Προσθέστε το pentapostagma.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης στην Google. Η Ανατολική Μεσόγειος και ειδικά η περιοχή γύρω από την Κρήτη βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο καταιγιστικών ενεργειακών και γεωπολιτικών εξελίξεων λόγω του πολέμου στον Περσικό και το κλείσιμο του Ορμούζ.
Η ανάγκη για ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης έχει επιταχύνει τόσο τις έρευνες υδρογονανθράκων όσο και τα γιγαντιαία έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Η γεωπολιτική κρίση στον Περσικό Κόλπο και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αναδεικνύουν την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Κρήτης σε μια από τις πιο κρίσιμες εναλλακτικές ενεργειακές και στρατηγικές διόδους για την Ευρώπη.
Για αυτό και η Τουρκία ξεκίνησε μπαράζ προκλήσεων με στόχο να "χαμηλώσει" τις ελληνικές προσδοκίες και να επιχειρήσει να υφαρπάξει "χωρίς ντουφεκιά" ελληνική ΑΟΖ, πράγμα αδύνατο.
Η ανάγκη απεξάρτησης από ασταθείς παγκόσμιους κόμβους μετατρέπει τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο σε πυλώνα ασφάλειας.
Η αναβάθμιση αυτή οφείλεται σε πολλούς βασικούς παράγοντες
Οι στρατιωτικές συγκρούσεις και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ,από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, έχουν προκαλέσει τεράστιες καθυστερήσεις και εκτίναξη του ενεργειακού κόστους.
Η Ανατολική Μεσόγειος προσφέρει μια σαφώς πιο ελεγχόμενη και ασφαλή ναυσιπλοΐα για τη Δύση. Οι έρευνες για φυσικό αέριο και υδρογονάνθρακες στα θαλάσσια οικόπεδα νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης αποκτούν πλέον ισχυρότερο οικονομικό κίνητρο, καθώς οι διεθνείς αγορές αναζητούν εναγωνίως σταθερούς προμηθευτές.
Η οριοθετημένη ελληνοαιγυπτιακή ΑΟΖ ανοίγει τον δρόμο για μεγάλα έργα, όπως οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις μεταφοράς καθαρής ενέργειας από την Αφρική προς την Ευρώπη, αλλά και η ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων μεταξύ Κρήτης και Κάσου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τι βρήκαν οι Τούρκοι εργάτες στις στοές κάτω από την Αγία Σοφία;
Οι έρευνες στα θαλάσσια οικόπεδα της Κρήτης έχουν περάσει σε φάση έντονης κινητικότητας, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από ασταθείς περιοχές όπως ο Περσικός Κόλπος.
Έχει τεθεί επίσημα σε κίνηση ένας νέος κύκλος γεωφυσικών και σεισμικών ερευνών από το Ιόνιο έως τη νότια και νοτιοδυτική Κρήτη. Η ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων) προωθεί διεθνείς προσκλήσεις για την προσέλκυση νέων επενδυτών.
Ο ενεργειακός κολοσσός Chevron, σε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση, τρέχει το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των ερευνών και των σχετικών εγκρίσεων (από το Ελεγκτικό Συνέδριο και τη Βουλή), ώστε να προχωρήσουν απρόσκοπτα οι επόμενες φάσεις.
Βάσει του επίσημου σχεδιασμού, η περίοδος 2027–2032 θα περιλαμβάνει στοχευμένες ερευνητικές γεωτρήσεις, με απώτερο σκοπό την έναρξη παραγωγής φυσικού αερίου από το 2032, εφόσον επιβεβαιωθούν οι ισχυρές ενδείξεις για εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα.
Επίσης η Κρήτη μετατρέπεται στον απόλυτο ηλεκτρικό κόμβο που θα ενώσει την Ευρώπη με την Ασία και την Αφρική.
Η σύγκλιση αυτών των δύο πυλώνων (υδρογονάνθρακες και ηλεκτρισμός) στον βυθό της Λεβαντίνης καθιστά την ΑΟΖ της Κρήτης απαραίτητη για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Τα έργα αυτά υποστηρίζονται ενεργά από τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον, καθώς δημιουργούν έναν ασφαλή διάδρομο μεταφοράς ενέργειας που παρακάμπτει πλήρως τις εύφλεκτες ζώνες της Μέσης Ανατολής.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (Ελλάδα - Κύπρος - Ισραήλ)
Η ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (Ελλάδα - Κύπρος - Ισραήλ) αποτελεί ένα από τα πιο πολύπλοκα έργα παγκοσμίως, όχι μόνο τεχνικά, αλλά κυρίως γεωπολιτικά. Καθώς το έργο προχωρά με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2031, βρίσκεται αντιμέτωπο με μια σειρά από κρίσιμες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Η κύρια γεωπολιτική πρόκληση αφορά τη διαδρομή του υποβρύχιου καλωδίου, το οποίο πρέπει να διέλθει από θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι τμήματα της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Κρήτης και Κύπρου εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα, επικαλούμενη το αυθαίρετο σύμφωνο με τη Λιβύη.
Στο παρελθόν έχουν σημειωθεί περιστατικά όπου τουρκικά πολεμικά πλοία επιχείρησαν να παρενοχλήσουν ερευνητικά σκάφη (όπως το Ievoli Relume) που πραγματοποιούσαν βυθομετρικές μελέτες για την πόντιση του καλωδίου.
Ένα από τα μεγαλύτερα σημεία τριβής μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας ήταν η διαχείριση του λεγόμενου "γεωπολιτικού κινδύνου" (geopolitical risk).
Υπήρξαν έντονες διαπραγματεύσεις για το τι θα συμβεί αν το έργο σταματήσει ή καταστραφεί λόγω εξωτερικού παράγοντα (π.χ. στρατιωτική εμπλοκή ή παρέμβαση τρίτης χώρας).
Έχει συμφωνηθεί ένα πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών και των επενδυτών, ώστε να διασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα του έργου ακόμη και σε περίπτωση απρόβλεπτων γεωπολιτικών εμπλοκών, με την εμπλοκή και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η σύνδεση του καλωδίου με το Ισραήλ προσθέτει μια επιπλέον διάσταση ασφάλειας. Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή καθιστούν τις κρίσιμες υποδομές ενέργειας πιθανούς στόχους. Η προστασία των σταθμών προσαιγιάλωσης και των υποβρύχιων καλωδίων απαιτεί αυξημένη αμυντική και κυβερνο-ασφάλεια (cybersecurity) από τις συμμετέχουσες χώρες.
Με την κύρωση των συμφωνιών (όπως αυτές με τη Chevron για τα οικόπεδα της Κρήτης), η Ελλάδα στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ασκεί πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα εντός της ΑΟΖ της, αποδυναμώνοντας στην πράξη παράνομα σύμφωνα τρίτων χωρών (π.χ. Τουρκο-Λιβυκό μνημόνιο).
Η Ελλάδα υλοποιεί μια διπλή στρατηγική, η οποία τη μετατρέπει ταυτόχρονα σε κεντρικό ενεργειακό κόμβο (energy hub) της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και σε δυνητική χώρα παραγωγής υδρογονανθράκων. Η γεωπολιτική αστάθεια και η ανάγκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για απεξάρτηση από ρωσικές ή άλλες ασταθείς πηγές έχουν επιταχύνει καταλυτικά αυτό το εθνικό σχέδιο, το οποία θα δούμε τα επόμενα χρόνια να υλοποιείται.
