Αν και είναι απίθανα, ωστόσο ορισμένα ενδεχόμενα αποτελέσματα στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ θα ήταν ενοχλητικά. Τί θα συνέβαινε, άραγε, αν ουδείς εκ των υποψηφίων λάβει τον απαραίτητο αριθμό των 270 εκλεκτόρων;
Οι αμερικανοί θα εκλέξουν το νέο τους πρόεδρο στις 8 Νοεμβρίου, και αυτά είναι μερικά από τα πιθανά σενάρια, που αν συνέβαιναν –όσο κι αν φαντάζουν απίθανα- θα ήταν ιδιαιτέρως ενοχλητικά. Τα σενάρια αυτά αναφέρονται στις πιθανότητες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των προεδρικών εκλογών.
Οι περισσότερες εκλογικές προβλέψεις δεν περιλαμβάνουν κάποιες τρελλές επιλογές. Αλλά τι θα γίνει αν οι υποψήφιοι ισοψηφήσουν ή ουδείς εξ αυτών καταφέρει να συγκεντρώσει τον απαραίτητο αριθμό εκλεκτόρων. Και αν ισοψηφήσουν για δεύτερη φορά μετά την μεσολάβηση του Κογκρέσου; Μπορεί ο οποιοσδήποτε υποψήφιος να αμφισβητήσει τα αποτελέσματα;
Είναι πιθανή μια ισοψηφία μεταξύ Κλίντον και Τραμπ;
Οι προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ είναι έμμεσες και διεξάγονται σε δύο στάδια. Πρώτον, κάθε Πολιτεία αυτούς που θα εκπροσωπήσουν τη λαϊκή βούληση. Δηλαδή, το κλειδί για την εκλογή δεν είναι κάποιος υποψήφιος να συγκεντρώσει την πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου, αλλά τις ψήφους των περισσότερων από τους 538 εκλεκτόρων.
Στον Λευκό Οίκο θα εγκατασταθεί ο υποψήφιος που θα λάβει, τουλάχιστον, 270 από τις συνολικά 538 ψήφους των εκλεκτόρων, αλλά μπορεί να λάβει 269. Όσο κι αυτό φαντάζει απίθανο, ωστόσο στην εκλογική διαδικασία τίποτε δεν αποκλείεται, ειδικά σ’ αυτές τις εκλογές που όλα πάνε «στραβά κι ανάποδα», όπως γράφει χαρακτηριστικά το περιοδικό TIME, το οποίο εξηγεί και απαριθμεί όλες τις περιπτώσεις ισοπαλίας.
Σύμφωνα με το περιοδικό, αν και τα στοιχεία των διαφόρων στατιστικών ποικίλλουν, ωστόσο υπάρχουν 126 πιθανότητες να υπάρξει ισοψηφία σε διάφορες Πολιτείες. Η λίστα του RealClearPolitics κατεβάζει τις πιθανότητες ισοψηφίας στις 26 σε 12 Πολιτείες.
Με βάση αυτές τις στατιστικές «το πιθανότερο σενάριο είναι κάποιος τρίτος υποψήφιος να κερδίσει σε μια από τις Πολιτείες, όπως η Γιούτα», για παράδειγμα ο Γκάρυ Τζόνσον του Φιλελεύθερου Κόμματος ή ο ανεξάρτητος υποψήφιος πρώην πράκτορας της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, Έβαν Μακ Μούλαν, ο οποίος έχει προβλέψει πως ούτε η Κλίντον ούτε ο Τραμπ θα καταφέρει να συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 270 εκλεκτόρων.
Τί γίνεται σε περίπτωση ισοψηφίας;
Εάν οι υποψήφιοι ισοψηφήσουν ή δεν καταφέρουν να συγκεντρώσουν τον απαιτούμενο αριθμό εκλεκτόρων, τότε οι 50 εκπρόσωποι των Πολιτειών στην Βουλή των Αντιπροσώπων θα αποφασίσουν για το μέλλον της χώρας με τις 50 ψήφους τους, δηλαδή μία για κάθε Πολιτεία.
«Εδώ το πράγμα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον», λέει το TIME, διότι τώρα «οι Ρεπουμπλικάνοι ελέγχουν 33 αντιπροσώπους στο Κογκρέσο και οι Δημοκρατικοί ελέγχουν 14», ενώ σε τρεις Πολιτείες (New Hampshire, Maine και New Jersey) υπάρχει ισοπαλία. Ωστόσο, θα είναι η να είναι η νέα σύνοδος του Κογκρέσου, που θα συγκληθεί στις 3 του Ιανουαρίου του 2017, η οποία θα ψηφίσει.
Τί θα συμβεί αν και στη δεύτερη ψηφοφορία στο Κογκρέσο υπάρξει ισοψηφία;
Και στην δεύτερη ψηφοφορία δεν αποκλείεται να υπάρξει εκ νέου ισοψηφία (25 και 25). Στην περίπτωση αυτή, τόσο η Κλίντον, όσο και ο Τραμπ αποκλείονται από την διεκδίκηση της προεδρίας, σύμφωνα με την Δωδέκατη Τροποποίηση του Συντάγματος των ΗΠΑ και την Εικοστή Τροπολογία, αν η Βουλή των Αντιπροσώπων αποτύχει να εκλέξει τον πρόεδρο, ο Αντιπρόεδρος, εκλεγμένος από τη Γερουσία, θα ασκεί καθήκοντα προέδρου «μέχρις ότου υπάρξει ένας κατάλληλος πρόεδρος».
Σ’ αυτήν την υποθετική περίπτωση, τον Ομπάμπα θα «ξεκουράσει» ή ο Δημοκρατικός Τιμ Κέϊν ή ο Ρεπουμπλικάνος Μάϊκ Πένς.
Αν και η διαδικασία στη Γερουσία καταλήξει επίσης σε αδιέξοδο, κάτι που το ΤΙΜΕ θεωρεί «ως το πλέον απίθανο από τα απίθανα σενάρια», τότε ο εκπρόσωπος τύπου της Βουλής των Αντιπροσώπων, Πολ Ράϊαν, θα αναγορευτεί ο 45ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η καταμέτρηση των ψήφων
Το τελικό αποτέλεσμα μπορεί επίσης να προκύψει από την επανακαταμέτρηση των ψήφων σε ορισμένες Πολιτείες, κάτι που εθεωρείτο απίθανο, μέχρι που συνέβη το 2000 όταν ο Τζορτζ Μπους κέρδισε την προεδρία, μετά από μια αμφιλεγόμενη επανακαταμέτρηση στην Πολιτεία της Φλόριντα.
Για να καταφύγει κάποιος εκ των υποψηφίων στο εκλογοδικείο απαιτείται ένα περιθώριο, τουλάχιστον, της τάξης του 0,5% στην καταμέτρηση. Ωστόσο, η εκλογική νομοθεσία διαφέρει σε ορισμένες Πολιτείες, όπου η καταμέτρηση γίνεται αυτόματα αν η διαφορά σε ψήφους δεν υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο: αυτό το όριο στη Φλόριντα και την Πενσυλβάνια είναι 0,5% και 0,25% στο Οχάϊο, σύμφωνα με τους New York Times.
«Μαύρος κύκνος»: Ένα απροσδόκητο και απρόβλεπτο γεγονός και χάος στον κόσμο;
Σύμφωνα με τους κανόνες της πολιτικής στις ΗΠΑ δεν απαιτείται η αναγνώριση του εκλογικού αποτελέσματος από το νικημένο, είτε σε δημόσια ομιλία του είτε με ιδιωτική κλήση. Μόνον η πολιτική παράδοση και η ευγένεια απαιτούν κάτι τέτοιο.
Έτσι, λοιπόν, μια πιθανότητα είναι ένας εκ των υποψηφίων να μην αναγνωρίσει το αποτέλεσμα των εκλογών, κάτι που θα οδηγούσε σ’ αυτό που οι αναλυτές ονομάζουν το φαινόμενο του «μαύρου κύκνου», ένα ιστορικό φαινόμενο που θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες σε όλο τον κόσμο.
Στην τελευταία τηλεοπτική αναμέτρηση ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν θα αναγνωρίσει τα αποτελέσματα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα υπάρξει μια εκλογική νοθεία σε βάρος του. Από την πλευρά του το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δήλωσε ότι θα δεχθεί τα αποτελέσματα αν η διαφορά είναι σημαντική, αλλά θα μπορούσε να μην το πράξει «στην περίπτωση αμφισβητούμενων αποτελεσμάτων», υπογραμμίζουν οι The New York Times.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις από τους οπαδούς του Τραμπ και να οδηγήσει στην κλιμάκωση της κοινωνικής και πολιτικής πόλωσης και ακόμη να οδηγήσει σε ένα κύμα βίας.
Στη συνέχεια, υπάρχει και η οικονομική πτυχή. Για παράδειγμα, το μικρό πλεονέκτημα του Τραμπ κατά της αντιπάλου του, του Δημοκρατικού Κόμματος που εμφανίζουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έχει επηρεάσει τις χρηματαγορές των ΗΠΑ και το δολάριο, αναφέρει το Reuters, με μια πτώση, την περασμένη Τετάρτη, της τάξης του 0,43% του Dow Jones Industrial. Ο λόγος για την πτώση αυτή έγκειται στο γεγονός ότι οι επενδυτές οι οποίοι στοιχηματίζουν υπέρ της Κλίντον προσπαθούν να αποφύγουν τους οικονομικούς κινδύνους που θα προκύψουν από απρόβλεπτο εκλογικό αποτέλεσμα.
Και αν υπάρχουν ενδείξεις για εκλογική απάτη;
Οι «New York Times» αναφέρονται και σε ένα άλλο σενάριο το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ειδική νομική διαδικασία, τη λεγόμενη «εκλογική διαφορά», η οποία αντικρούει τα αποτελέσματα σε μια Πολιτεία ή σε μια σειρά από Πολιτείες.
Ωστόσο, για να ξεκινήσει αυτή η διαδικασία απαιτείται η προσκόμιση πειστικών αποδείξεων ότι οι ψήφοι σε οποιαδήποτε Πολιτεία είτε δεν έχουν καταμετρηθεί σωστά ή ότι έχει γίνει εκλογική νοθεία. Η διαδικασία αυτή κινείται όταν υπάρχει επαρκές περιθώριο για να αλλάξουν, αποφασιστικά, τα εκλογικά αποτελέσματα.
Ακόμα μπορούν να πειστούν οι εκλέκτορες;
Επίσης, η εφημερίδα υπενθυμίζει στους ψηφοφόρους που εκλέγουν το Κολλέγιο των εκλεκτόρων, που θα ψηφίσουν για την εκλογή του προέδρου, θα μπορούσαν να αγνοήσουν τα αποτελέσματα των εκλογών της 8ης Νοεμβρίου και να αλλάξουν γνώμη και να υποστηρίξουν άλλον υποψήφιο, ως εκ τούτου, ο ηττημένος θα μπορούσε να προσπαθήσει να «πείσει τους εκλέκτορες», αν αυτό «είναι εξαιρετικά δύσκολο», τονίζει η εφημερίδα.
Σε αυτή την περίπτωση, ίσως η καλύτερη επιλογή για τον Τραμπ, αν χάσει σε πρώτο στάδιο, είναι, σύμφωνα με την εφημερίδα, να «προσπαθήσει να πείσει τους Δημοκρατικούς εκλέκτορες να ψηφίσουν υπέρ ενός τρίτου υποψηφίου», έτσι ώστε η Κλίντον δεν θα καταφέρει να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες 270 ψήφους για να εκλεγεί πρόεδρος.
Επιμέλεια: Θ. Αγουρίδου
