηνούν όλοι στις Βρυξέλλες για την απόφαση της Λεπέν.
Ο Πατρίκ Γιάκι, συμπρόεδρος της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών που περιλαμβάνει τους ηγέτες της Ιταλίας, της Πολωνίας και του Βελγίου, άνοιξε μισάνοιχτη την πόρτα σε πιθανή συνεργασία είτε με τη Λεπέν είτε με τον Μπαρντελά.
«Αναζητούμε την πραγματική αλλαγή στην Ευρώπη και αν μπορέσουμε να συνεργαστούμε με αυτούς τους δύο εταίρους, θα είμαστε ευτυχείς», δήλωσε ο Γιάκι.
