Ο καθηγητής κ. Ιωάννης Μάζης αναλύει σε βάθος τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα: το Δόγμα Μονρόε επιστρέφει – και μαζί του ένας αόρατος πόλεμος για την κυριαρχία του πλανήτη. Από τη Βενεζουέλα έως την Ουκρανία, από την Κούβα έως την Τουρκία, οι ισορροπίες αλλάζουν. Οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα επαναχαράσσουν τις «ζώνες επιρροής», ενώ το Διεθνές Δίκαιο μοιάζει πιο αδύναμο από ποτέ.
Ποιο είναι το πραγματικό μήνυμα του Τραμπ;
Υπάρχουν μυστικές συμφωνίες με Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ;
Πώς η ισχύς παραμερίζει το Δίκαιο και τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα;
Η ανάλυση του κ. Μάζη αποκαλύπτει την ευρύτερη στρατηγική που διαμορφώνεται πίσω από τις κινήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα - μια στρατηγική που, σύμφωνα με τον ίδιο, αναβιώνει το ιστορικό Δόγμα Μονρόε του 1823. Ο κ. Μάζης εξηγεί ότι το δόγμα αυτό, θεσμοθετημένο από τον ομώνυμο Αμερικανό πρόεδρο, αποτέλεσε τη θεμελιώδη αρχή της αμερικανικής πολιτικής ασφαλείας: κανένα ξένο κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει στο “δυτικό ημισφαίριο”, το οποίο οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται ως το δικό τους «ζωτικό χώρο».
Ο κ. Μάζης τοποθετεί την αμερικανική στάση μέσα σε ένα διαχρονικό πλαίσιο ηγεμονικής συμπεριφοράς: κάθε μεγάλη δύναμη θεωρεί ότι έχει δικαίωμα να ελέγχει μια συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη συμφερόντων. Όπως η Γερμανία έβλεπε ως Lebensraum την Ευρώπη ή η Ρωσία τον «εγγύς εξωτερικό» (Near Abroad), έτσι και οι ΗΠΑ βλέπουν τη Λατινική Αμερική ως προέκταση της ασφάλειάς τους.
Η κρίση της Βενεζουέλας, επομένως, δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο, αλλά τη διασφάλιση του αμερικανικού γεωπολιτικού χώρου απέναντι στη ρωσοκινεζική επιρροή. Όπως σημειώνει ο κ. Μάζης, η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται τη διείσδυση Μόσχας και Πεκίνου στη Βενεζουέλα ως παραβίαση του “χώρου Μονρόε” και επιχειρεί την «επαναφορά στην τάξη».
Ο κ. Μάζης δεν αποκλείει το ενδεχόμενο σιωπηρής συνεννόησης μεταξύ Τραμπ, Πούτιν και Κίνας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αμερικανική στάση έναντι της Βενεζουέλας ίσως συνοδεύεται από αμοιβαίες παραχωρήσεις: κατανόηση των ρωσικών ανησυχιών στην Ουκρανία, με αντάλλαγμα ανοχή της Μόσχας στην αμερικανική δράση στο δυτικό ημισφαίριο.
δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι «η Κίνα μπορεί να συνεχίσει να απολαμβάνει το βενεζουελάνικο πετρέλαιο» εκλαμβάνεται από τον κ. Μάζη ως «κλείσιμο του ματιού» στο Πεκίνο – μια προσπάθεια να κατευναστούν οι αντιδράσεις των ασιατικών δυνάμεων και να μείνει ανοιχτό το κανάλι της συνεργασίας. Ο κ. Μάζης προειδοποιεί ότι η Κούβα θα είναι ο επόμενος κρίκος αυτής της αμερικανικής “ανασύνταξης”. Με την αμερικανική βάση του Γκουαντάναμο να λειτουργεί αδιάλειπτα από την εποχή του Κάστρο, η Ουάσιγκτον δεν εγκατέλειψε ποτέ την παρουσία της στην Καραϊβική.
Οι δηλώσεις του γερουσιαστή Μάρκο Ρούμπιο, κουβανικής καταγωγής, δείχνουν, σύμφωνα με τον καθηγητή, μια ευρύτερη στρατηγική «εκκαθάρισης» του παλαιού καθεστώτος. Στο δεύτερο μέρος της ανάλυσής του, ο κ. Μάζης κάνει μια βαθύτερη φιλοσοφική τομή: Το Διεθνές Δίκαιο, λέει, αποτελεί μεν ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του ανθρώπου, αλλά χωρίς την ισχύ δεν μπορεί να σταθεί.
Όταν οι μεγάλες δυνάμεις παρεμβαίνουν, το δίκαιο παραγκωνίζεται από τη δύναμη — και αυτή είναι η μόνιμη πραγματικότητα της διεθνούς ιστορίας. Ο κ. Μάζης αναφέρεται στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπονοώντας διασυνδέσεις της Τουρκίας με το διεθνές εμπόριο ναρκωτικών. Παρά τις “φιλικές” δηλώσεις του Τραμπ προς τον Τούρκο ηγέτη, ο κ. Μάζης τονίζει πως οι σχέσεις αυτές είναι ψυχρά εμπορικές: «Ο Τραμπ είναι έμπορος – θα σε κεράσει καφέ, αλλά θα πληρώσεις».
