Λίγες μόλις ώρες αφότου ο διαβόητος βαρόνος των ναρκωτικών, Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες (ευρύτερα γνωστός ως Ελ Μέντσο), έπεσε νεκρός υπό κράτηση έπειτα από αιματηρή επιχείρηση στο Χαλίσκο, η μεξικανική κυβέρνηση έσπευσε να πανηγυρίσει για ένα «καθοριστικό πλήγμα» κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Η πραγματικότητα, ωστόσο, στο πεδίο είναι ριζικά διαφορετική και άκρως εφιαλτική.
Το κενό εξουσίας πυροδότησε ένα νέο, ανεξέλεγκτο κύμα βίας, μετατρέποντας ολόκληρες περιοχές σε ανοιχτές εμπόλεμες ζώνες, με τις αντίπαλες φατρίες να επιδίδονται σε έναν λυσσαλέο αγώνα αλληλοεξόντωσης για τον απόλυτο έλεγχο.

Ο Εμφύλιος της Σιναλόα και η Πόλη - Φάντασμα
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται το Κουλιακάν της πολιτείας Σιναλόα. Το άλλοτε πανίσχυρο καρτέλ της περιοχής, μία από τις πιο αδίστακτες εγκληματικές οργανώσεις παγκοσμίως, σπαράσσεται εδώ και 1,5 χρόνο από έναν ανηλεή εσωτερικό πόλεμο. Η ρήξη προήλθε έπειτα από προδοσία κορυφαίων στελεχών που οδήγησε στην απομάκρυνση και σύλληψη του ιστορικού ηγέτη, Ισμαήλ Ζαμπάντα (γνωστού ως «Ελ Μάγιο»), ο οποίος πλέον βρίσκεται στα χέρια των αμερικανικών αρχών.
Το Κουλιακάν, μια πόλη άλλοτε γεμάτη ζωή, εμπορικά κέντρα και πολυτέλεια, σήμερα νεκρώνει με τη δύση του ηλίου. Παρά την ανάπτυξη χιλιάδων ομοσπονδιακών στρατιωτών και τα συνεχή σημεία ελέγχου, οι δολοφονίες αγγίζουν κατά μέσο όρο τις 5 με 6 καθημερινά. Οι κλήσεις στα ασθενοφόρα έχουν αυξηθεί κατά 70% τον τελευταίο χρόνο.
Οι επιθέσεις δεν γνωρίζουν όρια: σχολεία, νοσοκομεία, ακόμα και κηδείες γίνονται στόχοι. Σοκαριστικές είναι οι εικόνες με ακρωτηριασμένα πτώματα σε εμπορικά κέντρα (στα οποία έχουν αφαιρεθεί τα μάτια και έχει γδαρθεί το κρανίο), συνοδευόμενα από σημειώματα αντίπαλων φατριών που προειδοποιούν: «Ερχόμαστε για τους υπόλοιπους». Ακόμα και ανήλικοι, όπως ένας 16χρονος που εκτελέστηκε πάνω στο ποδήλατό του, πέφτουν νεκροί στα διασταυρούμενα πυρά.

Ο Κυνισμός των Καρτέλ και ο Γολγοθάς των Μανάδων
Οι ίδιοι οι εκτελεστές των καρτέλ παραμένουν απολύτως κυνικοί. Πάνοπλα μέλη φατριών ζητούν ανοιχτά την πλήρη απόσυρση του κράτους, ώστε να αφεθούν ελεύθεροι να αλληλοεξοντωθούν μέχρι να μείνει μόνο ένας νικητής. «Πολλοί αθώοι πεθαίνουν. Παιδιά πεθαίνουν. Ο πόλεμος θα συνεχιστεί και τίποτα δεν θα ηρεμήσει μέχρι να μείνει μία μόνο φατρία», δηλώνουν με χαρακτηριστική ψυχρότητα.
Την ίδια στιγμή, η απόγνωση ξεχειλίζει στους συγγενείς των θυμάτων. Η βία αυξάνει δραματικά τον αριθμό των αγνοουμένων. Γυναίκες, οργανωμένες σε ομάδες, οργώνουν τα εγκαταλελειμμένα χωράφια με φτυάρια και μεταλλικές ράβδους, αναζητώντας τα παιδιά τους σε πρόχειρους, ομαδικούς τάφους. «Καμία μάνα δεν θα σταματήσει να ψάχνει το παιδί της», αναφέρει χαρακτηριστικά μητέρα που αγνοεί τον γιο της από το 2020. Οι έρευνές της έχουν ήδη οδηγήσει στον εντοπισμό 250 σορών και δεκάδων ζωντανών.

Η Φαιντανύλη και η Σύγκρουση με τις ΗΠΑ
Στον πυρήνα αυτής της αιματοχυσίας βρίσκεται η φαιντανύλη, το θανατηφόρο συνθετικό οπιοειδές που αποφέρει αμύθητα κέρδη. Σε υπόγεια εργαστήρια που ελέγχουν τα καρτέλ, το κάθε κιλό αξίζει 20.000 δολάρια, ενώ η τιμή του εκτοξεύεται στα 29.000 δολάρια όταν φτάσει στις πιάτσες της Νέας Υόρκης.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει τη σφοδρή αντίδραση της Ουάσιγκτον. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει χαρακτηρίσει ευθέως τα καρτέλ ως «τρομοκρατικές οργανώσεις» και τη φαιντανύλη ως «όπλο μαζικής καταστροφής», αφήνοντας ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής δράσης.

Από την πλευρά της, η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, υπεραμύνεται των κυβερνητικών χειρισμών, υποστηρίζοντας ότι έχει ήδη επιτευχθεί μείωση της ροής φαιντανύλης προς τις ΗΠΑ κατά 50%. Ωστόσο, η ζοφερή εικόνα στους δρόμους διαψεύδει κάθε αφήγημα ομαλότητας.
Μέσα στο απόλυτο σκοτάδι, η μόνη ελπίδα έρχεται από τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των διασωστών. Πρόσφατα, κατάφεραν να εντοπίσουν και να σταθεροποιήσουν δύο περαστικούς που τραυματίστηκαν βαριά από διασταυρούμενα πυρά στο κέντρο της πόλης. Ήταν, τραγικά, οι πρώτοι επιζώντες που εντόπισαν μετά από μήνες.