Η Ιαπωνία επανεκκίνησε έναν αντιδραστήρα στο μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο στον κόσμο, σχεδόν 15 χρόνια μετά την καταστροφή στο εργοστάσιο της Φουκουσίμα που ανάγκασε τη χώρα να κλείσει όλους τους πυρηνικούς αντιδραστήρες της. Ο αντιδραστήρας αρ. 6 στο εργοστάσιο Kashiwazaki-Kariwa που βρίσκεται βορειοδυτικά του Τόκιο επανεκκινήθηκε σήμερα (21/1). Καθυστέρησε κατά μία ημέρα λόγω δυσλειτουργίας συναγερμού και αναμένεται να ξεκινήσει την εμπορική λειτουργία του τον επόμενο μήνα.
Αυτή είναι η τελευταία φάση της επανεκκίνησης της πυρηνικής ενέργειας στην Ιαπωνία, η οποία έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει. Ο έβδομος αντιδραστήρας δεν αναμένεται να επαναλειτουργήσει πριν από το 2030 και οι υπόλοιποι πέντε θα μπορούσαν να παροπλιστούν. Αυτό αφήνει τον σταθμό με πολύ λιγότερη χωρητικότητα από ό,τι είχε κάποτε όταν λειτουργούσαν και οι επτά αντιδραστήρες: 8,2 γιγαβάτ.
Η Ιαπωνία, η οποία ανέκαθεν βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές ενέργειας, ήταν από τις πρώτες χώρες που υιοθέτησαν την πυρηνική ενέργεια. Ωστόσο, αυτές οι φιλοδοξίες ναυάγησαν το 2011 από αυτό που πλέον θεωρείται μία από τις χειρότερες πυρηνικές καταστροφές στην ιστορία.
Η τήξη των αντιδραστήρων στη Φουκουσίμα Νταϊίτσι, η οποία προκλήθηκε από τον ισχυρότερο σεισμό που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ιαπωνία, οδήγησε σε διαρροή ραδιενέργειας. Προκάλεσε τραύμα στις τοπικές κοινότητες που εκκενώθηκαν και πολλές δεν έχουν επιστρέψει παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις ότι ήταν ασφαλές να το κάνουν.
Οι επικριτές λένε ότι η ιδιοκτήτρια εταιρεία του εργοστασίου, Tokyo Electric Power Company, ή Tepco, δεν ήταν προετοιμασμένη και η αντίδραση τόσο της ίδιας όσο και της κυβέρνησης δεν ήταν καλά συντονισμένη. Μια ανεξάρτητη κυβερνητική έκθεση το χαρακτήρισε «ανθρωπογενή καταστροφή» και κατηγόρησε την Tepco, αν και αργότερα ένα δικαστήριο αθώωσε τρία στελέχη της για αμέλεια.
Ωστόσο, ο φόβος και η έλλειψη εμπιστοσύνης τροφοδότησαν την αντίθεση του κοινού στην πυρηνική ενέργεια και η Ιαπωνία ανέστειλε ολόκληρο τον στόλο των 54 αντιδραστήρων της λίγο μετά την καταστροφή της Φουκουσίμα. Έχει περάσει την τελευταία δεκαετία προσπαθώντας να αφυπνίσει αυτούς τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, καθώς προσπαθεί να επεκτείνει την πηγή καθαρής ενέργειας για να φτάσει σε μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050.
Από το 2015, έχει επανεκκινήσει 15 από τους 33 λειτουργικούς αντιδραστήρες της. Το εργοστάσιο Kashiwazaki-Kariwa είναι το πρώτο από αυτά που ανήκουν στην Tepco που τίθενται ξανά σε λειτουργία. Πριν από το 2011, η πυρηνική ενέργεια αντιπροσώπευε σχεδόν το 30% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ιαπωνίας και η χώρα σχεδίαζε να αυξήσει το ποσοστό αυτό στο 50% έως το 2030. Το ενεργειακό της σχέδιο πέρυσι αποκάλυψε έναν πιο ήπιο στόχο: θέλει η πυρηνική ενέργεια να καλύπτει το 20% των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια έως το 2040.
Η παγκόσμια δυναμική αυξάνεται γύρω από την πυρηνική ενέργεια, με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας να εκτιμά ότι η παγκόσμια πυρηνική ισχύς θα μπορούσε να υπερδιπλασιαστεί έως το 2050. Στην Ιαπωνία, από το 2023, η πυρηνική ενέργεια αντιπροσώπευε μόλις το 8,5% της ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι, η οποία ανέλαβε τα καθήκοντά της τον Οκτώβριο, έχει τονίσει τη σημασία της πυρηνικής ενέργειας για την ενεργειακή αυτάρκεια της Ιαπωνίας. Ειδικά καθώς η Ιαπωνία αναμένει αύξηση της ζήτησης ενέργειας λόγω των κέντρων δεδομένων και της κατασκευής ημιαγωγών.
Πέρα από τον φόβο μιας νέας καταστροφής όπως αυτή της Φουκουσίμα, μια σειρά από σκάνδαλα έχουν επίσης κλονίσει την εμπιστοσύνη του κοινού. Το εργοστάσιο Kashiwazaki-Kariwa ειδικότερα βρέθηκε μπλεγμένο σε μερικά από αυτά. Το 2023, ένας από τους υπαλλήλους του έχασε μια στοίβα εγγράφων αφού την τοποθέτησε πάνω στο αυτοκίνητό του και την ξέχασε εκεί πριν φύγει με το αυτοκίνητο. Τον Νοέμβριο, διαπιστώθηκε ότι ένας άλλος είχε χειριστεί εσφαλμένα εμπιστευτικά έγγραφα.
Αυτό που συνέβη στη Φουκουσίμα έστρεψε την ιαπωνική κοινή γνώμη εναντίον αυτού που είχε χαιρετιστεί ως μια προσιτή και βιώσιμη μορφή ενέργειας. Χιλιάδες κάτοικοι υπέβαλαν ομαδικές αγωγές κατά της Tepco και της ιαπωνικής κυβέρνησης, απαιτώντας αποζημίωση για ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία, συναισθηματική δυσφορία και προβλήματα υγείας που φέρονται να συνδέονται με την έκθεση σε ακτινοβολία.
Πολλοί παραμένουν αντίθετοι στην αναβίωση της πυρηνικής ενέργειας στην Ιαπωνία. Το 2023, η απελευθέρωση επεξεργασμένου ραδιενεργού νερού από το πυρηνικό εργοστάσιο της Φουκουσίμα Νταϊίτσι προκάλεσε άγχος και θυμό τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό . Τα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας έχουν ενισχυθεί μετά τη Φουκουσίμα. Η NRA, ένα υπουργικό συμβούλιο που ιδρύθηκε το 2012, επιβλέπει τώρα την επανεκκίνηση των πυρηνικών σταθμών της χώρας.
