Η ιστορία, με έναν τρόπο σχεδόν ειρωνικό και απόλυτα δίκαιο, έχει την τάση να επιστρέφει τα νομίσματα με την ίδια ακριβώς αξία. Η κραταιά Γερμανία, η χώρα που για μια δεκαετία κουνούσε το δάχτυλο στους λαούς του ευρωπαϊκού Νότου με υπεροψία, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με το φάντασμα των δικών της δομικών αδιεξόδων.
Μετά την οριστική ρήξη των σχέσεων με τη Μόσχα και τη βίαιη διακοπή των ροών του φθηνού ρωσικού φυσικού αερίου –που αποτελούσε το μυστικό καύσιμο της βαριάς βιομηχανίας της– η γερμανική οικονομική μηχανή έχει πάθει ολική εμπλοκή και αδυνατεί πλέον να ανακάμψει.
Η δημόσια κατακραυγή για την κυβέρνηση του Καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς διογκώνεται καθημερινά. Εκλέχθηκε με βαρύγδουπες υποσχέσεις για «αναθέρμανση» της παραγωγής, όμως τα αποτελέσματα των επιλογών του είναι απόλυτα πενιχρά. Η δημοτικότητά του κατακρημνίζεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς η χώρα βυθίζεται στην εσωστρέφεια.
Από τον στραγγαλισμό της Ελλάδας, στην ύφεση του Βερολίνου
Η οικονομική στασιμότητα της Γερμανίας δεν είναι συγκυριακή, αλλά βαθιά δομική. Αφού διολίσθησε σε επίσημη συρρίκνωση το 2023 και το 2024, με το ΑΕΠ να μειώνεται κατά 0,2% και 0,3% αντίστοιχα, οι «σοφοί» του Βερολίνου άρχισαν να πανικοβάλλονται. Ο πληθυσμός γερνάει με γεωμετρική πρόοδο και η μαζική συνταξιοδότηση της γενιάς των baby boomers τινάζει στον αέρα τον προϋπολογισμό για τις συντάξεις και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Την ίδια στιγμή, το γερμανικό εξαγωγικό μοντέλο δέχεται συντριπτικά πλήγματα. Οι αστρονομικές τιμές της ενέργειας, ως απόρροια της σύγκρουσης στην Ουκρανία αλλά και του πολέμου στο Ιράν με το συνεπακόλουθο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, έχουν γονατίσει τα εργοστάσιά τους. Αν προσθέσει κανείς την επιθετική εμπορική κυριαρχία της Κίνας στη μεταποίηση και τους εξοντωτικούς δασμούς που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ, η γερμανική βιομηχανία μοιάζει με ανήμπορο γίγαντα.
Το οικονομικό συμβούλιο αναγκάστηκε να υποβαθμίσει τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη στο ισχνό 0,5%, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να σκαρφαλώσει στο 3,0%. Οι Γερμανοί οικονομολόγοι τρέμουν πλέον ανοιχτά την επιστροφή σε μια παρατεταμένη υφεσιακή τροχιά.
Η θεία δίκη: Οι «Σοφοί» ζητούν αίμα και λιτότητα από τους ίδιους τους Γερμανούς
Μέσα σε αυτό το ζοφερό κλίμα, το Γερμανικό Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων απηύθυνε μια δραματική προειδοποίηση στον Καγκελάριο Μερτς. Σύμφωνα με αποκαλύψεις του Politico, οι κορυφαίοι τεχνοκράτες της χώρας απαιτούν πλέον την άμεση εφαρμογή σκληρών μέτρων λιτότητας και το δραστικό πετσούκομμα των κοινωνικών δαπανών, προκειμένου να αποφευχθεί μια μόνιμη οικονομική αποτελμάτωση.
Πόσο βαθιά ειρωνικό, αλήθεια;
Οι ίδιοι άνθρωποι που σχεδίασαν τα πιο απάνθρωπα προγράμματα λιτότητας για άλλους, τώρα βρίσκονται εγκλωβισμένοι στον ίδιο τους τον ιστό. Ο Μερτς δίνει έναν απέλπιδα αγώνα δρόμου για να συγκροτήσει ένα πακέτο σαρωτικών, επώδυνων μεταρρυθμίσεων στη φορολογία, την υγεία και το συνταξιοδοτικό, προσπαθώντας να κρατήσει ισορροπίες στον ιδεολογικά ασύμβατο συνασπισμό Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών.
Το πικρό ποτήρι της κοινωνικής ασφάλισης
Το μέλος του συμβουλίου, Μόνικα Σνίτσερ, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, δηλώνοντας ότι χωρίς άμεσες και βίαιες περικοπές, οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων θα αγγίξουν το 50% των μικτών αποδοχών τους μέχρι το 2040.
«Γνωρίζουμε ποιες θα είναι οι αρνητικές συνέπειες», ομολόγησε με κυνισμό. «Αυτό θα σημάνει δραματική μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Οι πολίτες θα καταναλώνουν λιγότερο και δεν θα έχουν κίνητρο να εργαστούν, ενώ το εργατικό κόστος για τις επιχειρήσεις θα εκτοξευθεί. Η ανάγκη για σκληρά μέτρα είναι τεράστια».
Παράλληλα, ο οικονομολόγος Γκάμπριελ Φέλμπερμαϊρ παραδέχθηκε με έκδηλη αμηχανία: «Οι δασμοί και η ενεργειακή κρίση πλήττουν θανάσιμα τη Γερμανία. Παρακολουθούμε τις εξελίξεις με κομμένη την ανάσα. Κάθε μέρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, το χειρότερο σενάριο της καθολικής στασιμότητας έρχεται πιο κοντά».
Η ώρα της λογοδοσίας: Όταν μας έριχναν στον λάκκο και μας χλεύαζαν
Δεν μπορεί, όμως, κανείς να μην σταθεί στη μέγιστη ηθική δικαιοσύνη αυτού του ναυαγίου. Πώς ξεχνιέται η περίοδος που το Βερολίνο, με μια πρωτοφανή εκδικητικότητα, έριχνε την Ελλάδα στον λάκκο των μνημονίων; Τότε που τα γερμανικά ταμπλόιντ και οι πολιτικοί τους μας αποκαλούσαν «τεμπέληδες», «απατεώνες» και μας χλεύαζαν από τις τηλεοράσεις τους, απαιτώντας να πουλήσουμε τα νησιά και την ιστορία μας για να ξεπληρώσουμε τα δικά τους τραπεζικά κέρδη.
Από εκείνα τα απάνθρωπα μνημόνια που επέβαλαν με το ζόρι, καταστράφηκαν εκατομμύρια ελληνικές οικογένειες, έκλεισαν χιλιάδες επιχειρήσεις και, το πιο τραγικό, χάθηκαν χιλιάδες Έλληνες αδελφοί μας που οδηγήθηκαν στην αυτοκτονία από την απόγνωση. Τότε, για το Βερολίνο, αυτά ήταν απλώς «αναγκαίες θυσίες» και «λογιστικά μεγέθη». Δεν έδειξαν ούτε ίχνος συμπόνιας.
Σήμερα, λοιπόν, που οι «σοφοί» της Γερμανίας έντρομοι βλέπουν το δικό τους οικοδόμημα να καταρρέει και καλούν την κυβέρνησή τους να πάρει τα ίδια, δολοφονικά μέτρα λιτότητας κατά των Γερμανών πολιτών, η απάντηση της ιστορίας είναι εκκωφαντική. Ο χλευασμός επέστρεψε εκεί που γεννήθηκε. Οι αρχιτέκτονες της ευρωπαϊκής εξαθλίωσης καλούνται τώρα να ζήσουν κάτω από τη σκιά των δικών τους συνταγών. Η δικαιοσύνη, έστω και αργά, αποδίδεται.