Σε μια χρονιά που χαρακτηρίζεται από κλιμάκωση πολέμων, αυξημένη στρατιωτικοποίηση και εντεινόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, η ειρήνη μοιάζει πιο σπάνια από ποτέ.
Σύμφωνα με τον Global Peace Index (GPI) 2025, ο αριθμός των κρατικών συγκρούσεων παγκοσμίως έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με τρεις νέες συγκρούσεις να ξεσπούν μόνο μέσα στο τελευταίο έτος. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένες χώρες εξακολουθούν να ξεχωρίζουν, διατηρώντας σταθερά υψηλές επιδόσεις στον δείκτη ειρήνης.
Ο GPI, που καταρτίζεται από το Institute for Economics & Peace, αξιολογεί 163 χώρες με βάση 23 δείκτες, όπως το επίπεδο στρατιωτικοποίησης, οι εσωτερικές και εξωτερικές συγκρούσεις, αλλά και ζητήματα ασφάλειας, όπως η εγκληματικότητα, η τρομοκρατία και τα ποσοστά ανθρωποκτονιών.
Οι χώρες που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις παρουσιάζουν αξιοσημείωτη σταθερότητα εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, γεγονός που, σύμφωνα με τους αναλυτές, αποτυπώνει τη μακροπρόθεσμη επίδραση των ειρηνικών πολιτικών.
Ισλανδία: Σταθερά πρώτη από το 2008
Η Ισλανδία παραμένει η πιο ειρηνική χώρα στον κόσμο για 17η συνεχή χρονιά, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση από το 2008. Το 2025 μάλιστα κατέγραψε βελτίωση 2%, αυξάνοντας τη διαφορά από τη δεύτερη χώρα της κατάταξης. Πρωτεύει και στους τρεις βασικούς τομείς του δείκτη: ασφάλεια και προστασία, απουσία συγκρούσεων και χαμηλή στρατιωτικοποίηση.
Κάτοικοι της χώρας περιγράφουν μια καθημερινότητα όπου η αίσθηση ασφάλειας είναι δεδομένη: οι άνθρωποι κυκλοφορούν μόνοι τη νύχτα χωρίς φόβο, τα μωρά συχνά κοιμούνται σε καρότσια έξω από καφέ και καταστήματα, ενώ η αστυνομία δεν φέρει όπλα. Σημαντικό ρόλο αποδίδεται στις πολιτικές ισότητας των φύλων και στο ισχυρό κοινωνικό κράτος.
Ιρλανδία: Από το παρελθόν των συγκρούσεων στην προτεραιότητα της ειρήνης
Παρά τη βίαιη ιστορία του τέλους του 20ού αιώνα, η Ιρλανδίασυγκαταλέγεται σήμερα στις πιο ειρηνικές χώρες παγκοσμίως. Ο δείκτης καταγράφει σημαντική μείωση της στρατιωτικοποίησης και ελάχιστες ενεργές εσωτερικές ή διεθνείς συγκρούσεις, ενώ η χώρα βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα και σε επίπεδο κοινωνικής ασφάλειας.
Η στρατιωτική ουδετερότητα –που κρατά την Ιρλανδία εκτός ΝΑΤΟ– και η έμφαση στη διπλωματία θεωρούνται καθοριστικοί παράγοντες. Παράλληλα, οι κάτοικοι τονίζουν τη σημασία της κοινωνικής συνοχής και της καθημερινής αλληλεγγύης, στοιχεία που, όπως λένε, μειώνουν τις κοινωνικές εντάσεις.
Νέα Ζηλανδία: Ασφάλεια, εμπιστοσύνη και φύση
Η Νέα Ζηλανδία ανέβηκε δύο θέσεις φέτος, φτάνοντας στην τρίτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης. Η βελτίωση αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας και στη μείωση περιστατικών βίαιων διαδηλώσεων και τρομοκρατίας.
Η γεωγραφική της απομόνωση λειτουργεί προστατευτικά, ωστόσο καθοριστικό ρόλο παίζουν και οι αυστηροί νόμοι περί οπλοκατοχής, το ισχυρό κοινωνικό δίχτυ και η καθολική πρόσβαση στην υγεία. Σύμφωνα με κατοίκους, η αίσθηση εμπιστοσύνης –παιδιά που πηγαίνουν μόνα στο σχολείο, σπίτια χωρίς κλειδαριές, οδηγοί που σταματούν να βοηθήσουν– διαμορφώνει μια καθημερινότητα με έντονο αίσθημα ασφάλειας.
Αυστρία: Ουδετερότητα και κοινωνική σταθερότητα
Η Αυστρία υποχώρησε μία θέση και κατατάσσεται τέταρτη, παραμένοντας ωστόσο ψηλά σε όλους τους τομείς του δείκτη. Η συνταγματικά κατοχυρωμένη ουδετερότητα, που αποκλείει τη συμμετοχή σε στρατιωτικές συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ, επιτρέπει στη χώρα να επενδύει κυρίως στην κοινωνική πολιτική.
Ισχυρό κοινωνικό κράτος, ποιοτική εκπαίδευση και σύστημα υγείας θεωρούνται βασικοί πυλώνες της σταθερότητας, ενώ κάτοικοι και επισκέπτες περιγράφουν μια καθημερινότητα όπου η ασφάλεια δεν αποτελεί απλώς στατιστικό μέγεθος, αλλά βιωμένη εμπειρία.
Ελβετία: Ουδετερότητα, σταθερότητα και υψηλό αίσθημα ασφάλειας
Η Ελβετία κατατάσσεται στην 5η θέση του Global Peace Index 2025, διατηρώντας σταθερά υψηλή βαθμολογία στους τομείς της εσωτερικής ασφάλειας και της απουσίας διεθνών συγκρούσεων. Η διαχρονική πολιτική ουδετερότητας, που κρατά τη χώρα εκτός στρατιωτικών συμμαχιών, θεωρείται βασικός παράγοντας της ειρηνικής της εικόνας.
Παρά το γεγονός ότι διαθέτει ισχυρή αμυντική ικανότητα, η στρατιωτικοποίηση παραμένει σε χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ τα ποσοστά εγκληματικότητας και βίας συγκαταλέγονται στα χαμηλότερα διεθνώς. Η σταθερότητα των θεσμών, η εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος και το υψηλό βιοτικό επίπεδο ενισχύουν το αίσθημα ασφάλειας στην καθημερινότητα, τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες.
Σιγκαπούρη: Ασφάλεια παρά την υψηλή στρατιωτική δαπάνη
Η Σιγκαπούρη διατηρεί την 6η θέση και είναι η μοναδική ασιατική χώρα στην πρώτη δεκάδα του δείκτη. Καταγράφει εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις στην εσωτερική ασφάλεια, παρά το γεγονός ότι συγκαταλέγεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη στρατιωτική δαπάνη ανά κάτοικο παγκοσμίως.
Η απουσία ενεργών συγκρούσεων και η αυστηρή εφαρμογή του νόμου δημιουργούν, σύμφωνα με κατοίκους, έντονο αίσθημα ασφάλειας, ακόμα και κατά τις νυχτερινές ώρες. Παρά τους περιορισμούς σε ορισμένα δικαιώματα, όπως για την κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ+, καταγράφεται σταδιακή κοινωνική μετατόπιση, ιδίως στις νεότερες γενιές.
Οι 10 πιο ασφαλείς χώρες το 2025
Σύμφωνα με τον Global Peace Index 2025, η πρώτη δεκάδα διαμορφώνεται ως εξής:
1. Ισλανδία
2. Ιρλανδία
3. Νέα Ζηλανδία
4. Αυστρία
5. Ελβετία
6. Σιγκαπούρη
7. Πορτογαλία
8. Δανία
9. Σλοβενία
10. Φινλανδία
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 45η θέση πάνω από την Αργεντινή, τα Σκόπια, την Αλβανία, την Γκάμπια και κάτω από το Βιετνάμ, Νότια Κορέα, Μποτσουάνα και Ομάν
