Σε μια εφ' όλης της ύλης συνέντευξη που παραχώρησε στον Guardian, ο Ουκρανός πρόεδρος σημειώνει ότι η κατάσταση επί του πεδίου είναι η πιο ελπιδοφόρα που έχει υπάρξει για το Κίεβο εδώ και δυόμισι χρόνια. «Δεν μπορούμε να πούμε ότι η Ρωσία χάνει αυτόν τον πόλεμο. Μπορούμε όμως να πούμε ότι χάνει την πρωτοβουλία μέρα με τη μέρα», αναφέρει.
Την περασμένη εβδομάδα, το Κρεμλίνο υπέστη μια σειρά από πλήγματα. Ουκρανικά drones μεγάλου βεληνεκούς έπληξαν την Αγία Πετρούπολη, την πόλη καταγωγής του Πούτιν, προκαλώντας πυργκαγιές σε πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς. Παρόμοιες επιθέσεις έχουν παραλύσει την κατεχόμενη Κριμαία. Ο βασικός δρόμος ανεφοδιασμού είναι γεμάτος φλεγόμενα φορτηγά και βυτιοφόρα, ενώ η χερσόνησος που κατέλαβε η Ρωσία το 2014 αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων.
Στο μεταξύ, στο ανατολικό μέτωπο, η αργή και αιματηρή ρωσική προέλαση έχει σχεδόν σταματήσει. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, ο οποίος από το 2022 δηλώνει σταθερά ότι, με επαρκή υποστήριξη, η Ουκρανία μπορεί να αμυνθεί απέναντι στον εισβολέα, το Κρεμλίνο χάνει περισσότερους από 30.000 στρατιώτες τον μήνα, εκ των οποίων οι 23.000-24.000 σκοτώνονται και οι υπόλοιποι τραυματίζονται «βαριά». Αφήνει μάλιστα να εννοηθεί ότι ο πραγματικός αριθμός θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερος. «Συνολικά, αυτός είναι ένας πολύ μεγάλος αριθμός. Σημαίνει ότι δεν κερδίζουν τον πόλεμο», επισημαίνει.
Παραδέχεται φυσικά ότι και η Ουκρανία έχει χάσει στρατιωτικό προσωπικό, αλλά σε μικρότερη κλίμακα.
Η πολεμική εκστρατεία της Μόσχας μπορεί να φαίνεται πως έχει βαλτώσει, όμως η καταστροφή συνεχίζεται και τους τελευταίους μήνες η Ρωσία έχει εντείνει τις αεροπορικές επιθέσεις της σε ουκρανικές κωμοπόλεις και πόλεις, με προφανή στόχο να τρομοκρατήσει όσους δεν συμμετέχουν στις μάχες. Μία επίθεση την περασμένη Τρίτη περιλάμβανε 73 πυραύλους και 656 drones. Δεκαοκτώ άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Κίεβο και στο Ντνίπρο, μεταξύ των οποίων και ένα τρίχρονο αγόρι. Θάφτηκε κάτω από τα ερείπια μιας πολυκατοικίας. Σύμφωνα με τον δήμαρχο της πόλης, οι Ρώσοι χρησιμοποιούν εσκεμμένα πυρομαχικά διασποράς σε κατοικημένες περιοχές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στη φυλακή ο πρώην πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ουκρανίας για διαφθορά, πήρε 2,7 εκατ. δολάρια για την έκδοση απόφασης
Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ζελένσκι έγραψε ανοικτή επιστολή στον πρόεδρο της Ρωσίας, προτείνοντας μια κατ’ ιδίαν συνάντηση για να αρχίσει η αποκλιμάκωση αυτής της τρομερής σύγκρουσης. Μιλώντας την Παρασκευή στο οικονομικό φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, ο Πούτιν απέρριψε την πρότασή του. Χαρακτήρισε την επιστολή «αγενή» και είπε ότι οι εδαφικές απαιτήσεις της Ρωσίας -ήτοι να αποκτήσει τον έλεγχο του Ντονμπάς και δύο επαρχιών στη νότια Ουκρανία- παραμένουν αμετάβλητες. Επέμεινε επίσης ότι οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν σε όλα τα τμήματα της γραμμής του μετώπου.
Η αδιάλλακτη στάση του Πούτιν έχει οδηγήσει ορισμένους παρατηρητές να αναρωτιούνται αν έχει αυταπάτες ή αν οι διοικητές του ρωσικού στρατού του πλασάρουν λανθασμένες πληροφορίες. Ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι αυτές οι απορίες είναι εύλογες, αλλά τονίζει ότι «ο λόγος για τον οποίο λέει ψέματα δεν έχει σημασία». Ο Πούτιν, σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, λέει ψέματα για τον πόλεμο από την αρχή, ισχυριζόμενος ότι ήταν αναγκαίο να καταλάβει ουκρανικά εδάφη για να «διασώσει» τους ρωσόφωνους. Χαρακτηρίζει τα ψέματά του «κόλλα», που χρησιμοποιείται για να «ενώσει» διαφορετικά στοιχεία της ρωσικής κοινωνίας.
Αλλά και στη διεθνή σκηνή, η Ρωσία έχει υποστεί αρκετές πολιτικές ήττες το τελευταίο διάστημα. Τον Απρίλιο, ο στενότερος σύμμαχος του Πούτιν στην Ευρώπη, ο Βίκτορ Όρμπαν, συνετρίβη στις εκλογές της Ουγγαρίας. Οι δε προσπάθειες της Ρωσίας να στηρίξει φιλοκρεμλινικούς υποψηφίους στη Μολδαβία και -το Σαββατοκύριακο- στην Αρμενία επίσης απέτυχαν. «Χάνουν επιρροή σε διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Αζερμπαϊτζάν», υποστηρίζει ο Ζελένσκι και προσθέτει: «Είναι απομονωμένοι στην Ευρώπη και από τις Ηνωμένες Πολιτείες επίσης. Άρα είναι μόνοι».
Ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του, το 2025, λέγοντας ότι θα τερμάτιζε τον πόλεμο, ενώ ο Ζελένσκι έχει επαινέσει πολλάκις τις διπλωματικές προσπάθειες της Ουάσινγκτον, παρά τη σκληρή επίθεση που δέχθηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο στο Οβάλ Γραφείο πέρυσι, τη φιλική σύνοδο κορυφής μεταξύ Τραμπ και Πούτιν στην Αλάσκα το περασμένο καλοκαίρι και τις περικοπές της αμερικανικής βοήθειας προς το Κίεβο.
«Πάντα έλεγα στον πρόεδρο Τραμπ ότι ο Πούτιν λέει ψέματα. Παίζει παιχνίδια μαζί σας, με τον Λευκό Οίκο», τονίζει ο Ζελένσκι, προσθέτοντας ότι είναι ευγνώμων στους Αμερικανούς για την «ισχυρή υποστήριξη» προς τη χώρα του.
Η προσοχή των ΗΠΑ έχει μετατοπιστεί στη Μέση Ανατολή
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας παραδέχεται ότι η προσοχή της Ουάσινγκτον έχει μετατοπιστεί στη Μέση Ανατολή, αν και πρόσθεσε ότι κατανοεί γιατί οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν «τόσους πολλούς πυραύλους και όπλα» στον πόλεμο με την Τεχεράνη. «Φυσικά, από την αρχή του πολέμου με το Ιράν η εστίασή τους μετατοπίστηκε», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Παρατηρεί ωστόσο, με μια δόση πικρίας, ότι το Κίεβο -σε αντίθεση με τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο και το Ισραήλ- δεν έλαβε ποτέ «τόσο μεγάλη υποστήριξη». «Είναι κρίμα», λέει.
Η Ουκρανία είναι έτοιμη να μοιραστεί την εμπειρία της στον πόλεμο με drones
Ο Ουκρανός πρόεδρος έδωσε όμως ιδιαίτερη έμφαση και στα επιτεύγματα της Ουκρανίας εν μέσω πολέμου.
Από το 2022, που ξεκίνησε ο πόλεμος μέχρι σήμερα η Ουκρανία έχει μετατραπεί σε υπερδύναμη των drones. Και από εκεί που ζητούσε στρατιωτική βοήθεια από τη Δύση, το Κίεβο έχει εξελιχθεί σε κόμβο στρατιωτικής βιομηχανικής παραγωγής και τεχνικής καινοτομίας. Αρκετές αραβικές χώρες έχουν ζητήσει τη βοήθειά του για την κατάρριψη των ιρανικών Shahed. Το σημαντικότερο όπλο που λείπει τώρα από την Ουκρανία, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, είναι τα αμερικανικής κατασκευής συστήματα Patriot. Είναι το μόνο σύστημα ικανό να καταρρίπτει ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, που πέφτουν κάθε νύχτα στην Ουκρανία.
Την Κυριακή, ο Ζελένσκι είχε συνομιλίες στην Ντάουνινγκ Στριτ με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Ο Ζελένσκι επανέλαβε την έκκλησή του προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να «σφραγίσουν» τον ουρανό της Ουκρανίας - με άλλα λόγια, να βοηθήσουν την Ουκρανία να αποκρούει τις μεγάλης κλίμακας ρωσικές επιθέσεις με drones και πυραύλους. Εκτός από αντιβαλλιστικά συστήματα αναχαίτισης, ζητά επίσης οικονομική στήριξη για να μετατρέψει τις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας σε έναν ευρωπαϊκού τύπου επαγγελματικό στρατό.
Αναγνωρίζει ότι οι πύραυλοι Patriot είναι ακριβοί, με κόστος 4 εκατ. δολάρια ο καθένας. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν διαθέτει δικό του πρόγραμμα αντιβαλλιστικών πυραύλων. Αλλά πιστεύει ότι το Λονδίνο, το Παρίσι, το Βερολίνο και άλλα κράτη της ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστούν για να δημιουργήσουν μια εναλλακτική στην αμερικανική εκδοχή. Σε αντάλλαγμα, η Ουκρανία είναι έτοιμη να μοιραστεί με τους Ευρωπαίους φίλους της την εμπειρία που απέκτησε, με μεγάλο κόστος, στον πόλεμο με drones. «Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ανάμεσά τους. Και το ΝΑΤΟ ενδιαφέρεται πολύ γι’ αυτό. Είναι ανεκτίμητες πληροφορίες. Υπάρχει τεράστιος όγκος», επισημαίνει.
Όσον αφορά τις εξελίξεις στο πεδίο, ο Ζελένσκι διστάζει να μιλήσει για μελλοντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Όμως οι επιθέσεις με drones μεγάλου και μεσαίου βεληνεκούς έχουν καταστήσει το όνειρο της επιστροφής της Κριμαίας -που προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014- μια δελεαστική, αν και μακρινή, πιθανότητα. Οι ουκρανικές δυνάμεις καταστρέφουν τις υποδομές εφοδιασμού της χερσονήσου και πλήττουν άλλους στρατιωτικούς και ενεργειακούς στόχους σε ολόκληρη την κατεχόμενη νότια Ουκρανία, λέει. «Όλα αφορούν κρίσιμες υποδομές. Αυτό τους βοηθά να στρατιωτικοποιούν την Κριμαία μας. Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό», προσθέτει.
Οι Ρώσοι νιώθουν πλέον τι σημαίνει πόλεμος
Παράλληλα, επισημαίνει ότι πλέον έχει αλλάξει η κατάσταση και εντός της Ρωσίας. Για πολύ καιρό, πολλοί Ρώσοι προσπαθούσαν να αγνοήσουν τον πόλεμο που μαίνεται στην άλλη πλευρά των ουκρανικών συνόρων. Ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι ο σκοπός των πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς -με drones να πετούν πάνω από πολυκατοικίες στην ευρύτερη περιοχή της Μόσχα και στην Αγία Πετρούπολη- είναι να κάνουν τους Ρώσους να «νιώσουν» τι σημαίνει πόλεμος. «Νίκη σε αυτόν τον πόλεμο θα είναι όταν η ρωσική κοινωνία αναγνωρίσει ότι ο πόλεμος είναι φρικτός, ότι ο πόλεμος είναι τραγωδία όχι για κάποιον, κάπου, αλλά για τους ίδιους. Και πιστεύω ότι αυτή είναι η δυναμική», σημειώνει.
Τον Μάιο, ο Ρώσος ολιγάρχης Ρομάν Αμπράμοβιτς ταξίδεψε μυστικά στο Κίεβο για συνομιλίες με τον Ζελένσκι. Ο Ζελένσκι αναφέρει ότι είπε στον Αμπράμοβιτς πως δεν θα εγκατέλειπε ποτέ την περιοχή του Ντονμπάς, όπως επιθυμεί η Μόσχα. Αναφερόμενος στη συνάντηση, δηλώνει: «Νομίζω ότι γύρω από τον Πούτιν υπάρχουν διαφορετικοί άνθρωποι. Οι μισοί θέλουν να συνεχιστεί αυτός ο πόλεμος. Οι μισοί θέλουν να σταματήσει. Και νομίζω ότι οι άνθρωποι του επιχειρείν καταλαβαίνουν ότι η οικονομία βρίσκεται σε τραγική κατάσταση στη Ρωσία. Είναι πολύ κοντά στην κατάρρευση».
Ο Ζελένσκι παραχώρησε τη συνέντευξη στον Guardian λίγο πριν τη συνάντησή του με τον βασιλιά Κάρολο. Οι δύο άνδρες φαίνεται να έχουν αναπτύξει μια θερμή σχέση εμπιστοσύνης. Ο Ζελένσκι έχει αποκαλύψει στο παρελθόν ότι ο μονάρχης παρότρυνε τον Ντόναλντ Τραμπ, κατά την επίσκεψή του Αμερικανού προέδρου στο Ηνωμένο Βασίλειο πέρυσι, να στηρίξει την Ουκρανία, κάτι που ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίζεται σαφώς απρόθυμος να κάνει.
Αν ο πόλεμος συνεχίσει να εξελίσσεται καλά, θα μπορούσε άραγε ο μονάρχης να επισκεφθεί κάποια μέρα το παλάτι του ίδιου του Ζελένσκι στο Κίεβο;
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας χαμογελά πλατιά ακούγοντας ερώτηση. «Ξέρετε, σήμερα το πρωί, όταν μίλησα τηλεφωνικά με τη σύζυγό μου [Ολένα], με όλο τον σεβασμό προς τον Κιρ [Στάρμερ], η σύζυγός μου έστειλε πρώτα τους χαιρετισμούς της στον βασιλιά. Και μετά στον πρωθυπουργό», εξομολογείται. «Η Ουκρανία αγαπά την αυτού μεγαλειότητα. Θα ήθελα πάρα πολύ να τον προσκαλέσω στο Κίεβο. Ίσως φέτος. Δεν ξέρω από άποψη ασφάλειας, αλλά φυσικά θέλουμε να τον δούμε», καταλήγει.
