Ένα σαφές και ηχηρό μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση, και κυρίως προς την πλευρά της Μόσχας, έστειλε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, τοποθετούμενος για άλλη μια φορά επί του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία. Ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας, απορρίπτοντας πλήρως τα αφηγήματα που επιχειρούν να προσδώσουν μεταφυσικό ή θρησκευτικό χαρακτήρα στη σύγκρουση, χαρακτήρισε την εισβολή ως μια πράξη καθαρά «επεκτατική» και «ανίερη».
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται να απαντήσει εμμέσως πλην σαφώς στη ρητορική που έχει αναπτυχθεί από κύκλους του Πατριαρχείου Μόσχας, οι οποίοι κατά καιρούς έχουν χαρακτηρίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ως «ιερό πόλεμο» για την υπεράσπιση των παραδοσιακών αξιών.
Αποδόμηση του αφηγήματος περί «Ιερού Πολέμου»
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ήταν κατηγορηματικός. Υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει καμία θεολογική ή ηθική βάση που να δικαιολογεί τη βία και την καταπάτηση της εδαφικής ακεραιότητας ενός κυρίαρχου κράτους.
«Ο πόλεμος αυτός είναι καταστροφικός, είναι επεκτατικός και σίγουρα δεν είναι ιερός», φέρεται να δήλωσε, τονίζοντας πως η Εκκλησία οφείλει να είναι παράγοντας ειρήνης και καταλλαγής και όχι να ευλογεί τα όπλα.
Η στάση του Φαναρίου παραμένει σταθερή από την πρώτη στιγμή της εισβολής, στηρίζοντας τον δοκιμαζόμενο ουκρανικό λαό και την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας, ενώ καταδικάζει τη χρήση της θρησκείας ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
Έκκληση για Ειρήνη και Δικαιοσύνη
Παράλληλα, ο Οικουμενικός Πατριάρχης έκανε έκκληση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, επισημαίνοντας το τεράστιο ανθρωπιστικό κόστος της σύγκρουσης. Αναφέρθηκε στα θύματα, στους πρόσφυγες και στην καταστροφή των υποδομών, καλώντας τη διεθνή κοινότητα και τους χριστιανούς σε όλο τον κόσμο να προσευχηθούν και να εργαστούν για την επικράτηση της δίκαιης ειρήνης.
Η παρέμβαση αυτή θεωρείται βαρύνουσας σημασίας, καθώς υπενθυμίζει ότι η πνευματική ηγεσία της Ορθοδοξίας διαχωρίζει πλήρως τη θέση της από τις πολιτικές φιλοδοξίες του Κρεμλίνου, υπερασπιζόμενη τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και της χριστιανικής διδασκαλίας.
