Νέα στοιχεία για την επιχειρησιακή κατάσταση του F-4E Phantom II που συνετρίβη το Σάββατο στην Τανάγρα εξετάζονται παράλληλα με τα τεχνικά δεδομένα της πτήσης, καθώς η αρμόδια επιτροπή της Πολεμικής Αεροπορίας επιχειρεί να ανασυνθέσει με ακρίβεια τις συνθήκες κάτω από τις οποίες χάθηκε το αεροσκάφος και σκοτώθηκαν τα δύο μέλη του πληρώματός του.
Στρατιωτικές πηγές αναφέρουν ότι το Phantom ήταν κανονικά ενταγμένο στον επιχειρησιακό στόλο και είχε υποβληθεί στους προβλεπόμενους τεχνικούς ελέγχους πριν από τη συμμετοχή του στο Athens Flying Week 2026. Την ίδια ώρα, διευκρινίζεται ότι η πτήση του δεν αποτελούσε σύνθετη ακροβατική επίδειξη αντίστοιχη με τα προγράμματα ειδικών ομάδων επίδειξης, αλλά απλή διέλευση στο πλαίσιο της αεροπορικής εκδήλωσης.
Η επίσημη ανακοίνωση της Πολεμικής Αεροπορίας έχει περιοριστεί μέχρι στιγμής στην επιβεβαίωση ότι το F-4E Phantom II της 338 Μοίρας της 117 Πτέρυγας Μάχης κατέπεσε περίπου τρία ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά της 114 Πτέρυγας Μάχης και ότι τα αίτια διερευνώνται από αρμόδια επιτροπή.
Επιχειρησιακά ενταγμένο και τεχνικά ελεγμένο
Σύμφωνα με τις στρατιωτικές πηγές που επικαλείται το «Πρώτο Θέμα», το συγκεκριμένο αεροσκάφος δεν είχε τεθεί εκτός επιχειρησιακής λειτουργίας ούτε χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για επετειακού ή ιστορικού χαρακτήρα εμφανίσεις.
Ήταν κανονικά ενταγμένο στον στόλο της Πολεμικής Αεροπορίας και είχε περάσει τους προβλεπόμενους τεχνικούς ελέγχους πριν από τη συμμετοχή του στην αεροπορική εκδήλωση.
Η ηλικία ενός αεροσκάφους, άλλωστε, δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη τεχνικής ακαταλληλότητας. Κρίσιμα στοιχεία είναι το πρόγραμμα συντήρησης, οι έλεγχοι, οι επιθεωρήσεις και η πραγματική τεχνική κατάσταση κάθε συγκεκριμένου αεροσκάφους.

Απλή διέλευση και όχι σύνθετη ακροβατική επίδειξη
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διευκρίνιση για το είδος της πτήσης που εκτελούσε το Phantom.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η παρουσία του F-4E στο Athens Flying Week αφορούσε απλή διέλευση του αεροσκάφους και όχι πλήρες ακροβατικό πρόγραμμα με διαδοχικούς σύνθετους ελιγμούς.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, επειδή στις πρώτες ώρες μετά το δυστύχημα αρκετές αναφορές περιέγραφαν γενικά το Phantom ως αεροσκάφος που εκτελούσε «επίδειξη». Η συμμετοχή του στο airshow είναι δεδομένη, αλλά οι στρατιωτικές πηγές αποσαφηνίζουν πλέον ότι δεν εκτελούσε πρόγραμμα αντίστοιχο με εκείνο ειδικών ομάδων επίδειξης.
Βίντεο από το σημείο δείχνουν το αεροσκάφος να πραγματοποιεί χαμηλή πτήση, να εισέρχεται σε αριστερόστροφη στροφή και στη συνέχεια να χάνει ύψος πριν από την πρόσκρουση. Τα πλάνα αυτά αποτελούν υλικό για την έρευνα, αλλά από μόνα τους δεν μπορούν να προσδιορίσουν την αιτία του δυστυχήματος.
Πρώτο σενάριο: Αιφνίδια τεχνική βλάβη
Το πρώτο από τα δύο ενδεχόμενα που εξετάζονται αφορά την πιθανότητα εμφάνισης τεχνικού προβλήματος σε κρίσιμη φάση της πτήσης.
Δημοσιεύματα που επικαλούνται στρατιωτικές πηγές κάνουν λόγο για ενδεχόμενο βλάβης κατά τη διάρκεια του ελιγμού που εκτελούσε το αεροσκάφος λίγο πριν από την πτώση.
Σε αυτό το στάδιο, όμως, δεν έχει δημοσιοποιηθεί τεχνικό στοιχείο που να προσδιορίζει συγκεκριμένο σύστημα, κινητήρα ή μηχανικό εξάρτημα ως πιθανή πηγή του προβλήματος.
Για τον λόγο αυτό, η συγκεκριμένη εκδοχή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σενάριο εργασίας της έρευνας και όχι ως διαπιστωμένη αιτία.
Δεύτερο σενάριο: Πρόσκρουση σε σμήνος πτηνών
Το δεύτερο ενδεχόμενο που εξετάζεται αφορά πιθανή πρόσκρουση πτηνών στους κινητήρες.
Η παρουσία πτηνών στην ευρύτερη περιοχή έχει οδηγήσει τις αρμόδιες αρχές να εξετάζουν εάν ένα τέτοιο περιστατικό θα μπορούσε να έχει προκαλέσει αιφνίδια απώλεια ισχύος ή άλλη δυσλειτουργία κατά τη χαμηλή πτήση του Phantom.
Και σε αυτή την περίπτωση, ωστόσο, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση ότι εντοπίστηκαν ίχνη πρόσκρουσης πτηνών ή άλλα ευρήματα που να στοιχειοθετούν το συγκεκριμένο σενάριο.
Αυτό αναμένεται να διερευνηθεί μέσα από την εξέταση των συντριμμιών, των κινητήρων και κάθε διαθέσιμου τεχνικού δεδομένου.
Στο μικροσκόπιο τα τελευταία δευτερόλεπτα της πτήσης
Το ΠΕΝΤΑΠΟΣΤΑΓΜΑ είχε ήδη αναφέρει ότι στην έρευνα αξιολογούνται βίντεο από την πτήση, οι συνομιλίες του πληρώματος με τον Πύργο Ελέγχου και τα τεχνικά συστήματα του F-4E.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι ακριβώς συνέβη στο μικρό χρονικό διάστημα μεταξύ της εισόδου στη στροφή και της απώλειας ύψους.
Οι ερευνητές θα επιχειρήσουν να διαπιστώσουν εάν προηγήθηκε μεταβολή στη λειτουργία των κινητήρων, απώλεια ώσης, βλάβη σε άλλο σύστημα ή κάποιος εξωτερικός παράγοντας που επηρέασε αιφνίδια την πτήση.
Η τεχνική κατάσταση των συντριμμιών, οι κινητήρες και τα διαθέσιμα στοιχεία της πτήσης θα είναι καθοριστικά για την αξιολόγηση των διαφορετικών υποθέσεων.
Γιατί δεν ενεργοποιήθηκαν τα καθίσματα εκτίναξης
Ένα από τα ερωτήματα που απασχολούν την έρευνα είναι και το γεγονός ότι δεν καταγράφηκε εκτίναξη των δύο χειριστών πριν από την πρόσκρουση.
Ορισμένα στρατιωτικά στελέχη εκτιμούν ότι, εάν υπήρχε εμφανές και έγκαιρα αντιληπτό τεχνικό πρόβλημα, οι χειριστές θα είχαν ενδεχομένως περισσότερο χρόνο να αντιδράσουν ή να επιχειρήσουν εγκατάλειψη του αεροσκάφους.
Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για να εξαχθεί συμπέρασμα.
Σε δυστυχήματα που εξελίσσονται σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, το διαθέσιμο ύψος, η ταχύτητα, η γωνία πτήσης και ο χρόνος αντίδρασης είναι καθοριστικοί παράγοντες. Μόνο η πλήρης ανασύνθεση της πορείας του αεροσκάφους μπορεί να δείξει εάν υπήρχε πραγματικό περιθώριο ασφαλούς εγκατάλειψης.
Η εκδοχή ότι οι χειριστές επιχείρησαν να απομακρύνουν το αεροσκάφος
Στρατιωτικές πηγές αφήνουν επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο η τελική πορεία του Phantom εκτός του χώρου του στρατιωτικού αεροδρομίου να συνδέεται με προσπάθεια των δύο χειριστών να κατευθύνουν το αεροσκάφος μακριά από σημεία όπου βρίσκονταν θεατές.
Πρόκειται, όμως, για εκτίμηση που δεν έχει επιβεβαιωθεί από την επίσημη έρευνα.
Η τελική τροχιά θα πρέπει να αναλυθεί σε συνδυασμό με τα βίντεο, τις συνομιλίες και τα τεχνικά δεδομένα πριν μπορεί να εξαχθεί οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα για τις ενέργειες του πληρώματος στα τελευταία δευτερόλεπτα.
Δύο έμπειροι αξιωματικοί της 338 Μοίρας
Από τη συντριβή έχασαν τη ζωή τους ο 40χρονος Επισμηναγός Ιωάννης Μπλέσιας και ο 37χρονος Σμηναγός Δημήτριος Πέτρου.
Οι δύο αξιωματικοί υπηρετούσαν στην 338 Μοίρα της 117 Πτέρυγας Μάχης στην Ανδραβίδα και, σύμφωνα με ανθρώπους της Πολεμικής Αεροπορίας, διέθεταν σημαντική πτητική εμπειρία.
Η επίσημη ανακοίνωση αναφέρει ότι το αεροσκάφος κατέπεσε στις 14:55 του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου, περίπου τρία ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά της 114 Πτέρυγας Μάχης.
Η έρευνα θα δώσει την τελική απάντηση
Σε αυτή τη φάση, κανένα από τα δύο βασικά σενάρια δεν μπορεί να θεωρηθεί επικρατέστερο με βάση δημόσια διαθέσιμα στοιχεία.
Το δεδομένο είναι ότι το αεροσκάφος χαρακτηρίζεται από στρατιωτικές πηγές επιχειρησιακά ενταγμένο και τεχνικά ελεγμένο, ενώ η πτήση του στο Athens Flying Week δεν περιγράφεται ως σύνθετη ακροβατική επίδειξη.
Από εκεί και πέρα, το αν προηγήθηκε αιφνίδια μηχανική βλάβη, πρόσκρουση πτηνών ή διαφορετικός συνδυασμός παραγόντων θα προκύψει μόνο από την τεχνική διερεύνηση.
Μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας της αρμόδιας επιτροπής της Πολεμικής Αεροπορίας, όλα τα επιμέρους σενάρια παραμένουν υπό εξέταση και δεν συνιστούν επίσημο πόρισμα.